Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    tek hücreli ve çok hücreli canlılarda mitozun önemini açıklayınız

    1 ziyaretçi

    tek hücreli ve çok hücreli canlılarda mitozun önemini açıklayınız bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Tek ve Çok Hücreli Canlılarda Mitozun Önemi by sevin cirit

    Tek hücreli ve çok hücreli canlılarda mitozun önemini açıklayınız.

    15.0k soru

    15.4k cevap

    67 yorum

    701 kullanıcı

    Yazı kaynağı : onlineodev.com

    Hücre bölünmesi

    Hücre Neden Bölünür Ve Sebepleri Nelerdir? Hücre Bölünmesi İçin Gerekli Şartlar

    Hücre Neden Bölünür Ve Sebepleri Nelerdir? Hücre Bölünmesi İçin Gerekli Şartlar

    Hücre bölünmesi biyolojik bir olaya işaret etmektedir. Tek hücreli canlıların çoğalması, çok hücrelilerin büyümesi adına gerekli olan biyolojik olaya hücre bölünmesi denilmektedir. Erkek ve dişi eşey hücrelerinin ortaya çıkması da bu olaya bağlı olmaktadır. 

    Hücre Neden Bölünür ve Sebepleri Nelerdir? 

    Hücre silindir ya da küp şekline benzemektedir. Hücrelerin şekillerinden ötürü hacim ve yüzey dengesizlikleri ortaya çıkabilmektedir. Bundan dolayı hücre bölünmesi meydana gelmektedir. Bölünen hücreler aracılığıyla yüzey dengesi yeniden sağlanabilmektedir. 

     Bölünmenin meydana gelmesinde çekirdek oranının etkisini görmek de mümkündür. Hücre büyümeye başladığında çekirdekte artış meydana gelmektedir. Bu nedenle çekirdek, hücrenin kontrolünü sağlama noktasında zorluk çekmektedir. Böyle bir durum karşısında hücre ya ölmekte ya da bölünmektedir. 

     Hücre dışarıdan herhangi bir darbeye maruz kaldığında bölünmeye gidebilmektedir. Hücrenin zarar görmemesi adına bölünme gerçekleştirilmekte ve hücre onarılmaktadır. Hücre bölünmesi yaşandığında tırnak uzaması, yaraların iyileşmesi gibi durumlar yaşanmaktadır. 

     Hücre Bölünmesi Nasıl Gerçekleşir? 

     Bir hücrenin bölünme gerçekleştirmesinde belli bir büyüklüğe ulaşması ve nükleik asite sahip olması önemlidir. Canlılarda amitoz, mitoz ve mayoz olmak üzere üç bölünme tipi görülmektedir. Mitoz ve mayoz çok hücrelilerde, amitoz ise tek hücrelilerde meydana gelmektedir. 

     Amitoz tek hücreli canlılarda ortaya çıkarak o türün birey sayısını arttırmaktadır. Bu bölünme tipinde öncelikle hücrelerin çekirdeği uzamaktadır. Sonrasında ise çekirdekçik de uzayarak boğumlanmakta ve ikiye ayrılmaktadır. Bu durumu sitoplazma takip etmektedir. Böylece bir hücreden yeni iki tane yavru oluşmaktadır. Amitoz bölünmesinde çekirdek zarı kaybolmamakta, kromozomlar belirlenmemektedir. Sentriyol ve iğ iplikleri oluşmamaktadır. 

     Mitoz bölünme zigot oluşumunun ardından başlamaktadır. Bu bölünme tipi organizmanın belirli bir büyüklüğe erişmesi gerçekleşene kadar devam etmektedir. Pek çok soma hücresinde ve kemik iliği gibi hücrelerde görülmektedir. Mitoz esnasında her hücrenin çekirdeğindeki kromozom kendini eşlemektedir. Oluşan eşler, ana hücrenin bölünmesi sonucu meydana gelen iki yavru hücreye verilmektedir. 

     Oluşan yavru hücrelerin 46 kromozomu olmaktadır. Bunları 23 tanesi anneden 23 tanesi babadan gelmektedir. 44 kromozom vücut özelliklerini, geriye kalan 2 kromozom ise cinsiyeti göstermektedir. Tek hücreli bir hücrenin üreyebilmesi de mitoz bölünmeyle gerçekleşmektedir. 

     Üç tip hücre bölünmesinin sonuncusu mayoz bölünmedir. Eşeyli biçimde çoğalan canlılarda zigotun oluşumu gamet hücrelerine bağlı olmaktadır. Gamet hücrelerinin yapılması ise mayoz bölünme ile gerçekleşmektedir. Üreme ana hücrelerinin kromozom sayısındaki yarıya düşüş mayoz bölünme sonucu ortaya çıkmaktadır. Üreme hücreleri gamet şeklinde adlandırılmaktadır. 

     Hücre Bölünmesinin Gerekliliği 

     Hücre metabolizması çekirdek tarafından kontrol altında tutulmaktadır. Hücrenin organik ve inorganik madde ihtiyacının karşılanması, hücredeki atıkların uzak tutulması gerekmektedir. Hücre küp şeklinde düşünüldüğünde ortaya şu tablo çıkmaktadır: Hücre büyümesi esnasında hücrenin hacmi, hücrenin kenar uzunluğunun küpü oranında artmaktadır. Hücrenin yüzeyi ise hücre kenar uzunluğunun karesi biçiminde artış göstermektedir. Dolayısıyla bir oransızlık ve dengesizlik meydana gelmektedir. 

     Zaman içerisinde dengesizliğin artmasıyla hücre zarı, sitoplazmanın ihtiyacını karşılayamamaktadır. Aynı biçimde hücrenin yönetim merkezi sayılan çekirdek, büyüyen hücreyi kontrol altında tutamamaktadır. Bu nedenle hücrenin hayatı tehlikeye girmektedir. 

     Hücre bölünmesinin temel gerekliliği hücrenin hayatta kalmasını sağlamaktır. Kısaca sitoplazma, hücre zarı ve çekirdek arasındaki denge sağlanmaya çalışılmaktadır. Çekirdek, yönetici konumunda bulunduğu için tehlike anında bölünme emri vermektedir. 

     Canlılarda gerçekleşen hücre bölünmesinde hormonların etkisinin görüldüğü de bilinmektedir. Buna örnek olarak insan vücudundaki büyüme hormonu gösterilebilmektedir. Bu hormon vücuttaki hücrelerin büyümesini ve düzenlenmesini sağlamaktadır. Eşey hormonları ise üreme hücrelerinin bölünmeyle oluşumu adına uyarıcı etki taşımaktadır.

    Yazı kaynağı : www.hurriyet.com.tr

    Mitoz Bölünme Nedir? Mitoz Bölünme Evreleri Ve Özellikleri

    Mitoz Bölünme Nedir? Mitoz Bölünme Evreleri Ve Özellikleri

    Hücresel bölünme, mayoz ve mitoz olmak üzere iki sınıfa ayrılır. Mitoz bölünme bu sınıflandırmanın ökaryotik hücrelerde ve çok hücreli canlılarda gerçekleşen ayağında görev almaktadır. Ökaryotlar, hücrelerinde bir çekirdek ile başka organeller içerirler.

     Mitoz Bölünme Nedir?

     Mitoz bölünme, bir ana hücreden buna benzer yapı ve özelliklerde 2 yeni hücre oluşturulmasıdır. Bu bölünme şekliyle oluşan tüm hücreler birbirinin aynısıdır. Hayat boyu devam eden mitoz bölünme ile vücut hücreleri onarılır. Bu bağlamda; kemik, kalp ve böbrek gibi hücrelerde gelişme ve yapısal onarım sağlanır. Ancak tüm hücreler mitoz ile çoğalamamaktadır. Sinir hücreleri ve alyuvarların mitoz bölünme gerçekleştiremediği bilinmektedir. Gözdeki retina da bu bölünmeyle onarılamayan hücre grupları arasında yer almaktadır.

     Kalıtsal çeşitlilik sağlanmaması, mitoz bölünmenin en büyük özelliklerinden biridir. Bu bağlamda yavru hücrelerdeki sitoplazma miktarı ya da organel sayısı farklı olsa da kromozom sayısı ana hücre ile aynıdır. Bir kez mitoza uğrayan hücre, bunu tekrarlayabilir.

     Mitoz Bölünme Evreleri ve Özellikleri

     Mitoz bölünme, evreler halinde gerçekleşmektedir. Bu bağlamda mitoz bölünen bir hücrede; interfaz, karyokinez ve sitoplazma bölünmesi evreleri gerçekleşmektedir. Karyokinez içerisinde; profaz, metafaz, anafaz ve telofaz evrelerine yer verilmektedir. Bu evreler içerisinde hücrede görülen değişimlerse aşağıdaki gibi detaylandırılmaktadır.

    İnterfaz: Mitoz bölünmenin büyük bir kısmı interfaz evresinde geçmektedir. Bu evrede hücre kendini bölünmeye hazırlar. İnterfaz; G1, S ve G2 olmak üzere toplamda 3 ara başlığa ayrılır. G1 evresinde ATP ve protein sentezi artar. Bunun yanı sıra organel sayıları da artırılır. S evresinde DNA eşleşmesi yapılırken; G2 evresinde de bölünme hazırlığı tamamlanır. İnterfaz; embriyo için yaklaşık 30 dakikada tamamlanırken, yetişkin bir insan hücresinde yaklaşık 1 gün sürer. Hazırlanma süresinin maya ve bakteri hücrelerinde de oldukça hızlı tamamlandığı görülmektedir. Buna göre interfaz, maya hücresinde 1,5 saatte, bakteri hücresinde ise toplam 20 dakikada tamamlanmaktadır.

    Karyokinez: Bu evre; profaz, metafaz, anafaz ve telofazdan meydana gelmektedir. Profaz aşamasında interfazda eşleşen kromatinler şekil değiştirir ve kromozom haline gelir. Bunun yanı sıra çekirdek zarı, çekirdekçik ve organeller de eriyerek kaybolur. Matefaz evresinde kromozomlar hücrenin ekvatoral düzlemine dizilir ve iğ iplikleri gelmeye başlar. Anafazda, sentromerler ikiye bölünür ve kardeş kromatitler birbirinden ayrılır. İğ ipliklerine tutulan bu kromatitler hücrenin zıt kutuplarına çekilir ve evre burada tamamlanır. Telofazda ise daha önce eriyen çekirdek zarları, çekirdekçik ve organeller tekrar oluşur. Kromatitler bu zar içerisine girer. Telofaz için profazın tam tersi benzetmesi yapılabilir. Karyokinezden sonra da sitoplazma bölünmesi başlar.

    Sitoplazma Bölünmesi: Bu evre hayvan ve bitki hücrelerinde oldukça farklı gerçekleşir. Buna göre hayvan hücreleri tam ortadan boğumlanırken, bitki hücrelerinin ortasında bir ara lamel oluşur. Ara lamel aynı zamanda orta lamel olarak da isimlendirilmektedir. Bu boğumlanma ve lamel oluşumu sonrasında da yeni 2 hücre meydana gelir. Hayvan ve bitki hücrelerinde sitoplazma bölünmesi dışında bir farklılık daha bulunmaktadır. Bu bağlamda, mitoz esnasında oluşan iğ iplikleri hayvan hücresinde sentrozomlar tarafından oluşturulur. Bitki hücrelerinde ise bu görevi sitoplazma üstlenmektedir.

    Yazı kaynağı : www.hurriyet.com.tr

    Mitozun ne olduğunu ve canlılar için önemini çeşitli kaynaklardan araştırınız. Edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla tartışınız.

    Tek Hücreli Canlılar Nelerdir? Üreme Ve Büyüme Nasıl Olur?

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap