Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    senet üzerinde bu kişinin adı yazar

    1 ziyaretçi

    senet üzerinde bu kişinin adı yazar bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Bono Nedir, Ne İşe Yarar?

    Bono Nedir, Ne İşe Yarar?

    Bono, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen poliçe gibi bir kambiyo senedidir. Halk arasında “senet” olarak bilinen bono, poliçeden farklı olarak “…ödeyiniz” şeklinde olmayıp, “ödeyeceğim” şeklinde bir ödeme vaadidir. Ayrıca poliçenin üçlü ilişkisine muhatap ancak kabul ettikten sonra dâhil olurken, bononun ikili ilişkisinde bonoyu düzenleyen, esas borçlu durumundadır.

    Bononun Şekil Şartları Nelerdir?

    Bononun yasal ve geçerli olabilmesi için bononun üzerinde bazı koşulların varlığı gerekmektedir. TTK md 776’da bu unsurlar düzenlenmiştir. Bunlar:

    1- Bono Kelimesi:

    TTK md.76/1’e göre senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet”  kelimesinin ve senedin Türkçe dışında başka bir dille yazılması durumunda ise hangi dilde yazılmışsa o dilde bononun tam karşılığı olarak kullanılan kelimenin bono üzerinde bulunması şarttır. Bononun yabancı dilde düzenlenmesi durumunda, Yargıtay, ödeme yeri ülkesi ve imza edildiği ülkenin hukuku hakkında yeterli bilgiye sahip ve özellikle kambiyo senetleriyle ilgili olan hukukçu bilirkişiye inceleme yaptırılması gerekliliğini belirtmiştir.

    Tüm Şartların Bulunmasına Rağmen Senet Üzerinde Bono Kelimesi Yoksa Ne Olur?

     Böyle bir durumda, bu evrak emre yazılı senet olmayıp ancak emre yazılı ödeme vaadi olur.

    2- Belirli Bir Bedeli Koşulsuz Olarak (Kayıtsız Şartsız) Ödeme Vaadi:

    Bu şartın gerçekleşmesi için ödeme vaadinin hem belirli bir bedel için hem de koşulsuz olarak yapılması gerekmektedir.

    Kayıtsız ve şartsız ödeme vaadi için, senet bedelinin ödenmesi bir koşula bağlanmamalıdır. Örneğin, bononun arkasına veya metnine hangi koşullarda senet bedelinin tahsil edilebileceğinin yazılması veya kira sözleşmesi düzenlenirken bononun, kiracının tahliyesinde sonra iade edilecek depozito olarak verilmesi durumlarında senet, bono niteliği taşımayacaktır.

    Bonodaki bedelin belirli olması gerekir. Belirlenen bedel, Türk parası olabileceği gibi yabancı para da olabilmektedir. Örneğin, “1000 Amerikan doları”, “1000 TL” veya “1000 Amerikan Doları veya tutarı Türk Lirası”. Fakat “1000 Amerikan Doları veya 6000 Türk Lirası” şeklinde bir bedel, belirlilik unsurunu taşımamaktadır.

    Senet metninde bedel, hem yazı ile hem de rakam ile gösterilmişse ve bunlar arasında da fark varsa yazı ile yazılmış olan tutar geçerli sayılacaktır. Bedelin hem yazı ile hem de rakam ile birden fazla kez gösterilmiş olması ve bunların birbirinden farklı olması durumunda ise, en az bedel geçerli olacaktır.

    Belirlenen bedelin para birimi belirtilmiş fakat hangi ülkenin olduğu anlaşılamıyorsa, dolar para biriminin Amerikan Doları mı yoksa Kanada doları mı olduğunun anlaşılamaması gibi, ödeme yerindeki para türüne itibar edilecektir.

    3-Kime Veya Kimin Emrine Ödenecek İse Onun Ad Ve Soyadı( Lehtarın Ad Ve Soyadı):

    Bu koşul, bononun kime veya kimin emrine düzenlendiğine göre değişmektedir. Lehtarın gerçek kişi olması durumunda; ad ve soyadı, tüzel kişi olup ticari işletme veya ticaret şirketi olması durumunda; ticaret unvanı, dernek olması durumunda ise adının olması bu koşulun sağlanması açısından yeterli olacaktır.

    Lehtarın “firma” olması durumunda, lehtar hanesine sadece “firma ismi” yazılmışsa senet, bono sayılmaz. Firma isminin yanında firmanın sahibi olan gerçek kişinin adı ve soyadı da yazılmışsa senet, bono niteliği taşıyacaktır. Firma ismi ve firmanın sahibinin adı ve soyadı bonoya aynı anda yazılmalıdır. Lehtar veya hamil tarafından firma sahibinin adı ve soyadı bonoya sonradan eklenirse, senedin bono niteliği taşıyabilmesi için bonoyu düzenleyen kişi yani keşidecinin imzası gerekecektir.

    Bonoda Lehtar Ve Keşideci Sıfatları Birleştirilebilir Mi?

    Yargıtay’ın da 12. Hukuk Dairesi 2006/20729 E.  ,  2006/23555 K. sayılı kararında;

    “…Takip dayanağı bonoda keşideci ile lehtarın aynı kişi olduğu görülmektedir. TTKmd.585 hükmüne göre, poliçe keşidecinin emrine yazılı olabileceği gibi bizzat keşideci üzerine veya bir üçüncü şahıs hesabına da keşide edilebilir. Ancak TTKmd.690 aynı yasanın 585.maddesine yollama yapmadığından anılan madde bonolar için uygulanamaz. Bir kimse poliçelerde olduğu gibi kendi emrine bono tanzim edemez. Bir başka anlatımla bonoyu tanzim eden, kendisini lehtar göstererek bono düzenleyemez…”  belirttiği gibi lehtar ve keşideci sıfatları birleştirilemeyip, keşideci kendini lehtar olarak gösterip, bono düzenleyemeyecektir.

    Bonoda Birden Fazla Lehtar Gösterilebilir Mi?

    Bonoya birden fazla lehtar gösterilmesi iki farklı şekilde olabilmektedir:

    İlk olarak; senette lehtarın “(A) veya (B)” şeklinde alternatif iki kişi olarak belirlenmesi halinde, doktrinde tartışmalı olmakla birlikte, her bir lehtarın tek başına senette yazılı hakkı kullanabileceği kabul edilmelidir.

    Diğer ihtimalde ise; senette lehtar “(A) ve (B)” şeklinde birlikte sorumlu olacak şekilde gösterebilir. Yargıtay son içtihatlarında, senetteki borcun para borcu yani ölünebilir bir borç olması sebebiyle lehtarlardan her birinin kendi payı oranında senet bedelini talep edebileceğini kabul etmiştir.

    4- Senedi Düzenleyenin (Keşidecinin)İmzası:

    TTK md.776/1-g’ye göre düzenleyenin imzası, bononun unsurlarından biridir. Bononun üzerinde keşidecinin imzası olması yeterlidir. Kişinin adının olmaması, senedi hükümsüz kılmaya yetmez.

    İmza atma gücü ve yeteneğine sahip olmayan kişiler kambiyo senedi düzenleyemeyip, kendi adlarına kambiyo senedi düzenleyecek bir temsilci veya vekil atayarak borç altına girebilirler.

    Bonoda Keşidecinin İmzası Eksikse Ne Olur?

    Keşidecinin imzasının olmaması bonoyu hükümsüz kılar. Ancak keşidecinin kendisi tarafından düzenlenen, el yazısı ile yazılmış olan evrak bono değil, keşideci aleyhine yazılı delil başlangıcı sayılır.

    5- Düzenleme Yeri Ve Tarihi:

    Bononun düzenleme tarihi esaslı bir şekil şartıdır. Bu şartın olmaması halinde senet bono niteliği taşımayacak, adi senet sayılacaktır. Düzenleme tarihinin açıkça okunamaması durumunda gerçek düzenleme tarihi, icra mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirlenebilecektir.

    Düzenleme Tarihinin Olanaksız Tarihler Olması Durumunda Bono Hükümsüz Olur Mu?

    Düzenleme tarihi, “30 Şubat”, “31 Haziran” gibi mümkün olmayan tarihler olması durumunda, düzenleme tarihinin o ayın mümkün olan son günü mü olacağı yoksa bu senedin bono olarak geçersiz mi sayılacağı tartışmalı olmakla birlikte Yargıtay bazı kararlarında, bu durumda belgenin bono olarak geçersiz sayılmasının aşırı bir şekilcilik olması ve hak kaybına uğranması sebebiyle düzenleme tarihinin o ayın son günü olarak kabul etmeyi uygun görmüştür.

    Düzenleme yeri, bonoda açıkça gösterilmelidir. Gösterilmemesi halinde, TTK md.777/3’e göre, ödeme yeri bakımından açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır. TTK md.777/4’e göre de düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, senedi düzenleyen kişinin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılacaktır.

    Hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde anlaşılabilir olması şartıyla, düzenleme yeri kısaltılarak da yazılabilecektir. Örneğin “İst”, “G.Antep” vs.

    6- Ödeme Yeri:

    Ödeme yeri, bonoda açıkça gösterilmelidir. Eğer ödeme yeri belirtilmemiş olursa, senedin düzenlendiği yer ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin ikametgâhı sayılır.

    7- Vade:

    Vade TTK md.776/1’de bononun unsurları arasında sayılmış olup, esaslı bir şart değildir. TTK md777/2’ye göre vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır.

    Görüldüğünden belli bir süre sonra veya görüldüğünde ödenecek bono, ihdası itibariyle bir yıl içinde ibraz edilmelidir. Görüldüğünde ödenecek bononun ödenmemesi durumunda, ödememe protestosu çekilerek sorumlulara rücu edilir(borçluya tekrar başvurma). Belirli süre sonra ödeneceklerde ise iki özellik bulunmaktadır: Senet, düzenleyene vadeyi tespit için ibraz edilmelidir. Fakat bonoda kabul söz konusu olmadığından, bononun üzerine tanzim eden, sadece “görülmüştür” yazıp tarih koyarak, imza edecektir. Bunları yapmazsa, bunu tespit zımnında bir protesto çekmek gerekir. Aksi durumda, hamilin bonoyu ibraz zamanının son günü ibraz ettiği kabul edilip vade ona göre hesaplanacaktır.

    TTK md. 778’de bononun niteliğine aykırı düşmemek şartıyla uygulanacak poliçe hükümleri sayılmıştır.

    TTK md.778; (1) Bononun niteliğine aykırı düşmedikçe;

    (2) Ayrıca;

    Bononun bir başkasına devredilmesi mümkün olup, ciro ve teslim yoluyla yapılabilir. Ciro, kambiyo senedinin arka yüzüne yapılır ve senet üzerindeki hakların bir başkasına kayıtsız ve şartsız devredilmesini sağlar. İki şekilde yapılan ciro, beyaz ve tam olmak üzere ikiye ayrılır. Tam ciroda, ciroyu yapan kişi yani ciranta senedin arka yüzüne ciro yapacağı kimsenin adı ve soyadı veya varsa ticaret unvanını yazıp “ödeyiniz” ifadesini düşerken, beyaz ciroda sadece “ödeyiniz” ifadesi düşülür.

    Bono, alacaklının bizzat kendisi tarafından veya banka aracılığı ile takip ve tahsil edilebilir. Alacaklı tarafından yapılırken; alacaklı ödeme gününü bekleyip muhataptan borcun ödenmesini talep eder. Öderse borç tahsil edilmiş olur.

    Banka aracılığıyla ise; alacaklının bankaya gidip senedi iskonto ettirmesiyle, bono bankaya geçer. Vade yaklaşınca bunu borçluya bildirip, ödeme yapması gerektiğini belirten bir ihbarname gönderir. İhbar üzerine borçlu ödeme yaparak senedi bankadan alır. Alacaklı da bankadan, tahsil edilen bedelin bankanın hizmeti karşılığı olan komisyon tutarının düşmesiyle oluşan tutarı alır.

    Borçlunun ödememesi durumunda ise, noter aracılığıyla ödememe protestosu çekilir. Bu protesto, ödenmemesi halinde ödenme gününden iki gün sonra, ödeme gününün hafta sonuna gelmesi durumunda hafta sonunu takip eden bir iş günü içinde çekilir. Banka, masrafını da tahsil edip senedi, senet alacaklısına iade eder.

    Yazı kaynağı : www.ekinhukuk.com.tr

    Senette Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar

    Senette Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar

    Kıymetli evrak çek, senet, bono gibi bir değer bildiren, bir hakkı gösterir nitelikteki belgelerdir. Kıymetli evraklar temsil ettikleri hak ile sıkı sıkıya bağlı olan belgelerdir. Senet de para borcunu gösterir kıymetli evraklardandır. Ancak senedin kıymetli evrak statüsünü kazabilmesi ve kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile tahsile konu edilebilmesi için bir takım zorunlu unsurlar bulunmaktadır. Senette bulunması gereken zorunlu unsurlar nelerdir? işte detaylar!

    Senette Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar Nelerdir?

    Senedin metninde emre yazılı senet veya bono olduğunun açık bir şekilde yazıyor olması gerekmektedir. Bu ibarenin senedin herhangi bir kısmında değil, mutlaka senedin metninde yer alması gerekir.

    Senette bedelin rakamsal karşılığının açıkça yer alması gerekmektedir. Bu bedel açık ve anlaşılır olmalı herhangi bir koşula bağlı olmamalı, bir şartın gerçekleşmediği durumda senedin geçersiz olacağına dair bir ifadeye yer verilmemelidir. Senedin bedeli hem yazı hem de rakamla gösterilmişse ve bunlar arasında farklılık bulunuyorsa öyle bir durumda geçerli kabul edilecek olan bedel yazı ile yazılmış olandır. Bedelin Türk Lirası dışında başkaca bir para birimi olarak belirlenmesi de mümkündür.

    Lehtar, senette yazılı bedelin ödeneceği kişidir. Yani bir diğer deyişle lehtar, senedin alacaklısıdır. Senet lehtarının adı soyadı veya ticaret ünvanının senet metnine yazılması zorunludur.

    Ayrıca senedin hangi tarihte düzenlenmiş olduğu senede gün-ay-yıl şeklinde belirtilmek zorundadır. Senedin düzenleme yani tanzim edilme tarihi açıkça belirtildiği gibi mümkün bir tarihin de yazılmış olması önemlidir. Örneğin 32.01.2020 gibi bir düzenleme tarihi geçerli olmayacaktır.

    Senedi her kim düzenlemişse yani senet bedelini ödeme borcu her kime aitse bu kişi veya tüzel kişi ise temsilcisi senedin ön yüzünü el yazısı ile imzalamış olmalıdır. Senedin güvenli elektronik imza ile imzalanması kanunen mümkün değildir.

    5 başlık halinde saymış olduğumuz bu unsurlar senedin olmazsa olmaz unsurlarıdır. Bunlardan herhangi birinin eksik olması halinde senet, kıymetli evrak niteliğinde olmayacak ve bu evraklara özgü uygulamalardan faydalanılamayacaktır. Böyle bir durumda senedin adi yazılı bir borç ikrarından ibaret olacağı açıktır. Senedin düzenlenmesi esnasında bu senette bulunması gereken zorunlu unsurların senette yer almasına dikkat edilmesi gerekmektedir.

    Ayrıca; ödenmeyen senet tahsilatı nasıl yapılır, kambiyo senetlerine özgü tahsilat nasıl yapılır gibi makalelerimizi de okuyabilirsiniz. Senette bulunması gereken zorunlu unsurlar ile ilgili olarak daha ayrıntılı bilgi almak için hukuk büromuzdan danışmanlık hizmeti de alabilirsiniz.

    Yazı kaynağı : www.tekcan.av.tr

    Senet Nedir? Nasıl Doldurulur? | Başcı Hukuk Bürosu | İstanbul Avukat

    Senet Nedir? Nasıl Doldurulur? | Başcı Hukuk Bürosu | İstanbul Avukat

    Senet Nedir?

    Senet ya da bono, emre yazılı senet ya da emre muharrer senet olarak da adlandırılmaktadır. Senet de poliçe gibi kambiyo senedidir. Kambiyo senetleri kıymetli evraktır. Bu sebeple tahsil edilmeleri ayrı bir hukuki sürece tabidir. Senet günlük hayatta gerek ticari işlerde gerekse de tüketicilerle yapılan sözleşmelerde sıklıkla başvurulan bir ödeme aracı olduğundan senedin geçerlilik şartları da bu sebeple ciddi önem arz eder. Bono, Türk Ticaret Kanunu’nun 776-779 maddelerinde düzenlenmiştir. Senet uygulamada bu isimle bilinse de hukuken adı bonodur. Bono ile poliçe arasındaki en önemli fark poliçede düzenleyen, lehtar ve muhatabın olduğu üçlü bir ilişki iken bonoda senedi düzenleyen ve lehtar olmak üzere ikili bir ilişki vardır. Bonoyu düzenleyen asıl borçludur ve poliçeyi kabul eden muhatap gibi borçtan sorumludur.

    Senet Nasıl Doldurulur? (Nasıl Yazılır?)

    Oldukça önemli bir soru da senet nasıl doldurulur ya da senet nasıl yazılır sorusunun cevabıdır. Şöyle ki, hukuka aykırı doldurulmuş bono geçersiz olacağından bu durum ciddi hak kayıplarına sebep olabilir. Bu sebeple senedi düzenlerken aşağıda yer alan şartlara azami özen göstermek gerekir. Senedi doldururken bir takım hususlara dikkat etmek gerekir. Senet düzenleme aşağıda yer alan zorunlu şartlar kapsamında yapılır.

    Senette olması tercihe bağlı hususlar;

    Senet Protestosu Ne Demektir?

    Senet protestosu halihazırda vadesi gelmiş bir senedin ödenmemesi sebebiyle noterden çekilen bir bildirimdir. Protesto ile senedi düzenleyen asıl borçlunun bankalar nezdinde itibarına ciddi zarar verilmiş olur. Senedi protesto etmek icra takibi yapılmasına engel değildir. Aksine senedi protesto etmek alacağın doğrudan tahsilini sağlamaz. Sadece borçlunun bankalar nezdinde itibarını zedeleyip ileride kredi imkanlarının ciddi şekilde sınırlandıracağından borçluyu borcunu ödemeye zorlar.

    Senet Tahsili Nasıl Yapılır?

    Senedin tahsili için kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılması gerekmektedir. Bu şekilde icra takibi başlatılmasıyla ödeme emri borçluya tebliğ edilir. Borçlu bu durumda beş gün içinde menfi tespit davası açmalıdır. Borçlu eğer bu sürede menfi tespit davası açmazsa takip kesinleşir ve borçlunun malvarlığına haciz konulması mümkündür. Başka bir ifadeyle kambiyo takibine başlandıktan sonra borçlunun malvarlığı var ve menfi tespit davası açmazsa senet 2-3 ay içinde tahsil edilebilir.

    Senet Ödenmezse Ne olur?

    Senet ödenmezse senet hamili borçluya senet kambiyo evrakı olduğundan kambiyo yoluyla icra takibi başlatabilir. Borçlunun taşınır, taşınmaz bütün malvarlığını haczedebilir. Bu sebeple senet ödenmezse ve üzerinize kayıtlı herhangi bir malvarlığı varsa haczedilme riski vardır.

    Senet Zamanaşımı Nedir?

    Senet vadesi gelmesine karşın fakat ödenmeyen bir bononun hamilinin, senedi düzenleyene (borçluya) karşı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapabileceğini ifade etmiştik. Senet hamili (senedi elinde bulunduran), düzenleyene(asıl borçlu) karşı ileri süreceği talepler yönünden zamanaşımı süresi 3 yıldır. Düzenleyen için zamanaşımı süresi vadeden itibaren işlemeye başlar. Bu kapsamda örneğin; vadesi 10.01.2020 olan bir bono sebebiyle bono alacaklısı, 10.01.2023 tarihine dek (10.01.2023 günü dahil) talepte bulunabilecektir. Aksi halde zamanaşımı geçmiş olur. Senet üç yıl içinde işleme konulmazsa kambiyo vasfını yitirir.

    Vadesi geçmiş bir senedin hamili, elindeki senede dayanarak kendisinden önce gelen müracaat borçlularına başvurabilir. Bu başvuru için zamanaşımı süresi 1 yıldır. Senedin hamilinin müracaat borçlularına karşı ileri süreceği talepler yönünden zamanaşımı protesto tarihinden itibaren işlemeye başlar. Örneğin; protesto tarihi 10.01.2020 olan bir bono sebebiyle bono alacaklısı, 10.01.2021 tarihine dek (10.01.2021 günü dahil) talepte bulunabilecektir. Aksi halde zamanaşımı geçmiş olur.(TTK m.749/2) Örneklemek gerekirse; senet ilk önce Ahmet’in sonra Mehmet’in sonra da Murat’ın eline geçmiştir. Senet şu an için Murat’ın elindedir. Murat’ın senet borcunu Mehmet ve Ahmet’ten talep etme hakkı vardır. Bunun süresi bir yıldır. 

    Bu kapsamda ayrıca dikkat çekilmesi gereken bir başka husus ise, senet bedelini ödeyen müracaat borçlusunun kendinden önce gelen müracaat borçlusuna rücu etmesidir. Bu durumda senet bedelini ödeyen müracaat borçlusu, kendinden önce gelen müracaat borçlusuna ödeme tarihinden itibaren 6 aylık zamanaşımı süresi için talepte bulunmalıdır. (TTK m.749/3) Örneğin; ödeme tarihi 10.01.2020 olan bir bono sebebiyle bono alacaklısı, 10.07.2020 tarihine dek (10.07.2020 günü dahil) talepte bulunabilecektir. Aksi halde zamanaşımı geçmiş olur.

    ÖNEMLİ! Eğer senet bir sözleşme kapsamında verilmişse zamanaşımı süresi 10 yıldır.

    Senet Kırdırma Nedir? Nasıl Yapılır?

    Senet kırdırma, senedin hamilinin senedi bir miktar komisyon karşılığında senedini devretmesi işlemine denir. Bu kapsamda özellikle bankalar, factoring şirketleri genellik %8 ila %20 arasında değişen komisyonlar ile senedi kırmaktadırlar. Başka bir ifadeyle senedin sahibi bir miktar para karşılığı senedini satmaktadır. Senedin devri senedin hamilinin senedi arkasını imzalayarak cirolaması suretiyle yapılır. Bu duruma örnek olarak acil paraya sıkışmış bir kişinin 100.000 TL’lik senedini 15.000 TL’ye bir kimseye satması olarak gösterilebilir. Elbette paraya sıkışık durumda olmak şart değildir. İsteyen senedin vadesi geçmemek şartıyla istediği zaman senedini kırdırabilir.

    Vadesi Geçmiş Senet Kırdırılabilir Mi?

    Vadesi geçmiş senet kırdırılamaz. Vadesi geçen senet alacağın devri yöntemi ile başka bir kimseye devredilebilir. Böylece senedin vadesi geçmişse dahil alacağın temliki yoluyla genellikle factoring şirketlerine devredilerek paraya çevrilebilir.

    Senedin Geçerlilik Şartları

    Türk Ticaret Kanunu’nun 776.maddesinde senette bulunması gereken zorunlu ve tercihe bağlı unsurlar ortaya konmuş ve senedin geçerlilik şartları ifade edilmiştir. Bu şartlar mevcut değilse bono geçersizdir. Bu kapsamda öncelikle senette bulunması zorunlu unsurlara göz atmak gerekir. Bunlar;

    1.Bono Ya da Emre Yazılı Senet Kelimesi Yer Almalıdır.

    Senette bulunması zorunlu unsurlar kapsamında ilk husus senedin metninde bono ya da emre yazılı bono yahut emre muharrer senet kelimelerinden biri geçmelidir. Eğer senet yabancı bir dilde ise o dilde bu kelimelerin karşılığı kelime bono metninde yer almalıdır. Bir bonoda bulunması gereken bütün unsurlara sahip olmasına karşın senet metninde bono ya da emre yazılı senet kelimesi geçmiyorsa bu durumda emre yazılı ödeme vaadi söz konusu olur. Bunun için de devir şeklini emre yazılı olması ve bu durumun da senet üzerine yazılmış olması gerekir. Emre yazılı ödeme vaadine de bonoya ilişkin hükümler uygulanır. Ancak emre yazılı ödeme vaadine dayanılarak kambiyo takibi yapılamaz.

    2.Kayıtsız Şartsız Bir Ödeme Vaadi Olmalıdır.

    Senette bulunması zorunlu unsurlar kapsamında ikinci husus, Türk Ticaret Kanunu’nun 776/1 maddesine göre kayıtsız ve şartsız bir bedelin ödenmesi vaadini içermesi gerekir. Özellikle ifade edilmelidir ki, bonodaki ödeme vaadi kesinlikle bir şarta bağlanamaz. Örneğin ‘mal teslim edildiğinde ödeme yapılacaktır’ gibi bir ifadenin bono metninde yer alması senedi geçersiz kılar. Bu kapsamda senedin geçerliliği için ödeme vaadinin hiçbir kayda ya da şarta bağlanmaması ön koşuldur.

    Ödenecek meblağ senedin üstünde belirtilir. Meblağın senedin üstünde yazıldığı yer önemli değildir. Ödeme vaadi belirli miktar para borcuna ilişkin olmalıdır. Senetteki bedel hem yazı hem de rakam ile gösterilmiş ve bunlara arasında bir çelişki varsa yazı ile gösterilene itibar olunur.

    3.Lehtarın Adı ve Soyadı Yer Almalıdır.

    Senette bulunması zorunlu unsurlar kapsamında bir diğer husus bono kime ya da kimin emrine ödenecekse o kişinin adı ve soyadını içermelidir. Eğer bu kişi tüzel kişi ise bonoda lehtar olarak tüzel kişinin ticaret unvanı yazılır. Bu kapsamda senette lehtarın adı ve soyadının yer alması bononun geçerliliği bakımından zaruridir.

    4.Düzenleyenin İmzası Bulunmalıdır.

    Senedi düzenleyen senetten doğan borcun sorumlusudur. Altında imza olmayan bir evrak hukuken bağlayıcı değildir. Bu kapsamda senette bulunması zorunlu unsurlar kapsamında bir diğer husus senedi düzenleyenin senedi imzalamasıdır. İmza senedin geçerliliği bakımından zorunlu bir unsurdur. İmza el yazısı ile atılır. Senedin geçerliliği bakımından senedi düzenleyenin imzasının yanında adı ve soyadını yazması her ne kadar zorunlu değilse de el yazısıyla yazılmış ad ve soyadın olması daha sağlıklı olur.

    5.Düzenleme Günü Belirtilmelidir.

    Senette bulunması zorunlu unsurlar kapsamında bir diğer husus bonoda ya da senette senedin düzenlenme gününün yer alması zorunluluğudur. Bu kapsamda senede bir tarih konulmamışsa ve senede atılan tarihin tedavüle çıkarılmasından sonra olduğu anlaşılıyorsa bu bono geçersiz olur.

    Senette Bulunabilecek Tercihe Bağlı Unsurlar

    Yukarıda ifade edilen unsurların aksine alternatif unsurların bonoda bulunmaması bonoyu geçersiz kılmaz. Bu kayıtların senette yer alıp almaması tercih meselesidir. Bu alternatif unsurlar şunlardır;

    1.Senedin Düzenleme Yeri

    TTK m.777/4’e göre, bonoda düzenleme yerinin belirtilmesi zorunlu değildir. Eğer düzenleme yeri belirtilmemişse bonoyu düzenleyenin adı soyadı yanındaki yazılı yer düzenleme yeri sayılır. Ancak senette düzenleme yeri ve senedi düzenleyenin isminin yanında bir yer ismi yoksa senet geçersiz olur. Yargıtay içtihatlarına göre senet metninde düzenleme yeri olarak hiçbir duraksamaya yer vermeksizin anlaşılan kısaltmaların yer alması senedi geçersiz kılmaz.

    2.Senedin Ödeme Yeri

    TTK 777/3’e göre, bonoda ödeme yeri gösterilmemişse senedin düzenlendiği yer ödeme yeri ve aynı zamanda senedi düzenleyenin yerleşim yeri olarak kabul edilir. Senette düzenleme yeri gösterilmemişse bonoyu düzenleyenin isminin yanında yer alan yer düzenleme yeri sayılır. Bonoda bunların hiçbiri yer almıyorsa bono geçersizdir.

    3.Bedeli Nakten/Malen Alınmıştır Kaydı

    Senet metninde bedeli nakten/malen alınmıştır şeklindeki kayıtlar bononun geçerliliğini etkilemez. Böyle bir kayıt senedin bedelsiz ya da bir hatır senedi olduğu anlamına gelmez.

    4.Muacceliyet Kaydı

    Bono ya da diğer kambiyo senetlerine birden fazla vade konulamaz. Konulursa da bu senedi geçersiz kılar. Bu kapsamda her bir bononun üzerine yazılın ‘bu bono ödenmediği takdirde diğer senetler de muaccel olacaktır’ ifadesi henüz vadesi gelmemiş senetler bakımındandır.

    Bonoyu düzenleyen ile lehtar senetten doğan kambiyo ilişkisi dışında bir sözleşme yapmak suretiyle böyle bir muacceliyet kaydı koyabilir. Muacceliyet kaydı ifade edildiği üzere düzenlenen senetlerden birinin vadesi geldiğinde bedelin ödenmemesi halinde diğer senetleri de muaccel kılar. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereği ispat bakımından böyle bir anlaşmanın mutlaka yazılı yapılması gerekir.

    Senette Vade

    Vade açısından bonoya TTK m.703-707 maddeleri uygulanır. Bu kapsamda poliçeye yazılabilen dört vade türü bonoya da yazılabilir. Ancak poliçenin aksine vade bonoda bulunması zaruri unsurlardan biri değildir. Vade içermeyen bir bono görüldüğünde ödenir. İfade etmek gerekir ki, görüldüğünde ya da görüldükten belirli bir süre içinde ödenecek senedin düzeleme tarihinden itibaren bir yıl içinde ibraz edilmesi gerekir.

    Senede Konulamayacak Kayıtlar

    Bonodaki ödeme vaadinin herhangi bir kayda veya şarta bağlanması bonoyu geçersiz kılar. Bu tip kayıtlar bono metninde yer almamalıdır. Ancak bazı kayıtlar senedi geçersiz kılmazsa da kayıt yazılmamış sayılır. Örneğin poliçeye faiz şartı konulmuşsa bu durum poliçeyi geçersiz kılmaz ancak faiz şartı yazılmamış sayılır.

    Senet Tahsili İçin Avukat Desteği

    Senet tahsili için gerekli yasal işlemlerin yapılması için bu konuda uzman bir icra avukatından profesyonel destek alınmasında fayda vardır. Şöyle ki, senedin tahsili için başlatılacak yasal süreç karmaşık ve ciddi zaman ve mesai harcanması gereken bir süreçtir. Bu konuda uzmanlığı olmayan bir kişinin hata yapması oldukça yüksek ihtimaldir. Bu sebeple hak kaybına uğramamak adına alanında uzman bir icra avukatından profesyonel destek alınması hak sahiplerinin menfaatine olacaktır.

    Yazı kaynağı : www.bascihukuk.com

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap