Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    yeniden kullanma ve geri dönüşüm nedir

    1 ziyaretçi

    yeniden kullanma ve geri dönüşüm nedir bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Yeniden kullanım

    Yeniden Kullanım, Geri Kazanım ve Dönüşüm Nedir? - Haberler | Tüm Plastik Sektörü Bu Çatı Altında

    Yeniden Kullanım, Geri Kazanım ve Dönüşüm Nedir? - Haberler | Tüm Plastik Sektörü Bu Çatı Altında

    Peki, geri dönüşüm vazgeçilmez olduğunu düşünürsek bu geri dönüşüm, geri kazanım, yeniden kullanım nedir?

    Yeniden Kullanım Nedir?

    Atıkların toplama ve temizleme dışında herhangi ibr işleme tabi tutulmadan, üretim şekli korunarak ekonomik ömrü tamamlanana kadar tekrar ve tekrar kullanılma işlemine denir.

    Geri Kazanım Nedir?

    Atıkların fiziksel, kimyasal ve biyolojik işlemlerle başka bir ürüne veya enerjiye çevrilmesidir. Organik atıkların anaerobik koşullarda parçalanarak biyogaz üretimi ve biyogazın enerjiye çevrilmesi geri kazanıma örnektir.

    Geri Dönüşüm Nedir?

    Yeniden değerlendirilmesi mümkün olan atıkların fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçerek, enerji geri kazanımı hariç olmak üzere, ikincil hammaddeye dönüştürülmesi ve üterim sürecine yeniden dahil edilmesidir. Örneğin; plastik ambalaj atıklarından elyaf içeren tekstil ürünleri, taşıma tasaları, atık su boruları üretilmesi, kağıt- karton atıklarının işlenerek tekrar kağıt- karton üretilmesi gibi…

    Yazı kaynağı : www.plastikciyiz.biz

    Geri Dönüşüm

    Pagçev

    Atık Yönetimi Piramidi

    Atık Yönetim Piramidi üst basamaktan alt basamaklara doğru değerlendirilir. Yani ilk aşama atığın oluşmasının önlenmesi, eğer bu sağlanamıyorsa atığın Minimizasyonu, diğer bir deyişle atığın en aza indirilmesi amaçlanır. Daha sonra atığın Yeniden kullanımı eğer bu da mümkün olmuyorsa önce geri dönüşüm ve sonra enerji geri kazanımı amaçlanır. Bu uygulanan yöntemlerden sonra elimizde kalan atığa yada bu yöntemleri uygulayamadığımız atığa yapılacak en son işlem bertaraftır (Düzenli Depolama, yakma gibi).

    Tanımlar:

    Yeniden kullanım: Ambalajın kendi yaşam döngüsü içinde tekrar kullanımının imkânsız olacağı zamana kadar, toplama ve temizleme dışında hiçbir işleme tabi tutulmadan yeniden doldurularak veya aynı şekli ile aynı amaç için kullanım ömrünü tamamlayıncaya kadar kullanılmasıdır.

    Geri dönüşüm: Kullanım sonrası atık malzemelerin çeşitli fiziksel ve kimyasal işlemler ile hammadde olarak tekrar imalat süreçlerine kazandırılmasıdır.

    Enerji geri kazanımı: Yanabilir özellikte (belirli bir kalorifik değere sahip) olan atıkların, ısı ve elektrik enerjisi elde etmek amacıyla tek başına ya da diğer atıklarla birlikte özel dizayn edilmiş tesislerde yakılması işlemidir.

    Kompost: (Organik Geri Dönüşüm) Kompostlaştırma, organik maddelerin kontrollü koşullar altında biyolojik olarak ayrıştırılmasıdır. Kompostlama işleminde bazı organik maddeler CO2 ve suyla parçalanır. Bu işlem yaklaşık 60-65 0C'de ve %80-90 civarında nem içeren özel tasarlanmış bölümlerde gerçekleşir. İşlem sonrasında atık koyu renkli, humus benzeri bir yapıya sahip zengin bir toprak türüne benzer. Böylelikle kompostlanabilir atıklar bu metot ile enerji kaynağı olarak gübre yerine kullanabilmektedir.

    Geri Dönüşüm Nedir?

    Yeniden değerlendirilme imkanı olan atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerden geçirilerek ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Diğer bir tanımlamayla herhangi bir şekilde kullanılarak kullanım dışı kalan geri dönüştürülebilir atık malzemelerin çeşitli geri dönüşüm yöntemleri ile hammadde olarak tekrar imalat süreçlerine kazandırılması olarak tanımlanabilir.

    Geri dönüşümde amaç; kaynakların lüzumsuz kullanılmasını önlemek ve atıkların kaynağında ayrıştırılması ile birlikte atık çöp miktarının azaltılması olarak düşünülmelidir. Demir, çelik, bakır, kurşun, kağıt, plastik, kauçuk, cam, elektronik atıklar gibi maddelerin geri dönüşüm ve tekrar kullanılması, tabii kaynakların tükenmesini önleyecektir. Bu durum; ülkelerin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için ithal edilen hurda malzemeye ödenen döviz miktarını da azaltacak, kullanılan enerjiden büyük ölçüde tasarruf sağlayacaktır. Örneğin kullanılmış kağıdın tekrar kağıt imalatında kullanılması hava kirliliğini %74-94, su kirliliğini %35, su kullanımını %45 azalttığı ve bir ton atık kağıdın kağıt hamuruna katılmasıyla 8 ağacın kesilmesi önlenebilmektedir

    Geri dönüşüm ile elde edilen malzemede endüstriyel işlem sayısı azaldığı için enerji tasarrufu sağlanır. Metal içecek kutularının geri dönüşüm işlemlerinde metal doğrudan eritilerek yeni ürün haline dönüştürülür. Böylelikle hem üretim için kullanılan maden cevherine hem de madenin saflaştırması için uygulanan işlemlere gerek duyulmaz. Bu şekilde bir alüminyum kutunun geri dönüşümünden % 96 oranında enerji tasarrufu sağlanabilir. Benzer şekilde katı atıklarda ayrılan kâğıdın yeniden işleme sokulması için gerekli olan enerji normal işlemler için gerekli olanın % 50'si kadardır. Aynı şekilde cam ve plastik atıkların da geri dönüşümünden önemli oranda enerji tasarrufu sağlanabilir.

    Geri dönüşüm uzun vadede verimli bir ekonomik yatırımdır. Hammaddenin azalması ve doğal kaynakların hızla tükenmesi sonucunda ekonomik problemler ortaya çıkabilecek ve işte bu noktada geri dönüşüm ekonomi üzerinde olumlu yapacaktır. Yeni iş imkânları sağlayacak ve gelecek kuşaklara doğal kaynaklardan yararlanma olanağı sağlayacaktır.

    Diğer yandan, yukarıda bahsedildiği gibi geri dönüşümün amaçlarından biride bertaraf edilecek katı atık miktarlarının azaltılması nedeni ile çevre kirliliğinin önemli ölçüde önlenmesi de sağlanacaktır. Özellikle katı atıkları düzenli bir şekilde bertaraf edebilmek için yeterli alan bulunmayan ülkeler için katı atık miktarının ve hacminin azalması büyük bir avantajdır.

    Geri dönüştürülebilir nitelikteki bu atıklar normal çöple karıştığında bu malzemelerden üretilen ikincil malzemeler çok daha düşük nitelikte olmakta ve temizlik işlemlerinde sorunlar olabilmektedir. Bu yüzden geri dönüşüm işleminin en önemli basamağını kaynakta ayırma ve ayrı toplama oluşturmaktadır.

    Geri Dönüşümün Önemi

    1.Doğal kaynaklarımızın korunmasını sağlar.

    2.Enerji tasarrufu sağlamamıza yardım eder.

    3.Atık miktarını azaltarak çöp işlemlerinde kolaylık sağlar.

    4.Geri dönüşüm geleceğe ve ekonomiye yatırım yapmamıza yardımcı olur.

    Geri Dönüşebilen Maddeler

    Demir • Çelik • Bakır • Alüminyum • Kurşun • Piller • Kağıt • Plastik • Kauçuk • Cam • Motor yağları • Atık yağlar • Akümülatörler • Araç lastikleri • Beton • Röntgen filmleri • Elektronik atıklar • Organik atıklar

    Geri dönüşüm metotları

    Geri dönüştürme metotları her malzeme için farklılık göstermektedir: 

    Alüminyum:

    Atık alüminyum küçük parçacıklar halinde doğranır. Daha sonra bu parçalar büyük ocaklarda eritilerek, dökme alüminyum üretilir. Bu sayede atık alüminyum, saf alüminyum ile neredeyse aynı hale gelir ve üretimde kullanılabilir.  

    Alüminyumun geri kazanımıyla;

    • Enerji tüketiminde azalma % 95, hava kirliliğinde azalma % 90, su kirliliğinde azalma % 97, baca gazı kirletici emisyonunda azalma % 99 oranında olur ve boksit cevherinde korunmuş olur.

    • Bir kilogram alüminyum kutu geri kazanıldığında; 8 kg boksit madeni, 4 kg kimyasal madde, 14 kW/sa elektrik enerjisi kullanımı korunmuş olur.

    • On adet alüminyum içecek kutusu geri kazanıldığında, 100 kW/sa bir lambanın 35 saatte veya bir TV’ nin 30 saatte harcadığı elektrik enerjisi korunmuş olur.

    • Bir ton kullanılmış alüminyumdan alüminyum üretilirse; 1300 kg boksit bakiyesi, 15000 litre soğutma suyu, 860 litre prosesn suyu, 2000 kg CO2 ve 11 kg SO2 emisyonu daha az oluşur.

    Metal

    Evsel atıklardan ayrı olarak toplanan metal ambalaj atıkları ilk önce toplama ayırma tesislerinde malzemeye göre ayrılır. Burada büyük mıknatıs sistemleri yardımı ile yığın içersindeki alüminyum, çelik v.b. gibi malzemeleri birbirinden ayrılır. Toplanan ambalaj atıkları taşıma ve depolama kolaylığı bakımından preslenir. Böylelikle hacim küçültülür. Bu işlem sonucunda metal ambalajlar işlenecekleri tesise getirilirler. Burada ilk önce fiziksel öğütme işlemi yapılır. Öğütülme işleminin ardından yüksek dereceli fırınlarda eriyik hale getirilir. Eriyik kalıba dökülerek metal bloklar oluşturulur. Oluşturulan bu metal bloklar preslenerek istenilen kalınlığa getirilir. Aerosol, içecek kutusu, boya tenekesi gibi her türlü ambalaja uygun biçimlendirmeden sonra doluma hazır hale gelir.

    Kağıt:

    Kağıt öncelikle kağıt çamurunun hazırlanması için, su içerisinde liflerine ayrılır. Eğer gerekirse içinde lif olmayan yabancı maddeler için temizleme işlemine tutulur. Mürekkep ayırıcı olarak, sodyum hidroksit veya sodyum karbonat kullanılır. Daha sonra hazır olan kağıt lifleri, geri dönüşmüş kağıt üretiminde kullanılır. Atık kağıt sürekli olarak geri kazanılamaz. Her geri kazanımda, liflerin boyu kısalır ve liflerin yapışması için yardımcı maddeler ilave edilmeden yeni kağıt üretilemez.

    1 ton kullanılmış kağıt geri dönüştürüldüğü zaman;

    • Sera gazı olan karbon dioksitin havadan 12400 m3 bertaraf edilebilir.

    • 12400 m3 oksijen gazının üretilmeye devam etmesi,

    • 34 kişinin oksijen ihtiyacını sağlayan 17 yetişkin ağacın korunması,

    • Ayda 3 ailenin tükettiği 32 m3 su tasarrufu,

    • Kış aylarında ısınma amacı ile iki ailenin tüketeceği 1750 litre fuel-oil tasarrufu,-2,4 m3 çöp depolama alanından tasarruf,

    • 20 ailenin bir ay süreyle tüketeceği 4100 kW/sa elektrik enerjisinden tasarruf edilebilmesi mümkündür.

    Plastik:

    Plastik atıklar öncelikle cinslerine göre ayrılarak geri dönüşüm işlemine tabi tutulur. Cinslerine göre ayrılan geri dönüşebilir plastik atıklar, kırma makinelerinde kırılıp küçük parçalara ayrılır. İşletmeler bu parçaları direkt olarak belli oranlarda, orijinal hammadde ile karıştırarak üretim işleminde kullanabildiği gibi; tekrar eritip katkı maddeleri katarak ikinci sınıf hammadde olarak da kullanabilir.

    Kullanılmış plastikler geri kazanılıp tekrar üretime sokulduğunda yeni montlar, endüstriyel fiberler, iş şapkası, bakkal arabası sapları, okul ve işyeri parçaları, golf ve tenis malzemeleri, bahçe mobilyası köşe taşları, çöp toplama kutuları, saksı, bank, oto yedek parçaları, su metre kutusu, kovalar, halı malzemesi ve dren boruları gibi yeni plastik ürünleri elde etmek mümkündür.

    Sadece PET geri dönüşümünden şu ürünler elde edilir; halı tabanları, uyku torbaları, giysilerdeki yalıtım maddesi, oto parçaları, boya fırçaları, can kurtarma yastıkları, torbalar, posta kutuları, piknik masaları, çitler, yürüyüş botları, çift bölmeli kovalar, laser toner kartuşu, kayışlar ve geotekstiller…

    Plastik Geri Dönüşümü ile;

    • 1050 adet geri dönüştürülmüş plastik tepsiden 6 kişilik bir oturma grubu yapılabilir,

    • 2,5 litrelik bir plastik şişe geri kazanılıp üretimde kullanılırsa 6 saatlik 60 watt’lık elektrik enerjisini tasarruf edilebilir.

    • 25 adet 2 litrelik içecek şişesi geri kazanılsa bu maddeden bir plastik süveter elde edebilirsiniz.

    • 25 kullanılmış plastik şişeden bir ceket üretilebilir.

    • 35 adet 2,5 litrelik kullanılmış PET şişesinden bir uyku tulumu yapılabilir.

    Cam:

    Camın bileşimine giren üç grup madde vardır. Bunlar cam haline gelebilen oksitler, eriticiler ve stabilizatörler denilen maddelerdir. Şişe, kavanoz, cam bardak, vazo ve diğer cam atıklar toplama kutularında veya atığın oluştuğu yerlerde ayrı toplanır ve bu atıklar renklerine göre ayrılarak geri dönüşüm tesislerine verilir. Burada atık ve katkı maddelerinden ayrılır. Cam maddeler kırılır ve hammadde karışımına karıştırılarak eritme ocaklarına dökülür. Kırılan cam, beton katkısı ve camasfalt olarak da kullanılmaktadır. Camasfalta %30 civarında geri dönüşmüş cam katılmaktadır.  

    Kullandığımız her üç cam ambalajdan en az biri, geri kazanılan camdan yapılmıştır. Cam ambalaj üretiminde atık cam şişe ve kavanozlar kullanılır. Diğer cam çeşitleri, içerdikleri hammaddenin farklı olması nedeniyle bu işleme dâhil edilmez.

    Bir cam şişenin geri dönüşümü neticesinde tasarruf edilen enerji;100 watt'lık bir ampulün 1 saatte, Bir bilgisayarın 25 dakikada, Bir televizyonun 20 dakikada, Bir çamaşır makinesinin 10 dakikada kullandığı enerjiye denktir.

    Camın Geri dönüşümünün faydaları

    • Enerji tüketiminde azalma %25 

    • Hava Kirliliğinde azalma %20

    • Maden atığında azalma %80

    • Su Tüketiminde azalma %50

    • Korunan doğal kaynaklar: kum, soda, kireç

    Kompozit

    Toplanan kompozit ambalajlar birçok malzemenin birlikte kullanılmasıyla elde edildiği için geri dönüşüm prosesi de kompleks aşamalardan oluşur. Öğütme ve ayrıştırma işlemlerinden sonra kâğıt ve alüminyum/polietilen kısım birbirinden ayrılır. Geri kazanılan kâğıt bir nevi kâğıt geri dönüşüm işlemlerinden geçirilerek, kâğıt mendil, tuvalet kâğıdı ve oluklu mukavva gibi ürünlerin üretiminde kullanılabilir. Kâğıt kısmı ayrıldıktan sonra geri kalan kısım (Alüminyum ve Polietilen/veya başka bir malzeme) çimento fabrikalarında kalorifik değerleri yüksek olduğu için ilave yakıt olarak kullanılabilir. Yine aynı şekilde enerji amaçlı yakarak geri kazanılabilir. Bir diğer uygulama da ülkemizde yekpan adıyla üretilen ürünlerdir. Kompozit ambalajlar kırpılıp öğütüldükten sonra preslerde sıkıştırılarak sunta benzeri bir malzeme üretilir. Oluşan ürün bahçe mobilyası yapımında kullanılabilecek derecede suya ve neme dayanıklı bir malzemedir. 

    Yazı kaynağı : www.pagcev.org

    Geri Dönüşüm Nedir? Önemi, Faydaları, Tarihçesi ve Dönüştürülebilen Atıklar Hakkında Bilgiler

    Geri Dönüşüm Nedir? Önemi, Faydaları, Tarihçesi ve Dönüştürülebilen Atıklar Hakkında Bilgiler

    Geri Dönüşüm Nedir?

    Metal, kağıt, cam, elektronik atık ve akü, pet şişe ve plastik vb. değerlendirilmesi, yeniden kullanılması mümkün olan bazı atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal uygulamalara yardımıyla yeniden endüstriyel üretim sürecine dahil edilip kullanılmasına geri dönüşüm denilebilir. Organik nitelikli atıkların da geri dönüşümü mümkündür. Atıkların geri dönüşümü sonrası kullanımı amacıyla uygulanan çeşitli fiziksel veya kimyasal süreçlere de geri kazanım denilebilir.

    Geri Dönüşümün Tarihçesi

    Geri dönüşüm, hem doğal kaynakların elde edilme zorluğu ve kısıtlı olması hem de maddi kayıplar nedeniyle aslında her zaman bir zorunluluk oluşturmuştur. Yüzyıllar önce geçmişteki uygarlıklar yaptıkları kılıçlar, kalkanlar mifer ve çeşitli metal yemek kapları ve benzer metal parçalar ateş üzerinde dövülerek, eritilerek kalıplar yardımıyla yeniden metal paralar ve kullanılacak başka eşyalar elde ederek insanlar yüzyıllar öncesinde geri dönüşümün temelleri atılmıştır. Yapılan bazı arkeolojik kazı çalışmalarında doğal kaynak elde etmenin çok zor olduğu eski dönemlere ait olduğu anlaşılan az sayıda bulunan bazı metal paralar, kırık alet parçaları ve küller üzerinde yapılan çalışmalar sonucu geri dönüşümün izlerine rastlanmıştır.

    Geri kazanımında bu uygulamaların en temel birincil amacı üretimde yeni hammadde kullanılması yerine atık olarak mevcut olan materyallerden yeni ve ihtiyaç duyulan maddeler elde etmektir. Hızla büyüyen sanayileşme nedeniyle kaynak ihtiyacının artması, mevcut doğal kaynakların hızla azalması ve doğal hayatın kaynak arayışı ve elde edilişi sürecinde çok fazla tahrip edilmesi sonucu geri dönüşüme ihtiyacı artmıştır. Ayrıca ham madde elde etmek, işlemek ve temin etmektense daha düşük bütçeyle elde edilen hurda metaller, yıpranmış kumaş ve bez artıkları vb. maddelerin geri kazanımı ile ekonomik açıdan büyük fayda sağlamaktadır. Geri dönüşümün ekonomik getirisi azımsanmayacak boyutlardadır. Bu çok geçmeden farkedilmiş ve sanayi devriminden önceki zamanlarda avrupalılar tarafından bronz metal, gümüş, hurdalar ve diğer metaller toplatılıp eritilerek sürekli yeniden kullanılmıştır.

    İngiltere’de ısınma ihtiyaci için kullanılan odun ve kömür gibi kaynakların yanması sonucu hatta ormanlarda meydana gelen yangınlardan oluşan toz ve kül partikülleri bir araya getirilip tuğla yapımı için değerlendirilerek tekrar kullanılmıştır. 1800’lü yıllar itibari ile sıvı ürünler için kullanılan şişe ve ambalajlar depozito sistemiyle satılarak tekrar toplanmaya başlanmıştır. 1813 tarihinde Benjamin Law, eski ve özelliğini kaybetmiş atıl haldeki kullanılmayan kumaş atıklarının yeniden kullanılması amacıyla kumaş atıklarından saf pamuk elde etmeyi başarmıştır.

    II.Dünya savaşı dönemleri Avrupa’da geri dönüşümün en parlak dönemleri olarak tarihte kayıtlara geçmiştir. Uzun süren savaşlar nedeniyle yaşanan finansal kota ve savaşın etkisiyle bir anda azalan ulaşılması imkansız hale gelen hammadde problemi neticesinde geri dönüştürülebilir eşyalar ve atıkların önemi ortaya çıkmıştır. Bu ihtiyacı giderebilmek için ülkeler, vatandaşları için birtakım kampanyalar, duyurular ve resimli posterlerle geri dönüşüme yönlendirmeye teşvik etmişlerdir. Bu sayede insanların atıklarını ve eskimiş metal içerikli eşyalarını geri dönüştürerek mümkün olduğunca uzun sure kullanım sağlanması ve ihtiyaç olan başka ürünler için kullanılması amaçlanmıştır.

    Savaşın sonucunu etkileyebileceği düşünülen geri dönüşümün önemini ifade ederek halkın vatanseverliğin bir gereği olduğu bilinci ile bu sürece destek olmaları istenmiştir.

    Günümüze baktığımızda ise geri dönüşüm sektöründe 2015 yılı itibariyle Avrupa Birliği ülkelerinde yaklaşık 24 milyar euro kazanç ile 500 bin insana varan iş olanağı sağlanmıştır. Bunun yanı sıra 60 binden fazla kuruluşla atık ve geri dönüşüm sektöründe sanayileşerek bu anlamda dünya genelinin %50 sini oluşturmuştur. Türkiye ise bu alanda 3 milyar euroluk kazanç ile küçük bir paya sahiptir.

    Ülkemizde çeşitli yasa ve yönetmeliklerle atık yönetimi konusunda olumlu adımlar atılırken son olarak 12 Temmuz 2019 yayınlanan “Sıfır Atık Yönetmeliği” ile atıkların ayrıştırılması, geri dönüşümü, geri kazanımı, yeniden kullanımı ve enerji geri kazanımı uygulamaları, bu alanda yapılan yatırımlara ayrılan teşvikler ve atık üretimine dair kısıtlamalar ve cezalar artırılmış, bu alanda büyük bir adım atılmıştır.

    Geri Dönüşümün Faydaları Nelerdir?

    Geri Dönüşümün çevreye, doğaya, insanlara ve ülke ekonomisine çeşitli katkıları bulunmaktadır.

    Kaynakların etkili kullanılmasında geri dönüşümün sağladığı yararlar nelerdir?

    Geri dönüşüm özet olarak; Doğal kaynakların korunmasını sağlarken, üretim alanında tüketilen enerjiden büyük oranda tasarruf sağlar. Aynı zamanda atık miktarını azaltarak atık depolama sahaları için kullanılan arazilerde ve bu sahaların işletme maliyetinde tasarruf sağlar. Yeraltı ve yerüstü değerli doğal kaynakların kullanımını minimize ederek dengeler. Doğal dengenin korunmasına yardımcı olur. Yararlı ve ekonomik değeri olan maddelerin boşa gitmesini önler. Gereksiz ve bilinsiz savurganlığı engeller. Gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre, doğa ve doğal kaynaklar bırakır. Ekonomiye büyük katkı sağlarken dünya genelinde istihdam sağlayan büyük bir sektördür.

    Maddeler Halinde Geri Dönüşümün Yararları;

    Geri Dönüşümün Önemi Nedir?

    Kısaca geri dönüşüm neden önemlidir; Çünkü işletmeler, tüketicilerin bir takım ihtiyaçların karşılanmasına yardımcı olurlar. Tüketiciler ise tükettikleri ürünleri doğaya bırakırlar ve bu ürünler çevreyi kirleterek çevre kirliliğine yol açarlar. Doğal kaynakların kısıtlı olması sebebiyle bunları kullanırken, gelecek nesilleri göz ardı etmemeli ve ihtiyacımızın dışındaki hammaddeleri kullanılmayarak, gelecek nesillere de yaşam alanı bırakılmalıdır.

    Çevremizdeki kirlilik arttıkça geri dönüşümün de gerekliliği artmaktadır. Geri dönüşümü yapılacak olan maddeler, toplu yaşamın olduğu şehirlerde fazlaca vardır. Bilindiği üzere geri dönüşüm yapılırken malzemeler ayrıştırılmak üzere toplanır, bu ayrıştırma da beraberinde bir takım mali külfet getirir. Bu mali külfetten kurtulmak için geri dönüşüm kutularının yaygınlaştırılması sağlanmalıdır. Topluma geri dönüşüm kutularının önemi ve kullanımı anlatıldıktan sonra, amacına uygun kullanılan geri dönüşüm kutuları, geri dönüşüm maliyetini düşürecektir.

    Geri dönüşüm ile birlikte yeniden üretime kazandırılan ham madde doğal kaynakların yerine kullanılır ve doğal kaynakların gereksiz kullanılması önlenmiş olur. Geri dönüşüm yapılan yerlerde yeni iş olanaklarının ortaya çıkması da sağlanabilir.

    Geri dönüşüm sayesinde etrafımızda görülen rahatsız edici çöp birikintilerinin ortadan kalkması, oluşan hava kirliliğinin azalması, doğal kaynakların hem bize hem gelecek nesillere yetmesi sağlanabilir. Kullanılmış ambalajların ve başka değerlendirilebilir atıkların geri dönüştürülmesi, birincil hammaddenin ve doğal kaynağın korunmasını sağlar. Dünya üzerindeki doğal kaynaklar, dünya nüfusunun ve tüketimin artmasıyla birlikte her geçen gün azalmaktadır. Bu sebeple doğal kaynakların daha verimli kullanılması gerekmektedir. Atıkların geri dönüşümü sırasında uygulanan fiziksel/kimyasal işlemlerin sayısı, birincil üretim işlemlerine göre daha az olduğundan, atıkların geri dönüşümü ile malzeme üretilmesinde önemli miktarda enerji tasarrufu sağlanır. Geri dönüşüm ile tasarruf edilen enerji miktarı atık maddeye göre değişmektedir. Örneğin bir alüminyum kutunun geri dönüşümü ile ortalama %90, kağıdın geri dönüşümü ile ortalama %50 oranında enerji tasarrufu sağlanır. Atık maddelerin geri dönüştürülmesi sonucunda doğadaki atık miktarı azalır. Geri dönüşümle birlikte çöplere daha az atık gitmekte ve buna ek olarak da bu atıkların taşınması ve depolanması kolaylaşmaktadır.

    Geri dönüşüm sorumluluk anlamında çevresel, ekonomik ve sosyal yönlerden değerlendirilebilir. Sosyal anlamda iş olanaklarının artması ve ağaçların daha az kesilmesi örnek olarak verilebilir. Ağaçların daha az kesilmesi kağıt üretimini azaltmayacak çünkü kağıt da geri dönüşümle tekrar üretilecek, bu sayede su kirliliği azalacak ve su kullanımı da azalacaktır. Ayrıca atık kağıttan geri dönüşüm yapıldığında elektrik üretimi de azalacaktır. Bunlar da ekonomik katkı açısından birer örnektir. Geri dönüşüm yapılırken çevre dostu önlemler alınması, çevreye karışan atıkların azalması ise geri dönüşümün çevreye karşı katkısına örnek olarak verilebilir.

    Geri Dönüştürülebilen Maddeler Nelerdir?

    – Cam
    – Motor yağı
    – Kâğıt
    – Akümülatörler
    – Alüminyum
    – Elektronik atıklar
    – Demir
    – Tekstil atıkları
    – Diğer metaller
    – Ahşap
    – Solvent Bazlı Atıklar
    – Piller
    – Plastik
    – Pet

    Geri Dönüşüm Metodları Nelerdir?

    Geri dönüşüm her madde için farklılık gösterir. Farklı ayrıştırma teknikleri ile geri kazanımı sağlanan atıklar ekonomiye geri kazandırılmaktadır. Bunlar sırası ile; aliminyum, inşaat ve yıkıntı atıkları, kağıt, plastik, cam, aküler ve piller, lastikler, röntgen sularından gümüş geri dönüşümü, Atık Altın Parça ve Tozlarının Geri Dönüşümü şeklinde aşağıda açıklanmaktadır.

    Alüminyum

    Atıkların ayrıştırılması sonucu elde edilen atık alüminyumlar küçük parçacıklar halinde doğranarak ayrılır. Bir sonraki safhada bu parçalar büyük tanklarda yüksek ısılarda eritilerek, kalıp haznelerde döküm alüminyum halinde üretilir. Böylece atık alüminyum, saf alüminyum halini alır ve üretim alanlarında tekrar kullanılabilir. Alüminyumunun geri kazanılmasıyla; enerjide % 95, emisyon değerlerinde % 90, su kirliliğinde % 97 oranında azalma elde edilir ve doğal kaynak olan alüminyumoksit ve hidroksitlerin karışımı olan boksit madeni tüketimi azalır. 1 kg alüminyum geri kazanıldığında; 8 kg boksit madeni, üretim sırasında kullanılan 4 kg kimyasal madde, 14 kW/sa elektrik enerjisi tasarrufu sağlanır. 10 tane alüminyum içecek kutusu geri dönüşümü sağlandığında, 100 kW/sa bir ampulün 36 saatte yada bir Televizyon’ un 30 saatte sarfettiği elektrik enerjisinden tasasrruf edilir. Bir ton atık alüminyum geri dönüştürüldüğünde; 1300 kg boksit rezervi, 15000 litre soğutma suyu, 860 litre proses suyu tasarruf sağlanırken, 2000 kg CO2 ve 11 kg SO2 emisyonu da azaltılır.

    İnşaat ve Yıkıntı Atıkları

    Kentsel alanların en büyük atık sorunlarının birisi de gelişi güzel ve kontrolsüz olarak doğal alanlara atılan inşaat ve yıkıntı atıklarıdır. Bu atıkların da yönetimi ve geri dönüşüme dahil edilmesi şarttır. İnşaat yapım, tadilat ve yıkım faaliyetleri sonucu oluşan atıklar toplanarak kırma eleme ve sınıflandırma gibi işlemlerin yapıldığı lisanslı tesislere getirilir. Tesis faaliyetleri sonrası işlenen beton, tuğla, taş ve asfalt atıkları dolgu amaçlı kullanılabilir ürün haline getirilir. Bu ürün tali yolların yapımında, inşaat temellerinin dolgusunda, çeşitli alanların tesviyesinde ve atık depolama sahalarının örtülmesinde kullanılabilir. Bu tesislerde inşaat atıkları içerisindeki ayrıştırılamayan hurda demirler de kırım ve eleme sonrası ayrıştırılarak geri dönüştürülür. Inşaat ve yıkıntı atıklarının yerinde yıkım ve taşıma esnasında yapılan ayrıştırma tesislerin işletilmesi açısından çok önemlidir.

    Kağıt

    Doğanın korunması açısından kağıt atıkların geri dönüşümü de oldukça önem arz etmektedir. Atık niteliğindeki kağıtlar ayrıştırıldıktan sonra ilk olarak çamur haline gelmesi içi su kullanılarak kağıt liflerine ayrılarak parçalanır. İçinde lif içermeyen yabancı maddeler karışımdan ayrılır. Sodyum hidroksit veya sodyum karbonat kullanılarak karışım mürekkebinden arındırılır. Hazır hale gelen kağıt lifleri, tekrar üretim için kullanılır. İnsanlık için vazgeçilmez bir madde olan kağıt üretim sanayindeki teknolojik gelişmeler toplumların endüstriyel ve kültürel gelişmişlik düzeyini gösteren unsurların başında gelir. Bu nedenle kağıdın geri kazanılması tekrar kullanılması önem arz etmektedir. Fakat aynı kağıdın bir kaç seferden sonra geri kazanılması imkansız hale gelir. Çünkü geri dönüşümle elde edilen kağıtlar birkaç tekrardan sonar kalitesini yitirir. Her tekrarda lifler küçülür ve yapışkanlığını kaybeder. Dolayısıyla yapışkanlık kazanması için ilave katkı maddeleri gerekir.

    1000 kg atık kağıdın geri kazanımı ile;
    – 12400 m3 Atmosferde sera etkisi oluşturan karbondioksit emisyonu azaltılması,
    – 12400 m3 Oksijenin korunması,
    – 34 İnsanın ihtiyaç duyduğu oksijen kaynağı olan 17 olgun ağacın korunması,
    – 3 Aile için aylık 32 m3 su tasarrufu,
    – Isınma amaçlı tüketilen aylık 1750 litre fuel-oil tasarrufu,
    – 2,4 m3 Atık depolama alanı hacminde tasarrufu,
    – En az yirmi ailenin ihtiyacı için gerekli 4100 kW/sa elektrik enerjisinden tasarruf sağlanmaktadır.

    Plastik

    Atık halindeki plastik malzemeler geri dönüşüm ayrılma işlemine tabi tutulmadan önce sınıflandırılarak ayrıştırılma safhasına tabi tutulur. Birbirinden ayrıştırılan geri dönüşebilir plastik atıklar, öğütme ocaklarındaki makinalarda kırılma işleminden geçerek ufak parçalara ayrılır. Plastik üreticileri bu parçaları herhangi bir işlemden geçirmeden doğrudan belirli oranlarda saf hammadde ile birlikte yeni plastik ürün üretimine dahil edebildiği gibi, eritme işlemine tabi tutup gerekli katkı maddeleriyle hammadde özelliği de kazandırılabilir. Plastik atıkların geri dönüşümü ile büyük oranda selüloz, kömür, doğalgaz, petrol ve tuz gibi kaynakların kullanımı konusunda ve enerji tüketiminde tasarruf sağlanmaktadır.

    Cam

    Cam üretimindeki bileşenler üç grup incelenmektedir. Bunlar cam görünümüne gelebilen oksitler, eriticiler ve stabilizatörler denilen maddelerdir. Cam kırıkları, gıda ambalajı olarak üretilen cam şişeler ve kavanozlar vb. cam atıkları biriktirme konteynerlerinde veya kaynağında ayrı biriktirilir ve bu atıklar tesislere getirildikten sonra renklerine göre guruplandırılır. Cam içindeki atıklar ve varsa katkı maddeleri ayrıştırılır. Cam atıklar kırma işleminden geçirilir ve hammadde ile karıştırılarak eritme kazanlarına dökülür. Kırılan cam, tekrar cam üretiminde, beton katkısı olarak beton üretiminde ve cam asfalt yapımında da kullanılabilir. Cam asfalt üretiminde yaklaşık %30 oranında geri kazanılmış cam kullanılmaktadır. Cam, sınırsız sayıda tekrar geri dönüştürülmesi mümkün bir maddedir. Yapısında bozulma olmaz.

    Camdan geri dönüşüm ile meydana gelen tasarruf oranları;
    – Enerji tüketiminde meydana gelen azalma oranı %25
    – Hava Kirliliğinin içindeki mevcut potansiyel azalma %20
    – Madenlerden atık olarak oluşan azalma oranı %80
    – Su Tüketiminde meydana gelen azalma oranı %50
    – Tasarruf edilen kaynaklar: kum, soda, kireç

    Aküler ve Piller

    Akü ve piller elektrik enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürülerek depolandığı araçlardır. Sahip oldukları kimyasal enerji kullanıldıkları araçlar vasıtasıyla elektrik enerjisine tekrar dönüşür. Günlük hayatımız içerisinde sürekli yer alan ve ev, işyerleri, ulaşım ve sanayi, ticaret alanlarında ihtiyaç duyulan çoğu el aleti ve donanım elektrik ihtiyacı piller ve akülerle sağlanmıştır. Atık haldeki pil ve akülerin depolama veya yakma yöntemiyle bertaraf edilmesi içerdikleri ağır metallerin doğrudan çevre ve insan sağlığını tehdit eder. Ayrıca yine ekonomik büyük bir kayıptır. Bu nedenle geri dönüşümü büyük ihtiyaçtır.

    Atık piller; diğer atıklara oranla daha az hacim kaplamalarına rağmen, içerdiği doğal yaşama ve insanlığa zararlı ağır metaller nedeniyle onlardan çok daha zararlıdır. Atıl duruma gelen piller sadece pil biriktirmek için tasarlanmış kumbaralarda veya sızdırmaz kutularda biriktirilmeli veya satın alındığı yere geri götürülmelidir. Pillerin yaydığı radyoaktif enerji içinde bulunan kimyasallar nedeniyle uzun süre saklanması muhafaza edilmesi uygun değildir. Piller organik içermediği için çürümesi mümkün değildir. AB ülkelerinin metal ve metal filizi ihtiyaçlarının % 80 -100 oranlarında ithal olarak karşılaması ve pillerin yüksek oranda metal filizleri ve alaşımlarını içeriyor olması nedeniyle 26 Eylül 2006’da yayınlanan son 2006/66/EC sayılı direktifte atıl durumdaki pillerin geri dönüştürülme zorunluluğu artaya atılmıştır. Ayrıca, metal filizlerinin üretim aşamalarında tüketilen enerji miktarının atık pillerin geri dönüştürülmesi için gerekli enerji miktarından çok daha fazla olduğu anlaşılmıştır. Mekanik, fiziksel, kimyasal ve birtakım termal yöntemler ile piller gri dönüştürülür ve içeriğinde mevcut olan çinko ve çinko bileşikleri, manganez birleşikleri, ferromangan, ferronikel, nikel, kadmiyum ve kadmiyum birleşikleri, lityum, gümüş, kobalt ve toprak elementleri geri kazanılmaktadır.

    Aküler ise genellikle araçlarda olmak üzere yine bir çok alanda kullanılmak üzere hayatımızda yer almaktadır. Enerjsi tükenen aküler tekrar şarj edilerek tekrar kullanılmalı, kullanılamaz duruma geldiğinde ise satışını yapan şirketlere veya bakım onarım atölyelerinde oluşturulan geçici biriktirme alanlarında toplanmalıdır. Yetkili geri dönüşüm tesislerine iletilene kadar 90 günü geçmemesi kaydıyla atık akümülatörler sızdırmaz zemin veya tanklar içerisinde biriktirilebilir. Geri dönüşüm tesislerine ulaşan atık aküler parçalanarak su içerisinde bekletilir ve içindeki ağır metaller ve metaller suda çökerek plastiklerden ayrılır. Ayrılan plastik geri dönüşüme giderken çöken ağır metaller ve metaller de çeşitli kimyasal işlemler ile birbirinden ayrılarak tekrar hammadde olarak elde edilir. Ülkemizde yıllık yaklaşık 80 bin ton civarında atık akü toplanmaktadır. Akülerin geri dönüşümünden büyük oranlarda kurşun ve plastik geri dönüştürülürken, bu süreçte atık akülerden elde edilen tonlarca asit içerikli su ise nötürleştirme işlemiyle geri kazanılmaktadır.

    Lastikler

    Kullanım dışı kalan atık lastikler “kullanılmış lastik” ya da “ömrünü tamamlamış lastik” olarak tanımlanırlar. Lastik kullanımının çok fazla miktarlarda olması lastik atıklarının nasıl bertaraf edileceği sorusunu doğurmuştur. Atık lastikler günümüzde yeniden kaplama ve kullanım ömrünü uzatma, geri kazanma, yakarak enerji elde etme, atık depolama tesislerinde depolama veya talep üzerine yurt dışına gönderilerek bertaraf edilmektedir. Atık özelliğini kaybetmiş lastiklerin yakılması önemli 2 çevre sorununa sebep olmaktadır. Atık lastiklerin depolandığı alanlardaki lastik yığınlarında meydana gelen şiddetli yangınların oluşturduğu emisyonlar ve hava kirliliği ve ayrıca bu yığınlarda rahatça çoğalma fırsatı bulan çeşitli böceklerin taşıdığı hastalıklar çevre ve insan sağlığını tehdit etmektedir. Bu nedenle geri dönüşümü en birincil bertaraf yöntemi olarak kabul edilmeli ve uygulanmalıdır. Buzlanmanın yoğun yaşandığı bazı ülkelerde atık lastiklerin geri kazanıımı sonucu elde edilen tuzlar asfalt yollardaki buzların çözülmesi ve buzlanmanın önlenmesi için kullanılmaktadır.

    Röntgen Sularından Gümüş Geri Dönüşümü

    Tıbbi teşhis amacıyla kullanılan röntgen makinalarının oluşturduğu sular, matbaa ve fotoğrafçılık faaliyetlerinde ortaya çıkan banyo suları ve ayrıca röntgen ve matbaa filmleri çok fazla gümüş içermektedir. Günümüzde bu gümüşün de geri kazanımı mümkündür. Bu güne kadar doğrudan kanalizasyon hatlarına giden bu sular, son yılarda Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan yetkilendirilmiş şirketler tarafından toplanmakta ve geri dönüştürülmektedir. Bu süreçte hastane ve sağlık merkezleri çalışanlarına ve fotoğraf ve matbaa işletmecilerine büyük görev düşmektedir. Ayrıca bakanlık tarfından düzenli takip ve kontrolü yapılmalıdır.

    Atık Altın Parça ve Tozlarının Geri Dönüşümü

    Geri dönüşümü mümkün ve geri getirisi yüksek olan bir diğer atık ise altın atıklarıdır. Altın takı üretim sanayii’nden, kuyumculardan, takı tamircilerinden ve küçük çaplı atölyelerden yapılan işlemlerin neticesinde oluşan, onarım, parlatma ve temizleme bakımı esnasında oluşan artık altın toz parçacıkları aynı zamanda bilişim ve iletişim teknolojisinde iletken olarak kullanılan altın parçaları geri dönüştürülebilir ve çeşitli alanlarda kullanılamak üzere geri kazanılabilir. Özellikle cep telefonu üretiminde altın kullanımı yaygındır. 1000 ton atık cep telefonlarının geri dönüşümü ile 1 kg altın elde edilebilir. Bu süreçte altının yanısıra gümüşte elde edilir. Toz halindeki altın ve gümüş atıkları eritilerek doğrudan kullanılabilir. Elektronik cihazlar içinde bulunan altın parçalarının geri dönüşümü bir takım mekanik ayrıştırma sonrası fiziksel ve kimyasal işlemlerle elde edilir.

    Azalt, Yeniden Kullan, Geri Dönüştür (3R Kuralı) Nedir?

    Atıkları azaltma, kaynakları ve ürünleri yeniden kullanma ve geri dönüştürme ilkesine sık sık “3R” adı verilir. İndirgeme, üretilen atık miktarını azaltmak için dikkatle özenle seçme anlamına gelir. Yeniden kullanma, hala kullanılabilir yönleri olan öğelerin veya parçaların tekrar tekrar kullanılmasını gerektirir. Geri dönüşüm, atıkların kendisini kaynak olarak kullanması demektir. Atık minimizasyonu öncelikle 3R’lerin ilkine odaklanarak, “azaltmak”, ardından “yeniden kullanma” ve daha sonra “geri dönüşüm” e odaklamak suretiyle başarılabilir.

    Atık Yönetimi Yönetmeliği’ne göre;

    Önleme ve Azaltmaya Yönelik Çalışmalar
    Sadece atıkları depolamak ya da bertaraf etmek üzerine geliştirilen politikalar dışında atık meydana getiren bireylerin de bu sürece dâhil edilmesi, şüphesiz bu konuda daha başarılı sonuçlara ulaştırır. Bu doğrultuda gelişmiş ülkelerde atık miktarı oldukça azalmıştır.

    Yapılan bu çalışmaların birçoğu herhangi bir yatırım maliyeti gerektirmemektedir. Bu çalışmalarda topluma atık konusunda bilinçli davranma alışkanlığı kazandırılmalıdır. Kendi oluşturduğu atıkların çevreye etkilerinden haberi olmayan bir bireyin umarsız davranması normaldir. Bu sebeple birçok ülkede küçük yaştaki çocuklara konu ile ilgili saha gezileri düzenlenmekte ve katı atık konusunda temel eğitimler verilmektedir. Bu sayede bilinç kazanan insanların bireysel bazda küçük bir miktar da olsa azalttıkları atıklar, toplumsal bazda bu konuya harcanması gereken zamanda ve maddi kaynakların miktarında ciddi düşüşlere yardımcı olabilir.

    Fransa’nın kuzeybatısında yer alan Pince Köyü’nde bu bağlamda ekonomik ve bir o kadar da faydalı bir çözüm fikri ile yola çıkılmıştır. Yapılan araştırmalarda bir tavuğun senede yaklaşık 150 kilogram evsel gıda atığını öğütebildiği tespit edilmiştir. Köydeki her hanede ikişer adet tavuk yetiştirilmesi durumunda evsel atığın tamamen bertaraf edilemeyeceğine rağmen, bu yolla, az da olsa belediyenin atık toplamak için harcayacağı süre ve maliyetin azaltılabileceği düşünülmüştür.

    Ayrıca beslenen tavukların yumurtalarının da aile bütçesine katkı sağlayacağı göz önünde bulundurularak, örnek uygulama fikrini kabul eden 15- 20 hane ile çalışmalar faaliyete geçirilmiştir.

    Tekrar Kullanmaya Yönelik Çalışmalar
    Ekonomik koşulların iyileşmesi ve seri üretime geçilmesi insanların bazı ürünleri daha hızlı tüketmesine sebep olmuştur. Özellikle tekstil sektöründe ciddi üretim ve tüketimler söz konusudur. Hâlbuki yakın tarihimize bakıldığında bir kıyafetin birkaç nesil tarafından kullanıldığı, yıpranan birçok tekstil ürününün yama yapılmak sureti ile tekrar tekrar değerlendirildiği bilinmektedir. Hatta bu üretken davranış, günümüzde birbirinden farklı kumaş parçalarının birleştirilmesi esasına dayanan patchwork adlı çalışmaya fikir olmuştur.

    Günümüzde bu alanda ihtiyaç fazlası kıyafet, battaniye, çarşaf ve benzeri tekstil ürünlerinin ihtiyaç sahiplerince yeniden kullanılabilmesini sağlamak amacı ile belirli yerlerde kıyafet ve ayakkabı kumbaraları konumlandırılmaktadır. Hatta kullanılmış kitapları ihtiyaç sahiplerine ulaştırmaya yönelik kitap kumbaraları bile düşünülmüştür.

    Geri Dönüştürmeye Yönelik Çalışmalar
    Atıkların geri dönüştürülmesi aşamasında en büyük problemlerden biri gruplandırılmamış çöplerin arasından geri dönüşüme uygun olan malzemelerin ayıklanmasıdır. Gelişmiş ve çevre bilinci oluşmuş ülkelerde bu düşünce ile yola çıkılarak vatandaşlarda katı atıkların gruplandırılmasına ve geri dönüşüme daha hızlı kazandırılmasına yönelik bilinci artırıcı çalışmalar yapılmaktadır.

    Birçok ülkede bu bağlamda atıkların meydana geldikleri ev, okul, işyeri vb. mahallelerrden, katı atık bertaraf tesislerine gitmeden ayrıştırılmasına katkı sağlayacak çöpleri gruplamaya yarayan çok hazneli çöp kutuları ve çöp konteynerleri kullanılmaktadır. Geri dönüştürülecek atıkların temiz olması geri dönüştürme prosesi açısından çok önemlidir. Bu sebeple çöpün daha ilk oluştuğu mahalde ayrıştırılarak geri dönüşüme hazır hale getirilmesi sonraki dönüşüm işlemleri için kolaylık sağlamaktadır.

    Yazı kaynağı : ceysangerikazanim.com

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap