Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    total demir bağlaması kapasitesi yüksekliği

    1 ziyaretçi

    total demir bağlaması kapasitesi yüksekliği bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Kanda UIBC nedir? UİBC düşüklüğü, yüksekliği ve normal değerleri nasıldır?

    Kanda UIBC nedir? UİBC düşüklüğü, yüksekliği ve normal değerleri nasıldır?

    Kansızlık (anemi) hastalığının araştırılmasına yönelik olarak yapılan araştırmalar veya rutin kan testleri sırasında sıklıkla yapılan araştırmalardan bir tanesi de UIBC testidir. Doymamış demir bağlama kapasitesi anlamına gelen "Unsaturated Iron Binding Capacity" adlı kan değerinin kısaltılmış adı olan UIBC, hem anemilerin tanı ve tedavi süreçlerinde hem de demir bağlama kapasitelerinin ölçülmesinde önemli bilgiler verir. Kandaki düzeyi belirli aralıklar dahilinde olması gereken bu kan parametresinin normalden düşük veya yüksek bulunması, birtakım sağlık sorunlarını işaret eder. Bu nedenle özellikle anemi hastalarında yapılan kontroller esnasında UIBC düzeyleri mutlaka araştırılmalı, bu değerin düzeyinde herhangi bir bozukluk tespit edilmesi durumunda tedavi süreci planlanmalıdır.

    UIBC nedir?

    Doymamış demir bağlama kapasitesi (UIBC), vücuttaki demir metabolizması hakkında bilgi sahibi olunmasını sağlayan en önemli tıbbi tanı testlerinden bir tanesidir. Vücut fonksiyonlarının yerine getirilmesinde büyük önem taşıyan minerallerden olan demir, kanda belirli proteinlere bağlanarak taşınır. Bunların yaklaşık olarak %95'i transferrin adı verilen özel yapıdaki proteinlerdir. Besinlerle birlikte vücuda alınan demir mineralinin bağırsaklardan emilerek kan dolaşımına geçtikten sonra vücudun gerekli bölgelerine taşınmasından transferrin adlı bu protein sorumludur. Sağlıklı bir bireyde transferrin proteinleri büyük miktarlarda demir taşıyabilme kapasitesine sahipken yalnızca üçte biri demirle bağlanmış haldedir ve kalan üçte ikilik kısmı boştur. Demirle doymamış olan bu kısım, doymamış demir bağlama kapasitesi olarak adlandırılır. Vücuda uzun süre boyunca yeterli miktarda demir minerali alınmaması durumunda transferrin proteinleri demir bağlama kapasitesini artırır, bir diğer deyişle daha fazla miktarda demir taşıyabilir hale gelir. Bu durum genellikle anemi sorunu olan bireylerde ve diğer birtakım hastalıklarda görülür. Tam tersi şekilde demir içeriği yüksek olan kırmızı et gibi besinlerin aşırı miktarda tüketilmesi veya bilinçsiz olarak demir desteği alınması gibi durumlarda UIBC değerinin düşmesi de söz konusu olabilir. UIBC yüksekliği ve UIBC düşüklüğü, nedeni araştırılması ve tedavi edilmesi gereken durumlardır.

    UIBC testi nasıl yapılır?

    UIBC testi, basit bir kan testi şeklinde uygulanır. Hemen hemen tüm kan testlerinde bakılan hemogram (kan sayımı) ile bir arada değerlendirilmesi UIBC sonuçlarının doğru şekilde yorumlanması açısından daha faydalı olacağından kan sayımı, demir bağlama kapasitesi, demir depolarını gösteren ferritin düzeyi ve serum demir düzeyi gibi parametrelerin hepsi hekimler tarafından genellikle bir arada istenir. Diğer tüm kan testleri gibi UIBC testi de kol damarlarından, bazı durumlarda ise el üzerinde bulunan damarlardan ince bir iğne yardımıyla alınan kan örneği üzerinden yapılır. Sağlık açısından herhangi bir önemli risk teşkil etmeyen kan testleri sonrasında tansiyon düşüklüğü, göz kararması, bayılma, kanın alındığı bölgede şişme ve morarma gibi komplikasyonlar nadir olarak gelişebilir. Bu ihtimallerin en aza indirilmesi açısından kan alımının ardından yaklaşık on dakikalık bir süreç boyunca hastalar oturarak dinlenmeli, temiz bir pamuk ile kanın alındığı bölgeye 5-10 dakika boyunca sürekli olarak bastırmalıdır.

    UIBC testi hangi durumlarda yapılır?

    Kandaki alyuvar ve akyuvarlar, hematokrit ve hemoglobin düzeyleri, demir ve demirin depolanması, taşınması gibi konularda görevli olan proteinlerin seviyeleri pek çok farklı hastalıktan etkilenebilen parametrelerdir. Bu nedenle demir eksikliği ve diğer faktörlere bağlı olarak gelişen anemiler başta olmak üzere pek çok hastalığın tanı ve tedavi süreçlerinde UIBC ve hemogram testleri uygulanır. Tüm anemi türleri, karaciğer ve böbrek hastalıkları, enfeksiyonlar, tekrarlayan talasemi (Akdeniz anemisi), gebelik, doğum kontrol hapları ve demir emilimini etkileyen her türlü ilacın kullanımı, sindirim sistemi hastalıkları ve kan kaybı gibi durumlarda diğer tetkiklere ek olarak UIBC testi de mutlaka uygulanmalıdır. Yapılan kan tetkikleri sonucunda doymamış demir bağlama kapasitesinde düşüklük veya yükseklik tespit edilen hastalarda öncelikli olarak bu sorunun nedenine yönelik daha ileri tanı tetkikleri uygulanmalı, altta yatan hastalıklar veya yaşam tarzına ilişkin sorunlar belirlendikten sonra gereken önlemler alınmalı, tedavi süreci başlatılmalıdır.

    UIBC testi sonuçları nasıl değerlendirilir?

    Sağlıklı bireylerde UIBC değeri, belirli aralıklar dahilinde olmalıdır. Buna ilişkin referans değerler kişiden kişiye, testin yapıldığı laboratuvara veya kullanılan birimlere göre değişkenlik gösterse de ortalama olarak belirlenmiş referans aralıkları mevcuttur. Tıpkı hemoglobin ve hematokrit düzeylerinde olduğu gibi UIBC'nin de olması gereken değer aralığı kadın ve erkek cinsiyete göre farklılık arz eder. Normal olarak kabul eden UIBC değer aralığı sağlıklı kadınlarda 215-480 ug/dL iken erkeklerde ise 225-480 ug/dL'dir. Demir bağlama kapasitesinin bu değerlerin altında bulunması UIBC düşüklüğü, daha yüksek bulunması ise UIBC yüksekliği anlamına gelir. Elde edilen değerler mutlaka serum demir düzeyi ile bir arada değerlendirilmelidir. Kandaki demir ve demir depolarına ilişkin dengenin sağlanabilmesi için UIBC değerinin de normal aralıklara getirilmesi gerekir. Elde edilen kan sonuçları uzman bir hekim tarafından değerlendirildikten sonra uygun bir tedavi planı belirlenerek ilaç desteği, beslenme planlaması ve gereken diğer tüm tedaviler uygulanarak hastanın sağlığına kavuşması çoğu olguda mümkün olabilmektedir.

    UIBC yüksekliği ve düşüklüğü nasıl tedavi edilir?

    Herhangi bir nedenle kan testi yaptırmış ve aldığı sonuçların içerisinde UIBC adlı parametreye ilişkin bir bozukluk görmüş olan birçok hasta, "Kanda UIBC nedir ve yüksekliği ne anlama gelir?" gibi sorularla hekimlere başvurur. Bu değerin düşük veya yüksek olması yalnızca yetersiz ve dengesiz beslenmeye bağlı olan bir anemiden kaynaklı olabileceği gibi akut veya kronik birçok hastalık türüne bağlı olarak da gelişebilen bir durumdur. Bu nedenle UIBC değeri normal aralıkların dışında olan hastaların öncelikle detaylı şekilde öyküsü alınır, fiziksel muayene de yapıldıktan sonra hastalığa neden olan faktöre yönelik olarak daha ileri tanı testleri uygulanır. UIBC düşüklüğü dokularda demir birikimine neden olan hemokromatozis hastalığı, demir birikimine bağlı kansızlık, tekrarlayan enfeksiyonlar, karaciğer ve böbrek hastalıkları, gastrointestinal sistem hastalıkları, aşırı miktarda demir alımı, Akdeniz anemisi ve B12 emilimine ilişkin bozukluklar gibi faktörlere bağlı olarak gelişebilir. UIBC yüksekliği ise aneminin çeşitli türleri, sürekli kullanılan ilaçlar, gebelik ve emzirme, hepatit ve benzeri karaciğer hastalıkları, ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi bağırsakta kanamalara yol açan hastalıklar, kaza ve yaralanmalara bağlı oluşan kan kayıpları, aşırı alyuvar üretimi ile karakterize polisitemia hastalığı, hemoglobin düşüklüğü gibi faktörler sonucunda ortaya çıkabilir. UIBC değerindeki bozukluğun nedeni beslenme hataları ise hastalar bir diyetisyene yönlendirilmeli ve beslenme eğitiminden geçirilmelidir. Yapılan tetkikler sonucunda altta yatan farklı bir sağlık sorununun belirlenmesi durumunda ise bu hastalığa yönelik uygulanacak olan tedavi sonucunda UIBC düzeyi normal aralıklara çekilebilir.

    Eğer siz de yaptırdığınız bir kan testinde UIBC adlı parametreye ilişkin düşüklük veya yükseklik gördüyseniz derhal bir sağlık kuruluşuna başvurarak muayeneden geçmelisiniz. Hekiminiz tarafından verilecek olan öneriler ve yapılacak tedavi sonucunda demir bağlama kapasitenizin normale dönmesini sağlayarak kan değerlerinizdeki bozulmalara bağlı gelişen komplikasyonları ortadan kaldırabilirsiniz. Bunun yanı sıra 6 aydan uzun bir süredir herhangi bir rutin kan testi yaptırmadıysanız hekiminizden size UIBC değerini de içeren bir kan testi uygulamasını isteyebilirsiniz. Alacağınız bu gibi önlemler ile ileride karşılaşabileceğiniz ciddi sağlık sorunlarına karşı önleminizi alabilir, daha sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz.

    Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

    Yazı kaynağı : www.medicalpark.com.tr

    Total Demir Bağlama Kapasitesi (TIBC) Testi

    Total Demir Bağlama Kapasitesi (TIBC) Testi

    Total Demir Bağlama Kapasitesi (TIBC) Testi Nedir?

    Total demir bağlama kapasitesi, kandaki demir bağlayan kısımların ne kadar demir taşıyabildiğini gösteren bir testtir. Serumdaki demir bağlayan kısımların neredeyse tamamının transferrinde bulunmasından dolayı bu test aynı zamanda kandaki transferrin miktarının dolaylı yoldan bir ölçümüdür.

    Kanda belli bir miktarda demir bağlama kapasitesi bulunur. Total demir bağlama kapasitesinin değerinin düşmesi fazla demir bağlandığını yani vücutta aşırı demir birikimi olduğunu anlatır.  Ancak total demir bağlama kapasitesi yükseldiğinde, doku ve organların daha fazla demir ihtiyacı olduğu anlaşılır ve bu da demir eksikliğine işaret eder. Yani, ters orantı söz konusudur.

    Total demir bağlama kapasitesi, TIBC yada UIBC isimleriyle de test istek formunda görülebilir.

    TIBC Testi İçin Hangi Numune Kullanılır?

    Total demir bağlama kapasitesi, kol damarlarından küçük bir miktar kan örneği alınarak test edilir. Total demir bağlama kapasitesi aslında transferrin testi ile aynı şeyin ölçümünü yapar. Genelde iki testten biri tercih edilir. Normal bir kan alma ile aynıdır. Sonuçlar birkaç saat içinde çıkacaktır.

    TIBC Normal Değerleri Nedir?

    Total demir bağlama kapasitesi erkeklerde ve kadınlarda aynı referans aralığında beklenir. Sağlıklı bir kişide yapılan TIBC testinde beklenen normal değer, 250-400 mcg/dL’dir. Testin yapıldığı laboratuvar yöntemine göre normal değerlerde küçük farklar olabilir.

    TIBC Düşüklüğü Ne Demektir?

    Total demir bağlama kapasitesinin 250 mcg/dL altına düşmesi durumudur. Vücutta demir fazlalığı olduğunda TIBC değeri düşer. Bu nedenle akla ilk gelen demir birikmesi ile ortaya çıkan patolojilerdir. Demir emilimini yavaşlatan hastalıklar TIBC düşüklüğüne neden olabilir. TIBC düşüklüğü;

    Demir eksikliğine bağlı olmayan anemiler

    Hemokromatoz

    Kronik hastalıklar

    Karaciğer hastalıkları, siroz vs

    Nefrotik sendrom hastalığı

    Maliğniteler

    Talesemiler

    nedenlerinden dolayı ortaya çıkabilir.

    TIBC Düşüklüğü Belirtileri Nelerdir?

    Total demir bağlama kapasitesi her ne sebeple düşmüş olursa olsun bazı belirtiler gösterir. Bu belirtiler var olan hastalığın belirtileri olabileceği gibi yalnızca demir artışına bağlı olarak da ortaya çıkabilir.

    Kilo kaybı ve iştahsızlık

    Kalpte çarpıntı hissi

    Karın ağrısı ve göğüs ağrısı

    Koyu cilt rengi, ciltte grileşme

    Cinsel istekte azalma

    Eklem ağrıları TIBC düşüklüğünün belirtileridir. Bu belirtiler kişide görüldüğünde demir yükselmesi ve buna bağlı oluşan hastalıklardan endişe edilir.

    TIBC Düşüklüğü Nasıl Tedavi Edilir?

    Total demir bağlama kapasitesinde düşme olduğunda öncelikle bu duruma neden olan kaynak belirlenir. Eğer bir hastalık ile bu durum oluştuysa bu hastalığa yönelik tedavi planı uygulanır. Ancak herhangi bir patoloji olmaksızın, yalnızca demir yükselmesi sebebiyle TIBC düşüklüğü görülürse o zaman vücuttaki fazla demir miktarı ideal seviyeye indirilmeye çalışılır. Bunun için ilaç tedavisi uygulanabilir. İlaç tedavisinin yeterli olmadığı durumlarda kan bağışı önerilir.

    TIBC Yüksekliği Nedir?

    Total demir bağlama kapasitesinin 400 mcg/dL üstüne çıkması durumudur. Bu durumda vücudun demire olan ihtiyacı artar yani demir eksikliği görülür.

    Yeterli demir alınamadığında, kan kaybı ile demir kaybı yaşandığında, demir emilimini hızlandıran faktörler olduğunda ya da demire olan ihtiyaç arttığında bu durum görülebilir. TIBC yüksekliği;

    Demir eksikliği anemisi

    Yetersiz ve dengesiz beslenme

    Gebelik, emzirme, ergenlik çağı

    Şiddetli regl kanamaları

    Mide ülseri, hemoroid ya da travma nedeni ile oluşan kanamalar

    Demir emilimini bozan ilaçların kullanımı

    gibi nedenlerle görülebilir.

    TIBC Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?

    Total demir bağlama kapasitesi yükseldiği zaman birtakım sinyallerle bunun belirtisini gösterir. Hastalığın başlangıcında anlaşılmayabilir ancak orta ve ileri safhalarda belirgin semptomlar ortaya çıkabilir.

    Halsizlik ve yorgunluk

    Baş dönmesi, baş ağrısı

    Göz kararması

    Kırılgan tırnak ve saçlar

    Uykuya dalmada güçlük çekmek

    Sürekli üşüme hissi

    Kulak çınlaması

    El ve ayaklarda karıncalanma ve uyuşukluk

    Saç dökülmesi

    Konsantrasyon bozuklukları

    Soluk cilt rengi

    TIBC yükseldiğinde görülen belirtilerdir. Bu belirtiler görüldüğünde akla ilk anemi gelir ve demir eksikliğine bağlı gelişen patolojilerden şüphelenilir.

    TIBC Yüksekliği Nasıl Tedavi Edilir?

    Total demir bağlama kapasitesi yükseldiği zaman ilk olarak bu duruma neden olan sebebin ne olduğu araştırılır. Sonrasında buna uygun tedavi ve bakım planı hazırlanır. Total demir bağlama kapasitesi yalnızca demir eksikliği nedeniyle geliştiyse kaybedilen demir yerine konmaya çalışılır. Bunun için demir takviyesi kullanılabilir. Doktorunuz uygun ilaçları reçete edecektir. Demir takviyesi oral ya da parenteral yolla gerçekleştirilebilir. İleri safhalarda kan nakli gerekli olabilir.

    TIBC Testi Ne Zaman İstenir?

    TIBC testi, doktorunuzun sizinle ilgili bazı patolojilerden şüphelendiğinde istediği testtir. Bu durumlar;

    Demir eksikliği,  anemisi

    Demir birikimi

    Nutrisyon bozuklukları( Beslenme bozuklukları)

    Karaciğer fonksiyon bozukluklarının takibi ve tanı koymak için

    Kan değerlerinde hemoglobin ve hematokrit değerlerinde değişiklik gözlendiğinde demir hastalıklarından şüphe edilir. Kesin tanı için total demir bağlama kapasitesi testinden faydalanılabilir.

    Sıkça Sorulan Sorular

    TIBC testi için bilmem gereken bir şey var mı?

    TIBC testi öncesi 8-12 saat aç kalmanız istenebilir. Bu sürede yalnızca su içmenize izin verilecektir. Sonuçların tam ve doğru çıkması için açlık önemlidir.

    TIBC testi kesin tanı koyucu mudur?

    TIBC testi, demir eksikliği hastalıkları için kesin tanı koyucudur denilebilir. TIBC testi gibi transferrin testi de demir hastalıklarında kesin tanı koyucu etkiye sahiptir.

    İnsan sağlığı için demirin önemi Nedir?

    Vücudun sağlıklı şekilde çalışabilmesi için birtakım vitamin ve mineralleri dışardan besinlerle alması gerekir. Bu mineraller içinde şüphesiz en gereklisi demir mineralidir. Demir, tüm hücrelerin ihtiyaç duyduğu esansiyeldir. Demir, vücuda girdikten sonra ilk olarak hemoglobin dediğimiz maddenin yapısına katılır. Hemoglobin, kanda kırmızı kan hücrelerinin içinde bulunan ve kana kırmızı rengini veren maddedir.

    Hemoglobinin görevi, doku ve organlara ihtiyaç duydukları oksijeni iletmektir. Çünkü doku ve organlar ancak oksijen varlığında çalışabilir. Yeterli oksijeni elde edemediklerinde çalışmaları yavaşlar. İşte demir minerali, bu döngüye hemoglobinin yapısına katılarak katkıda bulunur. Demir, vücuda girdikten sonra  farklı bir forma dönüşerek vücutta varlığını sürdürür.

    Çünkü demirin vücutta serbest şekilde dolaşılmasına izin verilmez. Demir vücutta serbest şekilde dolaştığında toksik etki yaparak öldürücü hale gelebilir. Bu nedenle ferrik  (Fe+++)  ya da ferröz (Fe++) şekle dönüşerek demir metabolizmasında yer alır. Demirin çoğunluğu hemoglobinin yapısına katıldıktan sonra kalan kısmı ferritin olarak depo edilir. Ferritin; karaciğerde, dalak ve  kemik iliğinde bulunur. Ferritin bir proteindir. Demirin kalan kısmı ise hücre solunumu için enzimlerin yapısında bulunur.

    Demirin metabolizmasında doğal olarak atılması mümkün değildir. Demir döngüsü ancak emilimle sağlanabilir. Burada ince bağırsak önemli bir görevi alır. Çünkü demir ince bağırsakta emilir. Demir dengesi emilimle birlikte hepsidin dediğimiz bir protein ile de sağlanır.

    Hepsidin, klinikte demir hastalıklarında önemli bir belirteçtir. Hepsidin düştüğünde demir birikimi, yükseldiğinde ise demir eksikliği görülür.

    Hepsidin, bu dengeyi sağlamakla sorumludur. Öte yandan demirin hücreler tarafından alınması transferrin dediğimiz özel demir taşıyıcıları sayesinde gerçekleştirilir.

    Transferrin, yalnızca demir taşımakla görevli bir proteindir. Herhangi bir bölgede demire ihtiyaç varsa, o bölgeye demiri taşıyan transferrindir.

    Demir, vücutta belli bir oranda bulunur. Yani, bu oranın altında ya da üstünde değer aldığında patolojik bir durum olduğu anlaşılır. Demirin sağlıklı oranda olup olmadığını anlamak için vücuttaki demir değerleri birtakım testlerle ölçülebilir. Ferritin testi, transferrin testi, hemoglobin testi, hematokrit testi ve total demir bağlama kapasitesi testi demir ölçümü için kullanılan testlerdir.  Demir bozukluklarına bağlı olarak ortaya çıkan hastalıklarda bu testlerden bazıları kesin tanı koyucu olabilmektedir.

    Bu makale tıbbi tavsiye olarak yorumlanmamalıdır. Sağlıklı yaşam rutininizde herhangi bir değişiklik yapmadan önce lütfen doktorunuzla görüşün.

    Yazı kaynağı : akademilab.com

    Demir Eksikliğine Bağlı Kansızlık ve Tiroid Sağlığı | Synevo Laboratuvarları

    Demir eksikliği tiroid ve otoimmün tiroid hastalıkları olan kişilerde en sık görülen mineral eksikliğidir. O nedenle tiroid sorunları olan kişilerde mutlaka demir paneli istenmeli ve demir eksikliği değerlendirilmelidir. Aşırı yorgunluk şikayetleri olan kişilerde de demir eksikliğinden kuşkulanmak gerekir. Bu yazıda tiroid sağlığı üzerindeki etkileriyle birlikte demir eksikliği anemisinden söz edeceğiz.

    Öncelikle, demir eksikliğine bağlı kansızlıktan konuşacak olsak da bir insanda demir eksikliği olmadan kansızlık olabileceğini belirtmek gerekir. Başka bir deyişle, demir eksikliği, anemi yani kansızlık nedenlerinden sadece biridir. Anemi vücudun yeterli kırmızı kan hücresi veya hemoglobin üretememesinden kaynaklanır. Birçok doktor her zaman hastasında demir paneline bakılmasını istemese de rutin testlerden olan tam kan sayımında kırmızı kan hücreleri (eritrosit), hemoglobin ve hematokrit gibi anemiyle ilgili değerler bulunur. Anemisi olan bir kişide bu değerlerden bazıları düşük çıkabilir. Hemoglobin kana kırmızı rengini veren, demirden zengin bir proteindir. Genellikle demir düşük olduğunda hemoglobin düşüktür, kırmızı kan hücrelerinin sayısı ve hematokrit düşük olabilir.  Ne var ki bu üç değerin normal olması bir kişide demir eksikliği olmadığı anlamına gelmez.

    Tam kan sayımı gibi rutin fizik muayenelerde bakılan kan testlerine demir paneli de dahil edilmesinde fayda vardır. Eğer demir paneli normal olan bir kişide eritrosit (kırmızı kan hücreleri), hemoglobin, ve/veya hematokrit düşükse aneminin başka potansiyel sebepleri araştırılmalıdır. Öte yandan, eğer kişide anemi olup olmadığından bağımsız olarak demir eksikliği söz konusu ise bu eksikliğin sebebi aranmalıdır.

    Demir eksikliğinden kuşkulanılan bir hastada çoğu kez yalnızca serum demiri ve/veya ferritin değerlerine bakılır. Aslında tam bir demir paneli istenmesi gerekir. Bunun nedenleri aşağıda belirtilmiştir.

    Serum Demiri:  Kandaki demir miktarını ölçer. Ortalama referans aralığı 60-170 ug/dL olmakla birlikte 90-100 ug/dL  arasında olması istenir.

    Ferritin:  Demiri depolayan proteindir. Düşük ferritin düzeyi genellikle demir eksikliğinin ilk belirtisidir. Bir kişide serum demiri normal olabilir ama ferritinin düşük olması demir eksikliğinin göstergesidir. Normal referans sınırları birçok laboratuvarda 12-150 ng/mL arasındadır. Ancak ferritin değeri  en az 40-45 ng/mL, bazı kaynaklara göre ise 70-90 ng/mL arasında olmalıdır. İnflamasyonun ferritin düzeylerini yükseltebileceği unutulmamalıdır. Onun için tek başına güvenilebilecek bir test değildir.

    Demir Satürasyonu:  Tranferrin satürasyonu veya % satürasyon olarak da bilinir.  Demir satürasyonu bize, transferrin denen proteine gerçekten ne kadar serum demirinin bağlı olduğunu gösterir. Sözgelimi bir kişide bunun değeri % 20 ise transferrin proteininin bağlanma yerlerinin % 20’sine demir bağlanmış demektir. Demir eksikliğinde bu değer genellikle düşüktür. Normal referans değeri % 15 ile 50 arasındadır ama ideali % 30 ile 35 arasında olmasıdır.

    Toplam Demir Bağlama Kapasitesi (TIBC): Demir kanda dolaşırken transferrine bağlıdır.  TIBC transferrinin kanda demiri ne kadar taşıdığını ölçer.  Yüksek bir TIBC değeri demir depolarının düşük olduğu anlamına gelir.  Laboratuvar referans aralığı genellikle 240-450 ug/dL arasındadır.

    Doktorlar laboratuvar değerleri referans sınırların dışında olan bir kimsede demir eksikliği bulunduğunu varsayarlar. Sözgelimi bir hastanın serum demiri 65 ug/dL, ferritin değeri 15 ng/mL ve demir satürasyonu % 18 olduğunda çoğu doktor bunu normal kabul edecektir. Ne var ki birçok başka kan testinde de söz konusu olduğu gibi “laboratuvar” referans aralığı ile “fonksiyonel” referans aralığı farklı şeylerdir. Eğer  ferritin laboratuar referans aralığı içerisinde ama alt sınıra yakınsa o kişide demir eksikliğinden kuşkulanmak gerekir. Özellikle demir satürasyonu, serum demiri düşük ve/veya TIBC (toplam demir bağlama kapasitesi) yüksekse kişide demir eksikliği olabilir.

    Bir kimsede demir eksikliği oluşmasının başlıca üç ayrı nedeni vardır. Bunlardan birincisi kan kaybıdır. O nedenle demir eksikliği olan bir hasta sindirim sistemindeki bir kanamayı ekarte etmek için gastroenteroloji uzmanına yönlendirilmelidir. Böyle bir durumda dışkıda gizli kan testiyle araştırmaya başlanabilir. Endoskopi bu hastaların büyük bölümünde kanama kaynağının bulunmasını sağlar.

    Demir eksikliğinin ikinci sebebi demir emiliminin yetersiz oluşudur (demir malapsorpsiyonu). Pek çok faktör buna neden olabilir. Örneğin otoimmün tiroid hastalıklarında sık rastlanan H. Pylori enfeksiyonu demir eksikliğine yol açabilir. H. Pylori bakterisinin ortadan kaldırılması (H. Pylori eradikasyonu) serum demiri düzeylerinde düzelme sağlayabilir. Giardia paraziti demir emilimini bozan bir diğer faktördür. Kronik enfeksiyonlarda demir eksikliği ve bağırsaklardan emilim bozukluğu sıktır. Enfeksiyonların dışında iltihabi bağırsak hastalığı demir eksikliği anemisine neden olabilir. Çölyak hastalığı demir eksikliği anemisinin bir diğer sebebidir. İnce bağırsaklarda aşırı bakteri çoğalması da (SIBO) demir eksikliğiyle sonuçlanabilen bir durumdur. Çok toksik bir tarım ilacı olan glyphosate demiri bağlayarak demir eksikliğine yol açabilir.

    Demir eksikliği anemisinin üçüncü nedeni beslenmeyle demir alımının yetersiz olmasıdır. Demir iki farklı formda bulunur. Hem demiri etlerde bulunan demir formudur. Bitkisel kaynaklarda bulunan non-hem demire göre hem demiri daha kolay emilir. Bu nedenle vejetaryen ve vegan beslenenlerde, et yemeyenlerde demir eksikliği gelişme olasılığı daha yüksektir. Ancak madalyonun öbür yüzüne baktığımızda kırmızı etten hem demiri alımı potansiyel olarak kalp damar hastalığı, kolon kanseri ve safrakesesi problemlerini de arttırabilir. Ancak ilgili çalışmalarda yenilen etin kalitesinin dikkate alınmadığını ve bunun da kronik sağlık sorunlarının gelişmesinde bir faktör olabileceği belirtilmelidir.

    Tiroid hormonu metabolizması için önemli olan çok sayıda mineral vardır. İyot ve selenyum tiroid hormonu yapımıyla ilgisi iyi bilinen minerallerden ikisidir. Ancak demir eksikliği de heme-bağımlı tiroid peroksidaz enziminin aktivitesini azaltarak tiroid hormonu sentezinin bozulmasına yol açabilir. Her ne kadar Hashimoto tiroiditi ve demik eksikliği anemisi olan bir hastada tiroid hormonlarının düşüklüğünden birinci olarak bağışıklık sistemi sorumlu olsa bile düşük demir düzeyleri burada rol oynayabilir.
    Demir eksikliği tiroid hormonu düzeylerini doğrudan etkileyebildiği gibi, otoimmün tiroid hastalığına neden olan başka faktörler de demir eksikliğine yol açabilir. Daha önce söz ettiğimiz H. Pylori enfeksiyonu tiroid otoimmünitesini tetiklemenin yanı sıra demir emilimini azaltabilir. O yüzden otoimmün tiroid sorunları olan bir hastada daima tam bir demir paneli yapılmalıdır.

    Yazı kaynağı : synevo.com.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap