Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    psikolojinin kullandığı bilimsel yöntemler

    1 ziyaretçi

    psikolojinin kullandığı bilimsel yöntemler bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Psikolojinin Kullandığı Bilimsel Yöntemler Nelerdir?

    Bilimlerin amacı, olaylar hakkında kanıtlanabilir bilgiler elde etmektir.

    Bu amaca erişmek için izledikleri sistemli yola, her türlü araştırma tekniğine yöntem denir. Ya da yöntem, doğa ve toplumsal olayları anlamak ve açıklamak için belli kural ve ilkelerden yararlanarak izlenen sistemli ve düzenli yollardır.

    Değişik bilim dallarında birçok yöntem kullanılır. Psikoloji de diğer bilimlerin kullandığı yöntemlerin çoğunu kendi konusuna göre kullanır. Bunların başlıcaları betimleyici ve tanımlayıcı yöntemler, korelasyonel yöntemler, deneysel yöntemlerdir.

    Betimleyici ve Tanımlayıcı Yöntemler

    Betimleme, araştırma konusunun özelliklerini sistematik biçimde sıralamaktır. Tanıma ve tanımlama amacıyla yapılır. Betimleme sözel olabileceği gibi sayısal da olabilir.

    Betimleme ve tanımlama amacıyla tarama yöntemi, gözlem, görüşme ve vaka incelemesi yöntemlerinden yararlanılır.

    Tarama yöntemi: incelenecek olayı doğrudan gözlemleme imkânı olmadığında bu olaylar, soru listeleri ve görüşmeler yoluyla dolaylı olarak incelenir. Tarama yönteminde en çok test ve anketlerden yararlanılır:

    Test: insanların zekâlarını, ilgilerini, yeteneklerini, tutumlarını, kişiliklerini vb. ölçmek amacıyla kullanılır.

    Anket: Bilgi verecek kişinin doğrudan kendisinin okuyarak cevaplandıracağı sorulardan oluşmuş soru kayıtları kullanılarak yazılı cevaplar aracılığıyla gözlemde bulunma işidir.

    Gözlem: Kendiliğinden oluşan veya araştırmacı tarafından bilinçli olarak oluşturulan davranışları ve olayları belirli bir amaç ve düzenle inceleme yöntemidir. İki tür gözlem vardır:

    Doğal gözlem: Herhangi bir nesneyi, olayı kendi doğal durumunda izlemeye denir. Doğal gözlemde gözlenen gözlendiğinin farkında değildir. Gözleme konu olan organizma, bunun farkında olursa yapay davranışlarda bulunabilir (örneğin, bir annenin bahçede oynayan çocuğunu, ona fark ettirmeden izlemesi, mallarını satmaya çalışan bir seyyar satıcıyı gözlemlemek gibi).

    Sistematik gözlem: şartları ve ortamı araştırmacı tarafından oluşturulan, araştırmacının denetimi altında gerçekleştirilen gözlemdir. Hayvanların kendi doğal ortamlarında izlenmesine doğal gözlem denir.

    Aynı hayvanların laboratuar ortamında gözlemlenmesine de sistematik gözlem denir.

    Görüşme (mülakat): Konuşma ve konuşturma yoluyla bireylerin değerlendirilmesi demektir. Görüşme, bilgi toplamak veya davranış bozukluklarını tedavi etmek amacıyla yapılır.

    Bu yöntem, görüşmecinin değerlendirmelerine dayandığı için oldukça özneldir. Sorulara yanlış cevap verme ihtimaline karşı sorular dolaylı yollardan tekrarlanır.

    Vaka incelemesi: Bazı durumlarda, bireyin davranışlarını anlamlandırmak için onun geçmiş yaşantısını ve çevresini yakından tanımak gerekir. Bu amaçla bireyden aile yaşantısını, çocukluğunu, arkadaşlarını, okul hayatını vs. anlatması istenir. Bu yöntemle, bugüne ait davranışların geçmişle olan bağlantıları ortaya çıkarılmış olur.

    Çocuğunuzun Hayır Diyebilmesi

    Deneysel Yöntemler

    Deney, incelenmek istenen olayın araştırmacı tarafından yapay olarak hazırlanan koşullarda (çoğunlukla laboratuarlarda) oluşturulmasıdır. Deneysel yöntemin amacı gözlemlerden elde edilen varsayımları ispatlamak veya çürütmek amacıyla olgular arasında neden–sonuç ilişkisi kurmaktır.

    Bir deneyde iki grup vardır:

    Deney grubu: Üzerinde araştırma yapılan, şartlarında değişiklik yapılan gruba deney grubu denir.

    Kontrol grubu: Karşılaştırma yapmak için şartlarında herhangi bir değişiklik yapılmayan gruptur.

    İstatistiksel (Korelasyonel) Yöntemler

    Psikoloji araştırmalarından elde edilen verilerin büyük bir kısmı sayısal verilere dayanır. Bu bilgilerin ne anlama geldiğini ve bunlardan ne şekilde geçerli sonuçlar çıkarılabileceğini bilmek gerekir.

    İstatistiksel yöntemler, bu amaçla kullanılır. İstatistik, sayı ile belirtilen verilerin elde edilmesinde, sınıflandırılmasında ve sunulmasında kullanılan bir yöntemdir.

    Korelasyon, iki değişken arasındaki karşılıklı ilişki anlamına gelir. Korelasyon kat sayısı 1 ise olumlu ilişkiden (zekâ ile beceri); korelasyon kat sayısı -1 ise negatif ilişkiden söz edilir. Korelasyon kat sayısı 0 ise korelasyon yok demektir.

    Yazı kaynağı : www.psikolojibilimi.gen.tr

    Psikolojinin Kullandığı Araştırma Yöntemleri Nelerdir?

    Psikolojinin Kullandığı Araştırma Yöntemleri Nelerdir?

    Psikolojinin bilim dalı sayılabilmesi için bilimsel ölçütlerinin olması gerekir.

    Gözlenebilirlik

    Bir bilim dalının gözlenebilir olması bilimsel sayılabilmesi için gereklidir. Bir olay doğrudan, dolaylı veya psikofizyolojik tepkiler temelinde de gözlenemiyorsa, o olay psikoloji bilimi kapsamına girmez.

    Örneğin; korku, haz, öfke gibi duygular gözlenebilmekte ve bilimsel olarak incelenebilmektedir. Gözlenebilirlik kavramını, çıplak gözle gözlemek olarak düşünmemeliyiz. Bunun yanında beynin ürettiği elektriksel dalgaları monitör aracılığıyla izleyebilir veya özel kâğıda yazdırarak inceleyebiliriz.

    Ölçülebilirlik

    Bir durumun sayılarla betimlenmesi ölçme anlamına gelir. Örneğin, uygulanan test araçlarının sonuçlarının puan olarak ölçülmesidir. Alınan puan araştırmadaki ölçümdür.

    Gözlenebilen ve ölçülebilen olaylar iletilebilir. Bilim kişisi söylediklerinde ve yazdıklarında ne kastetmişse başkalarının da onları aynı şekilde anlaması gerekir. Gözlenebilen ve ölçülebilen olaylar tekrarlanabilir. Yapılan gözlemler ve toplanan veriler, benzeri eğitimden geçmiş aynı araç ve teknik olanaklarla diğer bilim kişilerince de tekrar edilebilmelidir ve sağlaması yapılabilmelidir.

    Bilimlerin amacı, olaylar hakkında kanıtlanabilir bilgiler elde etmektir. Bu amaca erişmek için izledikleri sistemli yola, yöntem denir. Bilimsel bilgiye ulaşmak için yapılan çalışmalara araştırma, araştırmada izlenen yola da araştırma yöntemi denir.

    Araştırma bireylerin tamamıyla değil, bilimsel yöntemle seçilmiş bir grup üzerinden yapılır. Bu grup araştırmanın örneklemidir. Veri, örneklemden elde edilen ham bilgidir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak anlamlı hâle dönüştüğünde bulgu olarak nitelendirilir.

    Değişik bilim dallarında birçok yöntem kullanılır. Psikoloji de diğer bilimlerin kullandığı yöntemlerin çoğunu kullanır. Bunların başlıcaları betimleyici ve tanımlayıcı yöntemler, korelasyonel yöntemler, deneysel yöntemlerdir.

    Betimleyici ve Tanımlayıcı Yöntemler

    Betimleme, araştırma konusunun özelliklerini sistematik biçimde sıralamaktır. Tanıma, tanımlama ve ortak özelliklerine göre sınıflandırma amacıyla yapılır. Betimleme sözel olabileceği gibi sayısal da olabilir. Betimleme ve tanımlama amacıyla tarama yöntemi, gözlem, görüşme ve vaka incelemesi yöntemlerinden yararlanılır.

    Tarama yöntemi

    Geniş gruplar hakkında veya geniş bir alanda yapılan araştırmalardır. İncelenecek olayı doğrudan gözlemleme imkânı olmadığında bu olaylar, soru listeleri ve görüşmeler yoluyla dolaylı olarak incelenir.

    Birey ya da toplumun doğal ya da sonradan kazanılmış yeteneklerini, bilgi ve becerilerini ölçmek için önceden hazırlanmış araçlardır. İnsanların zekâlarını, ilgilerini, yeteneklerini, tutumlarını, kişiliklerini vb. ölçmek amacıyla kullanılır.

    Belirli bir konu ile ilgili çok sayıda bireyden bilgi toplamak amacıyla yapılır. Bu bilgiler görüşme yaparak veya soru listeleri kullanılarak elde edilir.

    Kendiliğinden oluşan veya araştırmacı tarafından bilinçli olarak oluşturulan davranışları ve olayları belirli bir amaç ve düzenle inceleme yöntemidir. İki tür gözlem vardır:

    Bireyin kendi kendisini gözlemlemesidir. Kendi hakkında düşüncelerini gözlemciye anlatır. Bu yüzden özeldir, bazen de güvenilir olmayabilir.

    Bireyin araştırmacı tarafından gözlenmesidir. İki tür dış gözlem vardır:

    o Doğal gözlem: Herhangi bir nesneyi, olayı kendi doğal ortamında izlemeye denir. Doğal gözlemde gözlenen gözlendiğinin farkında değildir. Gözleme konu olan organizma, bunun farkında olursa yapay davranışlarda bulunabilir (Bir öğretmenin sınıf ortamında, öğrenciye fark ettirmeden izlemesi gibi).

    o Sistematik gözlem: Şartları ve ortamı araştırmacı tarafından oluşturulan, araştırmacının denetimi altında gerçekleştirilen gözlemdir. Karınca yuvasının kendi doğal ortamlarında izlenmesine doğal gözlem denir. Deney tavşanlarının laboratuvar ortamında gözlemlenmesine de sistematik gözlem denir.

    Konuşma ve konuşturma yoluyla bireylerin duygu, düşüncü ve davranışlarını değerlendirme, bilgi toplama veya davranış bozukluklarını tedavi etmek amacıyla yapılır. Bu yöntem, görüşmecinin değerlendirmelerine dayandığı için oldukça özneldir. Sorulara yanlış cevap verme ihtimaline karşı sorular dolaylı yollardan tekrarlanır.

    Araştırılan kişiden ve onu etkileyen diğer bireylerden bilgi toplanmasıdır. Bazı durumlarda, bireyin davranışlarını anlamlandırmak için onun geçmiş yaşantısını ve çevresini yakından tanımak gerekir. Bu amaçla bireyden aile yaşantısını, çocukluğunu, arkadaşlarını, okul hayatını vb. anlatması istenir. Bu yöntemle, bugüne ait davranışların geçmişle olan bağlantıları ortaya çıkarılmış olur.

    Deneysel Yöntemler

    Deney, incelenmek istenen olayın araştırmacı tarafından yapay olarak hazırlanan koşullarda (çoğunlukla laboratuvarlarda) oluşturulmasıdır.

    Deneysel yöntemin amacı, gözlemlerden elde edilen varsayımları ispatlamak veya çürütmek amacıyla olgular arasında neden–sonuç ilişkisi kurmaktır. Denek gruplarının yaş, cinsiyet, eğitim, yetenek, ilgileri, öğrenim durumu vb. açısından birbirlerine oldukça benzer kişilerden oluşturulmasına dikkat edilir. Çünkü bu özellikler deneyin sonucunu etkiler. Bir deneyde iki grup vardır:

    Deney grubu: Üzerinde araştırma yapılan, şartlarında değişiklik yapılan gruptur.

    Kontrol grubu: Karşılaştırma yapmak için şartlarında herhangi bir değişiklik yapılmayan gruptur.

    Korelasyonel Yöntemler

    İki ya da daha çok değişkenler arasındaki ilişkiyi araştıran korelasyonel çalışmalardır. Korelasyon, iki değişken arasındaki karşılıklı ilişki anlamına gelir. Örneğin okulda matematik dersinden kız veya erkek öğrenciler mi daha başarılıdır. Korelasyon kat sayısı bir ise olumlu ilişkiden (zekâ ile cinsiyet); korelasyon kat sayısı (-1) ise negatif ilişkiden söz edilir. Korelasyon kat sayısı sıfır ise korelasyon yok demektir.

    Psikoloji araştırmalarından elde edilen verilerin büyük bir kısmı sayısal verilere dayanır. Bu bilgilerin ne anlama geldiğini ve bunlardan ne şekilde geçerli sonuçlar çıkarılabileceğini bilmek gerekir. İstatistiksel yöntemler, bu amaçla kullanılır. İstatistik, sayı ile belirtilen verilerin elde edilmesinde, sınıflandırılmasında ve sunulmasında kullanılan bir yöntemdir.

    Yazı kaynağı : www.psikolojibilimi.gen.tr

    PSİKOLOJİNİN BİLİMSEL YÖNTEM VE TEKNİKLERİ. Bilim olaylar ve olgular ile ilgili geçerliliği olan nesnel bilgiler elde etmek ister.Bilimin ortaya koyduğu.

    ... konulu sunumlar: "PSİKOLOJİNİN BİLİMSEL YÖNTEM VE TEKNİKLERİ. Bilim olaylar ve olgular ile ilgili geçerliliği olan nesnel bilgiler elde etmek ister.Bilimin ortaya koyduğu."— Sunum transkripti:

    1 PSİKOLOJİNİN BİLİMSEL YÖNTEM VE TEKNİKLERİ

    2 Bilim olaylar ve olgular ile ilgili geçerliliği olan nesnel bilgiler elde etmek ister.Bilimin ortaya koyduğu bilgiler bilimsel bilgidir.Bilimsel bilgi elde etmek amacıyla izlenen düzenli,sistemli yol ve bu yolda başvurulan tekniklerin,işlemlerin tümüne yöntem denir.Bilimlerin amacı,olaylar hakkında kanıtlanabilir bilgiler elde etmektir. BİLİMSEL YÖNTEM

    3 Psikolojinin Kullandığı Başlıca Yöntemler Şunlardır; *Betimleyici ve Tanımlayıcı yöntem *Korelasyon *Deneysel yöntemler

    4 BETİMLEYİCİ VE TANIMLAYICI YÖNTEMLER Betimsel yöntemler,dışarıdan hiçbir müdahale bulunmadan var olan durumun tasvir edilmesi,fotoğraftan çekilmesidir. İnsanların gözle görülmeyen;sevecenlik,kıskançlık,çalışkanlık, karamsarlık,iyi kalplilik gibi özelliklerinin anlatılmasına iç (ruhsal) betimleme denir.

    5 Betimleme,araştırma konusunun özelliklerini sistematik biçimde sıralamaktır. Tanıma ve tanımlama amacıyla yapılır. Betimleme ve tanımlama amacıyla;tarama yöntemi,doğal gözlem,görüşme ve vaka incelemesi yöntemlerinden yararlanılır.

    6 TARAMA YÖNTEMİ Belirli sorunlarla ilgili olarak geniş kitlelerin görüşlerinin alınmasıdır.İncelenecek olayı doğrudan gözlemleme imkanı olmadığında bu olaylar,soru listeleri ve görüşmeler yoluyla dolaylı olarak incelenir. Tarama yönteminde en çok test ve anketlerden yararlanılır.

    7 TEST:İnsanların zekalarını,ilgilerini, yeteneklerini,tutumlarını,kişiliklerini vb. ölçmek amacıyla kullanılır. ANKET:Bilgi verecek kişinin doğrudan kendisinin okuyarak cevaplandıracağı sorulardan oluşmuş soru kağıtları kullanılarak yazılı cevaplar aracılığıyla gözlemde bulunma işidir. GÖZLEM:Psikoloji ile ilgili olan olgu ve olayların gözlemlenerek raporlaştırılması işlemidir.Yapılış şekline göre doğal ve sistematik gözlem olarak ikiye ayrılır.

    8 DOĞAL GÖZLEM:Herhangi bir nesneyi,olayı kendi doğal durumunda izlemeye denir.Olgu ve olay doğal ortamında araştırmacının etkisi en aza indirilerek yapılır.Doğal gözlemde gözlenen gözlendiğinin farkında değildir.Gözleme konu olan organizma,bunun farkında olursa yapay davranışlarda bulunabilir.Örneğin hayvanların kendi doğal ortamında izlenmesi doğal gözlemdir.

    9 SİSTEMATİK GÖZLEM:Araştırmacı ilgilendiği davranışı sadece kendi belirlendiği koşullar altında inceler.Gözlenecek davranış önceden belirlenir ve sadece ona odaklanılarak gözlem yapılır.Hayvanların laboratuar ortamında gözlenmesi sistematik gözlemdir.

    10 GÖRÜŞME (MÜLAKAT) Konuşma ve konuşturma yoluyla bireylerin değerlendirilmesidir.Görüşme,bilgi toplama veya davranış bozukluklarını tedavi etmek amacıyla yapılır.Bu yöntem,görüşmecinin değerlendirmelerine dayandığı için oldukça özneldir.Sorulara yanlış cevap verme ihtimallerine karşı sorular dolaylı yollardan tekrarlanır.

    11 VAKA İNCELEMESİ Bazı durumlarda,bireyin davranışlarını anlamlandırmak için onun geçmiş yaşantısını ve çevresini yakından tanımak gerekir.Bu amaçla bireyden aile yaşantısını,çocukluğunu,arkadaşlarını,okul hayatını anlatması istenir.Vaka incelemesinde davranışları açıklamak için geçmiş yaşantıların derinlemesine incelenmesi söz konusudur.

    12 DENEYSEL YÖNTEM Deneysel yöntemde araştırmacı kontrol ettiği değişkenler arasındaki neden_sonuç ilişkisini inceler.Bu inceleme sistemli ve iyi bir şekilde yapılandırılmış bir ortamda gerçekleştirilir.Değişken,farklı gözlemlerde farklı değerler alabilen özelliklerdir.

    13 *Bağımsız Değişken:Neden sonuç ilişkisi içinde neden konumunda yer alan değişkendir. *Bağımlı Değişken:Bağımsız değişkenden etkilenerek farklı değerler alabilen değişkendir. *Kontrol Değişkeni:Bağımlı değişkeni etkileme ihtimali bulunan ve kontrol edilerek bağımlı değişkeni etkilemesi engellenen değişkendir. #Deney grubu,bağımsız değişkenin değişikliğe uğratıldığı gruptur. #Kontrol grubu ise bağımsız değişkenin sabit tutulduğu gruptur.

    14 KORELASYON Bir değişkenin değeri değişirken diğer bir değişkeninde değerinin değişmesi anlamına gelir.Örneğin zeka düzeyi yüksek çocukların matematik testi puanları yüksek ise zeka düzeyi ile matematik problemlerini çözme becerisi arasında bir korelasyon var demektir. Korelasyon;katsayı ile ifade edilir.Korelasyon (r) +1.00 ile -1.00 arasında bir değere sahiptir.

    15 *Sıfır Korelasyon:İki değişken arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını yani nötr korelasyonu ifade eder. *Pozitif Korelasyon:(0) ila (+1) arasında çıkan ilişki pozitif korelasyondur. *Negatif Korelasyon:(-1) ila (0) arasında çıkan ilişki negatif korelasyondur. ÖRNEĞİN:Deneme sayısı ile hata miktarı arasında negatif korelasyon vardır ve korelasyon -1’e yakındır. *Zeka düzeyi ile öğrenme düzeyi arasında pozitif korelasyon vardır ve korelasyon +1’e yakındır.

    16

    17

    18

    19

    20

    21

    22

    23

    Yazı kaynağı : slideplayer.biz.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap