Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    modern ipek yolu projesi hangi alanlarda yatırım girişimlerini içermektedir

    1 ziyaretçi

    modern ipek yolu projesi hangi alanlarda yatırım girişimlerini içermektediri bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Modern İpek yolu projesi hangi alanlarda yatırım girişimlerini içermektedir

    Modern İpek Yolu Projesi hangi alanlarda yatırım girişimlerini içermektedir?

    Modern İpek Yolu projesi: Beklentiler ve kuşkular

    Modern İpek Yolu projesi: Beklentiler ve kuşkular

    Çin'in uzun süredir tanıtımını yaptığı İpek Yolu Zirvesi için 29 ülkenin devlet ve hükümet başkanları 14-15 Mayıs tarihlerinde Pekin’de toplanıyor. ‘Bir Kuşak, Bir Yol: Ortak Refah İçin İşbirliği’ başlığıyla düzenlenen zirve, Çin’in Asya, Afrika ve Avrupa’da devasa altyapı yatırımlarını öngören modern İpek Yolu projesinin en önemli buluşması olarak görülüyor.

    Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu’nun yanı sıra çok sayıda ülke de bakan seviyesinde zirvede yer alacak. Türkiye’yi zirvede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan temsil edecek. Erdoğan, zirve kapsamında iki görüşmelerle beraber Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile de üçlü bir zirve gerçekleştirecek.

    Erdoğan’ın zirveden beklentisi kuşkusuz, Avrupa ve Batı dünyasıyla yaşanan krizler nedeniyle azalan sermaye girişini ve yabancı yatırımları yeniden canlandırmak ve Çin’le olan ticaret hacmini biraz daha Türkiye lehine olabilecek şekilde genişletmek. Ziyaret öncesinde Erdoğan, “Çin’le yakınlaşmamız Dünya’ya da farklı bir tesir uyandıracaktır” ifadelerini kullandı.

    Zirvede altyapı, ulaştırma, sanayi yatırımları, enerji ve enerji kaynakları Türkiye’nin ilgisini çeken konular arasında. Zira Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan, Erdoğan’a eşlik eden başlıca hükümet temsilcileri.

    İpek Yolu projesi nedir?

    2013 yılında ‘Bir Kuşak, Bir Yol’ adıyla Çin lideri Şi Jinping tarafından sunulan modern İpek Yolu projesi, Çin’in kara ve denizden Batı’ya ekonomik atılım hamlesi olarak şekillendi. Tarihi İpek Yolu güzergahında bulunan bütün ülkeleri bu projede yer alamaya davet eden Çin, Asya, Afrika ve Avrupa’yı kapsayan büyük yatırımlar hedefliyor. Pekin, proje kapsamında şuana dek 300 milyar dolardan fazla yatırım anlaşmasının yapıldığını açıkladı. Önümüzdeki dönem için de tahmini yıllık yatırım 125 milyar dolar civarında.

    Çin, bu proje için 2014 yılında İpek Yolu Ekonomik Kuşağı Fonu’nu  kurdu ve bu fona 40 milyar dolar kaynak ayırdı. Projeye destek için de Kasım 2014’te 100 milyar dolar yatırımla Asya Altyapı Yatırım Bankası’nı kurdu. Türkiye de bu bankada kurucu üye olarak yer aldı.

    Türkiye ile 30 milyar dolarlık hızlı tren anlaşması

    Çin’in modern İpek Yolu vizyonunun en önemli ayağını Londra ile Pekin’i birbirine bağlaması hedeflenen kesintisiz demiryolu projesi oluşturuyor. Demir İpekyolu’nun bir kısmı ise 30 milyar dolarlık Edirne-Kars arasında planlanan yüksek hızlı tren projesi. Erdoğan’ın katıldığı zirvede bununla ilgili anlaşmanın imzalanması bekleniyor. 

    Türkiye’nin şu ana kadar içinde yer aldığı Marmaray, 3. Köprü, Bakü-Tiflis-Kars demiryolu projeleri de Demir İpek Yolu’nun orta koridorunu oluşturuyor. Bu projeler, Doğu-Batı güzergâhında Pekin’le Londra’nın bağlantısına katkı sağlıyor. Çin bu nedenle Türkiye’nin projedeki varlığını önemsiyor.

    Batı dünyası temkinli

    Ancak Çin yönetiminin çok iddialı bir şekilde sunduğu ve tanıtımı için önemli kaynak ayırdığı bu projeye Batı dünyası temkinli yaklaşıyor. Dünyanın en gelişmiş yedi ekonomisinden oluşan G7 ülkelerinden sadece İtalya liderler seviyesinde zirveye katılacak. Bunun nedeni Çin’in kendi pazarında yabancı yatırımcılara koyduğu kısıtlamaları kaldırmaya yanaşmaması olarak görülüyor. Özellikle Avrupa Birliği (AB) ülkeleri Çin’in dünyada yapacağı yatırımlardan çok, Pekin’in kendi pazarını yabancı yatırımcılara açmasını ve yerli şirketlere avantaj sağlayan kuralları kaldırmasıyla ilgileniyor.

    Ne var ki, Ocak ayındaki Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nda Çin lideri, küreselliği savunmuş ve ülkesinin açık bir ekonomiye sahip olduğunu savunmuştu.

    Ancak Avrupalı yetkililere göre, Çin’in hedeflediği bazı altyapı yatırımları ilgi çekici gibi gözükse de, İpek Yolu projesinin geneli Pekin’in dünya ekonomisindeki etkisini artırma hedefiyle ilgili. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’un ‘Önce Amerika’ söylemiyle ticarette daha korumacı olacağının sinyalleri, Çin’in dünya ekonomisinde liderliğe soyunabileceği yorumlarına yol açıyor. Bu yorumlara karşı çıkan Çin yönetimi ise İpek Yolu projesinin kapsayıcı ve herkesin yararına olduğunu savunuyor.

    Pekin’in İpek Yolu projesi, önceki Amerikan Başkanı Barack Obama’nın hayata geçirdiği ve serbest ticareti öngören Trans-Pasifik Ortaklığı’na karşı bir hamle olarak görülüyordu. ABD’nin Güneydoğu Asya ve Okyanusya ülkeleriyle ekonomik işbirliğini hedefleyen ortaklığa Çin dahil edilmemişti.

    Türkiye’nin kaygıları

    Türkiye 2016’da Çin’e 2.3 milyar dolar ihracat gerçekleştirdi. Buna karşı yaklaşık 25 milyar dolar ithalat yaptı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, 2013’ten bu yana ihracatta kademeli olarak bir azalma yaşanırken, ithalat aynı seviyelerde. Buna göre Çin yüzde 12’lik pay ile Türkiye’nin toplam ithalatında lider konumda. Ancak Ankara bunun böyle devam edemeyeceği görüşünde, Çin’den pazarını Türk ürünlerine açmasını bekliyor. Erdoğan’la birlikte Çin ziyaretine katılacak olan Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi geçen haftalarda bu soruna değinerek, "Çin ile mevcut dış ticaret ilişkimiz sürdürülebilir değildir, ihracat ithalat arasında 10 kat fark var" demişti. Bu farkın çok göze battığını belirten Zeybekçi, “30 milyar dolarlık alalım, 15-20 milyar dolarlık da biz satalım, kabul edilebilir olsun” ifadelerini kullanmıştı.

    Türkiye heyetinin Çin’de yapacağı görüşmelerde, bu sorunların çözülmesine yönelik taleplerini iletmesi bekleniyor. Adil bir ticaret dengesi hedeflense de Ankara Çin’den daha az ithalat yapma seçeneğini değerlendirmiyor.

    Zirvenin sürprizi Kuzey Kore

    İki gün sürecek zirvenin sürprizi ise dünyanın kapalı kutusu Kuzey Kore olacak. Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Pyongyang yönetimi zirveye bir heyet gönderme kararı aldı. Çin son zamanlarda, füze denemelerinden dolayı Kuzey Kore’ye tepkili olsa da, komşu ülkenin en önemli ekonomik ve diplomatik ortağı konumunda.

    © Deutsche Welle Türkçe

    DW,AFP,AP,Reuters/GY,MK

    Yazı kaynağı : www.dw.com

    Çin'in Yeni İpek Yolu Projesi

    Çin'in Yeni İpek Yolu Projesi

    Çin'in Yeni İpek Yolu Projesi

    Çin ile Ortadoğu ve Batı ülkeleri arasındaki ana ticaret yolu olan İpek Yolu’nun kullanımı İlk Çağ ve Orta Çağ’a dek uzanmaktadır.[1] İlk kıtalar arası ticaret yolu unvanını elinde bulunduran İpek Yolu, bu özelliğiyle insanlık ve ekonomi tarihinde büyük bir öneme sahiptir. İpek Yolu sadece ticari malların taşınmasında değil aynı zamanda dinlerin, kültürlerin Doğu’dan Batı’ya taşınmasında da büyük rol oynamıştır.

    Çin’den başlayarak Anadolu ve Akdeniz aracılığıyla Avrupa’ya ve diğer bir rotayla da Kızıldeniz üzerinden Afrika’ya kadar uzanan ticaret yollarının genel adı, bu yollar üzerinde ticareti yapılan en kıymetli mal olan ipekten dolayı “İpek Yolu” olarak adlandırılmıştır. Bu söylem ilk olarak MÖ 138 yılında Çinli seyyah Çian Syan’ın seyahati ile oluşan kervan yolunun adı olarak tarihe geçmiştir.[2]

    Tarihî İpek Yolu ekonomik açıdan taşıdığı önem sebebiyle bölgedeki milletlerin egemen olmak istediği bir coğrafya olmuştur. İpek Yolu bu önemini coğrafi keşiflere dek sürdürmüştür. Coğrafi keşiflerin ardından uluslararası ticaretin Atlas Okyanusu’na kaymasıyla birlikte ise önemini yitirmiştir.[3] Ancak küreselleşme ile birlikte uluslararası ticaretin yaygınlaşması ve ulaşım imkânları sayesinde denize bağımlılığın azalması, tarihî İpek Yolu ile ilgili seçenekleri yeniden gündeme taşımıştır. Özellikle Çin, yaptığı yeni hamlelerle İpek Yolu’nu tekrar canlandırmayı hedeflemektedir. Çünkü İpek Yolu’nun bulunduğu coğrafya, hem Çin Halk Cumhuriyeti’nin ihtiyacı olan enerjiye erişim açısından hem de küresel anlamdaki jeopolitik konumu açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada Çin’in önayak olduğu “Yeni İpek Yolu” inisiyatifinin farklı unsurları ele alınacaktır.

    Projenin Ortaya Çıkışı

    1978 yılında Devlet Başkanı Deng Xiaoping ile birlikte liberal ekonomi politikaları uygulamaya başlayan Çin, kapalı ekonomiden dışa açık bir ekonomiye geçiş yapmıştır. Bu hamlesi ile birlikte Çin Halk Cumhuriyeti, 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü üyeliği elde etmiştir. Bu gelişmelerle birlikte son 30 yılda dünyanın en büyük üreticisi konumuna yükselen Çin, doğal olarak ciddi bir enerji ithalatçısı ve ürettiği mallar açısından da büyük bir emtia ihracatçısı haline gelmiştir.[4] Bu ekonomik büyüme hızı 2008 küresel ekonomik krizine kadar devam etmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti, küresel krize kadar aşağıdaki tabloda da görüldüğü üzere tüm dünyayla kıyaslandığında oldukça yüksek olan çift haneli büyüme rakamları elde etmiştir.

    Kaynak: World Development Indicators, https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD.ZG?nd=2016&start=1999&view=chart

    Çin, küresel kriz sonrası eski büyüme hızını yakalasa da 2011 yılı ile birlikte sürekli azalan bir büyüme sahip olmuştur. Bu durum Çin Halk Cumhuriyeti’nin yeni ekonomik kalkınma planları oluşturmasında etkili olmuştur. Modern İpek Yolu projesi, diğer bir adıyla Bir Kuşak Bir Yol (One Belt One Road) bu süreçte ortaya atılmıştır. Bu proje ile Çin, hem büyüme hızını arttırmayı hem de azalan iç tüketimini canlandırmayı hedeflemiştir.

    Projenin İçeriği

    Modern İpek Yolu projesi, ilk defa 2013 yılında Çin Halk Cumhuriyeti Başkanı Xi Jinping tarafından Kazakistan ziyareti sırasında “Bir Kuşak Bir Yol” adıyla açıklanmıştır. Bu proje, adını tarihî “İpek Yolu Ekonomik Kuşağı” ve modern “Deniz İpek Yolu” terimlerinin kısaltmasından almıştır.[5]

    Kuşak kavramı projedeki kara yolları, demir yolları, petrol ve doğal gaz boru hatları ve diğer altyapı yatırımlarını ifade etmek için kullanılmıştır. Proje ile Çin’den başlayarak Orta Asya ve Moskova üzerinden Venedik’e kadar uzanan bir ulaştırma ağı kastedilmiştir. Projede tek bir rota yerine Asya-Avrupa yönünde koridorlar planlanmıştır. Bu güzergâhlar şu şekilde oluşturulmuştur:[6]

    Yol kavramı, aslında projedeki deniz yolu ağını ifade etmek için kullanılmıştır. Deniz yolu ayağında Güney ve Güneydoğu Asya’dan Doğu Afrika ve Akdeniz’in kuzeyine kadar uzanan bir ulaşım ağı planlanmıştır.[7] Deniz yolu kuşağında Güney Çin Denizi, Hint Okyanusu ve Ortadoğu’daki körfezler önem arz etmektedir.

    Kuşak ve yol; Asya, Avrupa ve Afrika kıtaları boyunca uzanmakta, bir uçtaki canlı Doğu Asya ekonomi çevresini diğer uçtaki gelişmiş Avrupa ekonomisine bağlamakta ve ekonomik kalkınma için muazzam bir potansiyele sahip olan ülkeleri içine almaktadır.[8] Böylelikle diğer ülkelerle çok yönlü iş birliklerinin kurulması planlanmaktadır. Bu durum Çin’in küresel sorunların çözümünde daha etkin bir rol oynaması sonucunu da doğuracaktır.

    Türkiye ise proje içerisinde belirlenmiş alanlardan Çin-Merkez ve Batı Asya koridoru üzerinde yer almaktadır. Türkiye’nin de dâhil olduğu 65 ülkeye yayılan bu proje, 4,4 milyar insanı ve küresel gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) %40’ını kapsamaktadır.[9] Etki alanı bu denli büyük olduğu için proje, uluslararası toplum tarafından büyük bir ilgiyle karşılanmıştır.

    Güzergâhta bulunan ülkelerin küresel ekonomiyle entegrasyonunun sağlanması planlanırken aynı zamanda ülke içi refahın arttırılabileceği bir vizyon da sunulmuştur. Doğu’dan Batı’ya uzanan projeye yönelik başlatılan çalışmalar, hem güzergâh üzerindeki ülkelere sermaye akışı sağlamayı hem de bu ülkelerde istihdamı artırmayı hedeflemektedir.

    Hangi ülkeleri kapsayacak?

    Projede Türkiye dâhil 65 ülke yer almaktadır. Bu ülkeler bölge bölge şu şekilde sıralanmıştır:


    Projeye dâhil olan ülkeler incelendiğinde büyük bölümünün gelişmekte olan ekonomilere sahip olduğu görülmektedir ve bu ülkelerin toplam ekonomik büyüklüğü 21 trilyon doları bulmaktadır.[11] Oldukça geniş ölçekli olan İpek Yolu projesi, ülkelere altyapılarını geliştirme ve bununla birlikte daha büyük bir ekonomiye sahip olma imkânı vadetmektedir. Uzun vadeli düşünüldüğünde bu ülkeler sadece bir geçiş noktası değil küresel bir ticaret yolu zincirinin de bir parçası olacaktır.

    Tarihî Süreç Nasıl İlerledi?

    İpek Yolu projesi ilk olarak Xi Jinping’in 2013 yılında Kazakistan’da yaptığı konuşmayla dünyaya duyurulmuş ve Şubat 2014’te de 40 milyar dolarlık İpek Yolu altyapı fonu oluşturulmuştur. Xi Jinping proje kapsamında 2014 yılında Kazakistan ile 30 milyar dolar, Özbekistan ile 15 milyar dolar ve Kırgızistan ile 3 milyar dolar tutarında anlaşmalar imzalamıştır. Bunlara ek olarak Çin, Sri Lanka’daki Colombo Limanı’nı yenilemek için de 1,4 milyar dolar harcama yapmıştır.[12]

    2014 yılının ekim ayında 100 milyar dolarlık bir yatırımla Asya Altyapı ve Yatırım Bankası (AIIB) kurulmuş, Türkiye de kurucu üye olarak bu oluşumda yerini almıştır. 2014 Temmuz ayında ise BRICS ülkeleri (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika) liderliğinde 100 milyar dolarlık Yeni Kalkınma Bankası kurulmuştur.[13] Bu yatırımlar, projenin diğer ülkeler nezdinde daha somut hale gelmesini sağlamış ve Bir Kuşak Bir Yol projesinin büyüklüğünü ortaya koymuştur.

    Proje için yıllık 125 milyar dolar civarında harcama yapmayı öngören dünyanın en büyük ikinci ekonomisi, bugüne kadar 300 milyar dolardan fazla yatırım anlaşmasına imza atmıştır. Demir yolu ve otoyolları gibi altyapı yatırımlarının yanı sıra projede liman ve doğal gaz boru hattı inşaatlarının da gerçekleştirilmesi planlanmıştır.[14]

    Modern İpek Yolu projesi için yapılan en üst düzey uluslararası toplantı 14-15 Mayıs 2016 tarihinde Pekin’de düzenlenmiştir. Kuşak ve Yol Uluslararası İşbirliği Forumu olarak adlandırılan bu etkinliğe 29 devlet ve hükümet lideri katılmıştır. Düzenlenen foruma katılan 100’den fazla ülke ve uluslararası kuruluş projeyi desteklediğini bildirmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti, 40’tan fazla katılımcıyla anlaşma imzalamıştır. Proje sürecini takip eden Çin Renmin Üniversitesi’nden bir araştırmacı olan Xiang Junyong; “Modern İpek Yolu’nun ana yapısı; güzergâhlar, ticaret bölgeleri, uluslararası ekonomik koridorlar, şehirler arasında daha iyi yollar ve daha iyi limanlarla kabaca şekillendi.” diyerek projenin ilerlemesinden bahsetmiştir. Ayrıca proje kapsamındaki ülkelerde, Çinli işletmeler tarafından 56 ekonomik ve ticari iş birliği bölgesi oluşturulmuş ve yaklaşık 1,1 milyar dolarlık bir vergi geliri elde edilmiştir. Bunun yanında 180.000 yerel iş imkânı ortaya çıkmıştır.[15]

    Çin, Güney Çin’in Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği’ne (ASEAN) üye ülkelerde Bir Kuşak Bir Yol projesi kapsamında yatırım yapmak için toplam 50 milyar yuan (7,6 milyar dolar) kaynak ayıracağını açıklamıştır. Fonlar, Çin devlet bankalarından olan Çin Kalkınma Bankası (CDB) ve Guangxi Yatırım Grubu’nun bir yatırım kolu tarafından ortaklaşa oluşturulacaktır. CDB’ye göre, Bir Kuşak Bir Yol projesi kapsamında altyapı ve endüstriyel projeleri desteklemek için bu fonlar kullanılacaktır. Guangxi, Çin ile ASEAN ülkelerini birbirine bağlayan önemli bir sınır bölgesidir ve Bir Kuşak Bir Yol projesinde anahtar rol oynamaktadır.[16]

    Çin, proje kapsamındaki ülke ve bölgelerle petrol ve doğal gaz konusundaki iş birliklerini de artırmak istediğini açıklamıştır. 16 Mayıs 2017 tarihli yuvarlak masa toplantısında, Çin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) Başkanı Wang Yilin, Bir Kuşak Bir Yol projesi ülkeleri arasında petrol ve doğal gaz iş birliği konusunda düzenli fikir alışverişinde bulunmak için bir mekanizma kurulmasını önermiştir. Konferansta Wang, “Ortak menfaatleri olan bir petrol ve doğal gaz topluluğu, yalnızca güzergâhtaki ülkeler ve bölgeler için önemli olmakla kalmayacak aynı zamanda ekonomik refah ve enerji güvenliği açısından da tüm dünyaya fayda sağlayacaktır.” diyerek projeden beklentisini ortaya koymuştur. Wang, bölgesel doğal gaz bağlantılarının güçlendirilmesi, Asya petrol ve doğal gaz ticaret merkezinin inşası için adımlar atılması ve bu iş birliğini kolaylaştıracak bir sosyal kamu yardımı fonu oluşturulması gerektiğini de vurgulamıştır. CNPC, projenin başlangıcından itibaren 19 ülke ve bölgede 50 petrol ve doğal gaz yatırım projesine katılmış ve yönetmiştir. CNPC, 2016 yılı sonunda, rotalar boyunca 51 milyar dolardan fazla yatırım yapmış ve yerel sakinler için 80.000’den fazla uzun vadeli iş alanı yaratmıştır.[17]

    Projenin Ekonomik ve Jeopolitik Etkileri

    Tarihî İpek Yolu, kıtalar arası transferi sadece kara yolu ile sağlıyordu. Ancak bu yeni proje ile ticaretin kara, deniz ve hava yolundan gerçekleşmesi planlanmaktadır. Bu konuyla ilgili Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, yaptığı bir konuşmada Çin’in Bir Kuşak Bir Yol projesi çerçevesinde pek çok ülke ile ulaşım, kargo, altyapı, enerji, iletişim, gümrük, yazılım, ekonomi ve ticaret, endüstriyel üretim, e-ticaret ve denizcilik alanlarında proje veya planlara imza attığını belirtmiştir.[18]

    Yapılan ve yapılması planlanan harcamalara bakıldığında Çin için oldukça önemli olan modern İpek Yolu projesinin Çin’i deniz yoluna olan bağımlılıktan kurtarması beklenmektedir. Ayrıca bu inisiyatif ile birlikte hat üzerinde bulunan ülkelerle Çin arasındaki ekonomik ve siyasi ilişkilerin daha da gelişmesi sağlanacaktır. Küresel bir güç olma yolunda ilerleyen Çin Halk Cumhuriyeti bu proje ile dünya arenasında daha fazla söz sahibi olma imkânı bulacaktır. Diğer taraftan bakıldığında İpek Yolu hattındaki ülkeler için Çin’in yumuşak güç politikası diğer küresel güçlerin sert politikalarına da bir alternatif oluşturmaktadır.

    Modern İpek Yolu projesi, jeopolitik etkilerinin yanında büyük bir ekonomik potansiyeli barındıran bölgeleri kapsamaktadır. Orta Asya’nın ve Ortadoğu’nun sahip olduğu ve Çin’in ihtiyaç duyduğu enerji kaynakları bu proje ile daha çeşitli hale gelecektir. Bunun yanı sıra çelikten çimentoya kadar pek çok sektörde kapasite fazlası bulunan Çin, proje sayesinde elindeki bu fazlalığı rahatça pazarlama fırsatı bulacaktır.[19]

    Modern İpek Yolu Projesi’ne dâhil edilen ülkelerin çoğu gelişmemiş veya gelişmekte olan ülkelerden oluşmaktadır. Çin, hayata geçirmeyi planladığı bu girişimle maksimum ekonomik faydayı hedeflemektedir. Bir Kuşak Bir Yol projesi olarak da adlandırılan bu Yeni İpek Yolu için Çin Halk Cumhuriyeti 1 trilyon dolarlık hükümet fonu ayırdığını duyurmuştur. Ayrıca Devlet Başkanı Xi Jinping, proje kapsamında ülke dışında yapılacak altyapı ve inşaat projeleri için de kamu firmaları ve finansal kurumlara teşvik verileceğini duyurmuştur. Projenin altyapı çalışmaları için diğer bir kredi sağlayıcının ise AIIB olacağı belirtilmiştir. AIIB bu proje için 100 milyar dolarlık bir kredi bütçesi ayırdığını duyurmuştur. 2049 yılına kadar modern İpek Yolu Projesi’ne katılan 65 ülkede 4 trilyon dolarlık altyapı yatırımı öngörülmektedir. Modern İpek Yolu projesi için ilan edildiği 2013 yılından 2016’ya kadar harcanan 230 milyar dolar ve gerçekleştirilen 1.500 ortak proje, ev sahibi devletlerin ortaklığında hayata geçirilmiştir.[20] Ancak elbette projenin finansmanında en büyük payı Çin Halk Cumhuriyeti üstlenmiştir.

    Türkiye’nin Projedeki Konumu

    Türkiye’nin projedeki konumunu incelerken Çin-Türkiye ilişkilerini de ele almak önem arz etmektedir. Çin ve Türkiye arasındaki ekonomik verilere bakıldığında 2016 yılında Türkiye’nin 23,1 milyar dolarlık ticaret açığı verdiği görülmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, 2013’ten bu yana ihracatta kademeli olarak bir azalma yaşanırken, ithalat aynı seviyelerde bulunmaktadır. Çin, Türkiye’nin toplam ithalatında %12’lik bir pay ile lider konumdadır. Aradaki ticaret açığının azalması için daha fazla Türk ürününün Çin pazarına ulaşması gerekmektedir. Proje kapsamındaki koridorun tamamen çalışır hale gelmesiyle birlikte Türkiye ve Çin arasındaki transfer süresinin 30 günden 10 güne düşmesi beklenmektedir.[21] Bu durumun, ithalat ve ihracat farkını Türkiye lehine değiştireceği tahmin edilmektedir.

    Modern İpek Yolu projesi Türkiye ve Çin arasındaki ilişkilerde “kazan-kazan” anlayışının oluşmasında rol oynamaktadır. Proje ayrıca iki ülke arasında stratejik ortaklık sağlanmasında da önemli bir yer tutmaktadır. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2016 yılında Çin’de gerçekleşen Kuşak ve Yol Uluslararası İşbirliği Forumu’nda yaptığı konuşmada; “Özellikle dünyada gelişmekte olan teröre karşı bu girişim, terörü âdeta yerle yeksan edecek bir girişim olacaktır. Herkes için fayda sağlayacak bu iş birliği modelinin başarılı olacağını düşünüyorum. Türkiye olarak bunun için her türü desteği vermeye hazırız.” sözleriyle Türkiye’nin projeye olan desteğini dile getirmiştir.[22]

    İki ülke arasındaki kazan-kazan iş birliğinin başlamasına örnek gösterilebilecek önemli projelerden biri de 2005 yılında çalışması başlatılan ve Çin’in ilk denizaşırı hızlı tren projesi olan Ankara-İstanbul hattıdır. Bu hızlı tren projesi CRCC (China Railway Construction Corporation), CMC (China National Machinary Import&Export Corporation), Türk firmaları Cengiz İnşaat ve IC İçtaş İnşaat ortak girişimi ile başlatılmıştır. Proje Çin Halk Cumhuriyeti’nin Türkiye’ye verdiği 750 milyon dolarlık krediyle finanse edilmiş ve 2014 yılında tamamlamıştır. Böylece Ankara-İstanbul arasındaki 533 kilometrelik yedi saatlik mesafe üç buçuk saate düşürülmüştür.[23] Bu proje Çin’in tamamlanan tek denizaşırı hızlı tren hattıdır.

    Ankara-İstanbul hızlı tren projesinin başarılı bir şekilde tamamlanması yeni projeler için Çinli firmalara olumlu bir referans sağlamıştır. Zira Çinli firmalar için bu yeni pazarda yer almak avantajlı bir durumdur. Türkiye’nin altyapı yatırımları için Çin’in teknolojik birikimine, Çin Halk Cumhuriyeti’nin de yeni yatırım pazarlarına ihtiyacı vardır. Bu nedenle iki ülkenin birbirine görece karşılıklı bağımlı olduğundan da söz etmek mümkündür. Çin, İpek Yolu projesi için önemli konumda olan Türkiye ile ilişkilerini geliştirirken aslında proje için kritik önemdeki demir yolu ağının da temellerini atmaktadır.

    Zonguldak Filyos, İzmir Çandarlı ve Mersin limanlarının inşaları da projenin deniz ayağını oluşturan önemli çalışmalar arasında yer almaktadır.[25] Asya ve Avrupa’yı birbirine bağlayan Marmaray, 26 Ağustos 2016’da hizmete giren Yavuz Sultan Selim Köprüsü, 20 Aralık 2016’da açılan Avrasya Tüneli ile İstanbul’da inşası süren yeni havalimanı ve inşasına başlanan Çanakkale Köprüsü, projenin ulaşım altyapısı bakımından çok önemli diğer adımlardır.[26]

    Türkiye’nin bu girişimde yer alması altyapı iş birliğini ve yatırımları artırma, ikili ticaret dengesini teşvik etme, ekonomik iş birliğini geliştirme anlamında değer kazanmaktadır. Xi Jinping’in de ifade ettiği gibi: “Yeni İpek Yolu girişimi (Bir Kuşak Bir Yol) Çin’in solo gösterisi değil, projedeki tüm ülkelerin katıldığı bir koro olarak kabul edilmelidir.”[27] Yaklaşık 65 ülkenin yer almasını öngören bu girişim, katılımcı ülkeleri ile başarı kazanabilecektir. Bu noktada Türkiye’nin merkezî konumu da girişimin değerini arttıracaktır.[28]

    Yazı kaynağı : insamer.com

    MODERN İPEK YOLU PROJESİ ÇERÇEVESİNDE ULAŞTIRMA AĞLARININ TURİZME KATKILARI IN THE FRAMEOF MODERN SILK ROAD PROJECT TOURISM CONTRIBUTIONOF TRANSPORTATION NETWORKS

    Modern İpek Yolu Projesi

    Modern İpek Yolu Projesi

    Transkript

    1 PERSPEKTİF SAYI: 174 MAYIS 2017 Modern İpek Yolu Projesi ERDAL TANAS KARAGÖL Modern İpek Yolu projesinin güzergahları hangi bölgeleri kapsamaktadır? Modern İpek Yolu projesi ile Çin in güzergah üzerindeki ülkelerle ilişkileri nasıl gelişir? Projenin Çin-Türkiye ekonomik ilişkilerine yansıması nasıl olacaktır? GİRİŞ İpek Yolu Çin den başlayarak Anadolu ve Akdeniz üzerinden Avrupa da son bulan bir ticaret yolunu temsil etmektedir. Adını en önemli simgesi olan ipek ten alan bu ticaret yolu yalnızca ticari malların değil insanların, kültürlerin ve fikirlerin taşınmasında da aracı bir rol oynamıştır. Doğu ile Batı kültürü arasındaki etkileşimi tarih boyunca sağlamış olan yol, alternatif güzergahların bulunmasıyla birlikte önemini yitirmiş olmasına rağmen son yıllarda tekrar dünya gündemine girmiştir li yıllardan sonra artan sanayileşme ve teknolojik gelişmeler ile birlikte ciddi bir ekonomik büyüme performansı sergileyen Çin, hemen her ülkenin iş birliği yapmak istediği bir aktör haline gelmiştir. Bu avantajını kullanarak etki alanını genişletmeyi amaçlayan Çin, dünyanın en büyük ulaşım projesi olarak görülen Tek Kuşak, Tek Yol yani Modern İpek Yolu (The New Silk Road) projesini hayata geçirmek adına önemli çalışmalar yapmaktadır küresel ekonomik krizi sonrasında çok az bir oranda daralma gösteren Çin ekonomisi, ihracattaki avantajlı konumunu büyük ölçüde sürdürmeye devam etmiş ve İpek Yolu nun geçtiği ülkelerin dikkatlerini tekrardan bu projeye çevirmelerini sağlamıştır. Proje başta Çin olmak üzere bağımsızlıklarını kazandıktan sonra dünyayla ekonomik entegrasyonu önceleyen Orta Asya Türki Cumhuriyetleri ile Türkiye, İran ve Rusya gibi önemli ülkeleri içermektedir. Modern İpek Yolu projesi kapsamında iki farklı hattın oluşturulması planlanmaktadır (Şekil 1). İnşa edilmesi düşünülen hatlardan ilki Çin, Orta Asya, Rusya ve Avrupa yı karadan birbirine bağlayacak olan İpek Yolu Ekonomik Kuşağı (Silk Road Economic Belt) hattıdır. Bu hat ile güzergah üzerindeki Orta Asya ülkelerinde altyapı imkanlarının geliştirilmesi, yerli ve yabancı yatırımların artırılması ve ticaret serbestliğinin sağlanması öncelikli hedefler arasında yer almaktadır. Proje kapsamında yüksek hızlı demir yolu, kara yolu, limanlar, havaalanları, doğalgaz hatları ve diğer altyapı projeleri yer almaktadır. 1 İkinci hat ise Çin i Hint Okyanusu üzerinden Basra Körfezi ve Akdeniz e bağlayacak olan Deniz 1. James McBride, Building the New Silk Road, Council on Foreign Relations (CFR), 25 Mayıs ERDAL TANAS KARAGÖL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi İktisat Bölümü nden 1992 yılında derece ile mezun oldu. Yüksek lisansını Connecticut Üniversitesi nde tamamladı. Doktorasını ise 2002 yılında İngiltere de York Üniversitesi nde Dış Borçlar ve Ekonomik Büyüme İlişkisi ve Dış Borç Öteleme Riski konusu üzerinde tamamladı. Ekonomik büyüme, savunma ekonomisi, dış borçlar, borç krizleri, IMF stand-by anlaşmaları, enerji ekonomisi, kamu harcamaları, sosyal yardımlar ve yoksulluk konularında yayımları bulunmaktadır. Halen Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümü nde profesör olarak çalışmaktadır.

    2 PERSPEKTİF ŞEKİL 1. MODERN İPEK YOLU PROJESİNİN MUHTEMEL GÜZERGAHLARI Kaynak: Council on Foreign Relations (CFR) İpek Yolu (Maritime Silk Road) hattıdır. Bu hat aracılığıyla Basra Körfezi ve Hint Okyanusu üzerinden deniz yoluyla yapılan ticaretin geliştirilmesi planlanmaktadır. Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin in, ticaretinin büyük kısmını deniz yolu ile gerçekleştirdiği düşünüldüğünde bu girişimlerin yerindeliği ortaya çıkmaktadır. Deniz İpek Yolu nun öne çıkmasında mevcut güzergahların hem maliyetli olması hem de Aden Körfezi ve Malakka Boğazı nın varlığından kaynaklı güvenlik sorunlarının ortaya çıkması etkili olmuştur.2 Modern İpek Yolu projesi deniz ve kara yolu hatları ile birlikte toplamda 65 ülkeyi kapsamaktadır.3 Güzergah üzerindeki ülkeler incelendiğinde projenin genel olarak gelişmekte olan ülkeleri içerdiği görülmektedir. Proje kapsamındaki söz konusu ülkelerin yaklaşık 21 trilyon dolarlık bir ekonomik büyüklüğü 2. Altay Atlı, Çin ve Yeni İpek Yolu Projesi, Analist, Ekim oluşturduğu göz önünde bulundurulduğunda Modern İpek Yolu projesinin ciddi bir ekonomik potansiyeli barındırdığı anlaşılmaktadır. Çin i Orta Asya üzerinden Avrupa ya bağlayacak bu yolun tamamlanması ile birlikte kara, deniz ve demir yolu ulaşımında entegrasyon sağlanması, küresel ticaret yollarının çeşitlendirilmesi ve ulaşım sürelerinin kısaltılarak maliyetlerin düşürülmesi hedeflenmektedir. Bununla birlikte Asya, Afrika ve Avrupa da devasa altyapı yatırımlarını öngören proje inanç merkezlerinin, medeniyetlerin ve toplumlararası ekonomik ve kültürel etkileşimlerin oluşmasına imkan sağlayacaktır.4 Asya, Afrika ve Avrupa yı birbirine bağlayacak olan Modern İpek Yolu projesi (karayolları, tren yolları, limanlar ve enerji nakil hatlarını içeren milyarlarca dolarlık altyapı yatırım girişimi) ile ilgili olarak ilk kez Mayıs 2017 tarihlerinde Pekin de bir zirve düzenlenmiştir. 29 ülkenin devlet ve hükümet başkan- 3. Yuriy Mavaşev, Türkiye Yeni İpek Yolu Projesine Kayıtsız Kalmamıştır, Türkiye, 3 Haziran Çin den Modern İpek Yolu na 79 Milyar Dolar, Bloomberg HT, 14 Mayıs

    3 MODERN İPEK YOLU PROJESI TABLO 1. AB VE BAZI ÜYE ÜLKELERİN EKONOMİK BÜYÜME VERİLERİ (YÜZDE) Ülkeler AB -4,4 2,2 1,7-0,5 0,2 1,6 2,2 1,9 Portekiz 2,5 1,9-1,8-4 -1,1 0,9 1,6 0,6 İtalya -5,5 1,7 0,6-2,8-1,7 0,1 0,7 1 Yunanistan -4,4-5,5-9,1-7,3-3,2 0,4-0,2 2 Fransa -2,9 2 2,1 0,2 0,6 0,6 1,3 0,9 Almanya -5,6 4,1 3,7 0,5 0,5 1,6 1,7 1,5 Kaynak: World Bank larının katıldığı zirvede projenin önemi Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından dünyaya anlatılmıştır. Rusya nın önerdiği Avrasya Ekonomik İşbirliği ve Türkiye nin önerdiği Orta Koridor projeleri ile uyum içinde olması planlanan Modern İpek Yolu projesinin, güzergah üzerindeki ülkeleri kara, deniz, hava ve demir yolları ve liman-boru hatları aracılığıyla birbirine bağlaması planlanmaktadır. Modern İpek Yolu projesi en basit haliyle geçeceği 65 ülkeyi yol, liman, demir yolu, havaalanı ile birbirine bağlamayı hedeflemektedir. Dünya nüfusunun yaklaşık 4,5 milyarını kapsayan projenin küresel ekonominin yaklaşık üçte birini oluşturan 65 ülkeyi dahil ettiği düşünüldüğünde önemi daha da artmaktadır. Ayrıca projenin başlangıcından günümüze yaklaşık 304 milyar dolar harcama yapıldığı da bilinmektedir. 5 MODERN İPEK YOLU PROJESİNİN DÜNYA TİCARETİNE POTANSİYEL ETKİLERİ 2000 li yılların başından bu yana küresel piyasaları domine etmeye başlayan ve dünyanın en büyük imalatçısı konumuna gelen Çin, son yıllarda ekonomik büyümesinin yavaşlaması tehdidiyle karşı karşıya kalmıştır. Çin in en büyük ticari ortaklarından olan Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Avrupa Birliği (AB) ve Japonya da etkisini gösteren 2008 küresel ekonomik krizi talepte düşüşe neden olmuş, ihracat odaklı Çin ekonomisini yavaşlatmaya başlamıştır. 6 Orta vadedeki amaçlarından birinin yüksek ekonomik büyümeyi sürdürmek olduğu düşünüldüğünde 5. Modern İpek Yolu Projesi nde Bilmeniz Gerekenler, Bloomberg HT, 12 Mayıs List of Products Exported by China, Trade Map yılında gerçekleşen yüzde 6,7 ekonomik büyüme ile son 27 yılın en düşük büyüme hızını gerçekleştirmesi 7 Çin i ekonomik açıdan farklı alternatifler geliştirmeye yöneltmiştir. Bu bağlamda ABD ile AB arasında gerçekleşen Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı Anlaşması nın (Transatlantic Trade and Investment Partnership-TTIP) hayata geçirilmesini ihracat oranlarının düşmesinde önemli bir etken olarak gören Çin, Modern İpek Yolu projesine daha da önem vermektedir. 8 AB dış ticaretindeki payı yüksek olan Çin in Modern İpek Yolu projesini hayata geçirerek AB ile olan ticaret hacmini daha da artırması beklenmektedir. Söz konusu proje dış ticaretinin yaklaşık dörtte birini Asya ülkeleri ile gerçekleştiren AB yi bu ülkelere daha çok yakınlaştıracaktır yılında Dünya Ticaret Örgütü ne (WTO) üye olmak isteyen Çin in AB tarafından desteklenmesi bu yakınlaşmanın göstergelerinden biri olmuştur yılında Çin e 170,4 milyar avro ihracat yapan AB nin 344,6 milyar avro ile en çok ihracat ve ithalatı Çin ile gerçekleştirmesi bu anlamda önem arz etmektedir. 10 AB ile Çin arasındaki mevcut ticaret hacminin büyüklüğü Modern İpek Yolu projesinin hayata geçirilmesiyle şüphesiz artacaktır. Bu durum ekonomisi küresel ekonomik kriziyle birlikte 2009 yılında yüzde 4,4 daralan AB ülkeleri için bir fırsat sunmaktadır (Tablo 1). 7. World Economic Outlook, International Monetary Fund (IMF), Nisan Nurullah Gür, Çin Ekonomisindeki Son Gelişmeler Ne Anlama Geliyor?, SETA Perspektif, Sayı: 111, (Ağustos 2015). 9. Tuğba Doğan, AB Dış Ticaret Politikası, İzmir Ticaret Odası, Temmuz Türkiye, AB nin Dış Ticaretindeki Önemini Koruyor, Anadolu Ajansı, 21 Şubat

    4 PERSPEKTİF Ülkeler TABLO 2. MODERN İPEK YOLU PROJESİ GÜZERGAHINDA YER ALAN BAZI ÜLKELERİN MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİ (2015) Büyüme Oranları (%) Kişi Başına Düşen Milli Gelir (dolar) İthalat (milyar dolar) İhracat (milyar dolar) Tasarruf Oranları (%) Çin 6, ,9 Türkiye ,2 AB Ülkeleri 2, Rusya -2, ,4 İran* 1, Kaynak: Economywatch, Worldbank ve Trade Map sitelerindeki verilerden derlenmiştir. *İran a ait veriler 2014 yılına aittir. Modern İpek Yolu projesi aynı zamanda TTIP gibi Çin in küresel ekonomideki konumunu olumsuz yönde etkileyebilecek anlaşmaların potansiyel etkilerini de azaltacaktır. Çin in AB ile karşılıklı ekonomik ilişkilerini geliştirecek bir proje olmasının yanı sıra 2008 küresel ekonomik krizine dek önemli pazarlar olarak görmediği gelişmekte olan ülkelerle ekonomik ilişkilerini de artırması beklenmektedir. Modern İpek Yolu projesinin Çin e yapacağı katkıların yanında projede yer alan diğer ülkelerin de ekonomik ilişkiler ağını güçlendirmesi beklenmektedir. Geçtiği coğrafyalarda ticarete yeni bir soluk getirmesi, bölgelerin refahını artırması ve yeni istihdam alanları açacak olması ile proje, özellikle Orta Asya ülkelerini ve daha yüksek pazar payları hedefleyen Ortadoğu ülkelerini olumlu yönde etkileyecektir. Projenin geçeceği ülkelerin ticaret hacmini artırması ve bölgelerinde güç kazanmalarını sağlaması öngörülmektedir (Tablo 2). Enerji kaynaklarıyla dikkat çeken ve gelişmekte olan ülkeler olarak nitelendirilen Orta Asya, Ortadoğu ve Afrika ülkeleri bugüne kadar küresel sermaye akışına yeterince dahil olamamış, içerisinde bulundukları coğrafyanın ötesine açılamamış ve sahip oldukları doğal kaynakları yatırıma çevirememişlerdir. Bu bağlamda Modern İpek Yolu projesi, güzergahında bulunan ülkelerin küresel ekonomiyle entegrasyonunu sağlayabilecek ve ülke içi refahı artırabilecek bir vizyon sunmaktadır. Doğu dan Batı ya uzanan Modern İpek Yolu projesine yönelik başlatılan çalışmalar hem güzergahı üzerindeki ülkelere sermaye akışı sağlayacak hem de bu ülkelerde istihdamın artırılmasına yardımcı olacaktır. Modern İpek Yolu projesiyle kişi başına düşen milli geliri düşük olan İran gibi ülkelerde milli gelirin artması ve kalkınmanın hızlanması beklenmektedir. 11 Enerji kaynakları bakımından zengin Ortadoğu ile Orta Asya nın ve enerji talebinin yoğun olduğu Avrupa nın enerji transferinde önemli bir güzergah sunacak olan Modern İpek Yolu projesi kapsamında bölgeler arası altyapının geliştirilmesi gerekmektedir. Bu anlamda yeni enerji anlaşmalarının da önünü açacak olan bu proje ile enerji piyasalarında hareketlilik sağlanmış olacaktır. Modern İpek Yolu projesinin ayrıca AB nin özellikle Rusya-Ukrayna krizi sonrası gündeminde tuttuğu ve enerji arz güvenliği sorununa çözüm olarak gördüğü Ortadoğu ve Orta Asya pazarlarından enerji transferi gerçekleştirmesinde de önemli rol oynayacağı öngörülmektedir. MODERN İPEK YOLU PROJESİNİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ Tarihte İpek Yolu nun en kritik geçiş güzergahlarından biri olan Anadolu ya ev sahipliği yapan Türkiye, Çin den başlayarak Avrupa nın içlerine uzanacak olan projenin önemli ülkelerinden biridir. Avrupa, Asya ve Ortadoğu coğrafyasının kesiştiği noktada yer alan Türkiye, projenin kara ve demiryollarını içeren İpek Yolu Ekonomik Kuşağı hattının Avrupa ya bağlantı noktasını oluşturmaktadır. G20 üyesi olan Türkiye nin enerji ticaret merkezi olma yolunda yaptığı 11. Yeni İpek Yolu, Çin ile Avrupa yı Birbirine Yaklaştıracak, Anadolu Ajansı, 29 Nisan

    5 MODERN İPEK YOLU PROJESI Ülkeler TABLO 3. TÜRKİYE NİN İPEK YOLU EKONOMİK KUŞAĞI NDAN GEÇMESİ BEKLENEN ÜLKELERLE TİCARİ İLİŞKİLERİ (2016) İhracat (milyon dolar) İthalat (milyon dolar) Ticaret Hacmi (milyon dolar) Almanya Rusya Çin İtalya İran Hollanda Kazakistan* Özbekistan* Kırgızistan* Tacikistan* Toplam Kaynak: TUİK * 2015 yılına ait veriler. çalışmalarda Çin ile ilişkilerinin geliştirilmesi kapsamında önemli bir destek sunması beklenen Modern İpek Yolu projesi, Türkiye nin gelecekteki ekonomik hedeflerine ulaşması açısından da önemli fırsatları beraberinde getirecektir Mayıs 2017 tarihlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ın da katıldığı zirve ile hayata geçirilen ve dünyanın en büyük ulaşım projesi olarak görülen Modern İpek Yolu projesinin, Türkiye ye yapacağı en önemli katkı yeni pazar alanları açarak Türkiye nin ihracat potansiyelini artıracak olmasıdır. Modern İpek Yolu nun Orta Koridor unu oluşturan Türkiye ile Çin arasındaki sevkiyat süresinin 30 günden 10 güne düşmesi ve Pekin den deniz yolu ile iki ayda teslim edilen ürünlerin iki haftadan daha kısa bir sürede İstanbul a ulaştırılacak olması bu anlamda projeyi Türkiye açısından daha da önemli hale getirmektedir. 12 Türkiye ye sermaye girişini ve yabancı yatırımları canlandırması ve dünyanın ikinci en büyük ekonomik gücü olan Çin ile daha dengeli bir ticaret hacmini sağlaması beklenen Modern İpek Yolu zirvesinde Çin ile Türkiye arasında birçok alanda anlaşmalar imzalanmıştır. Bunlar şu şekilde açıklanmıştır: 12. Modern İpek Yolu Projesi nde Bilmeniz Gerekenler, Bloomberg HT, 12 Mayıs Uluslararası Karayolları Üzerinde Taşımacılık Anlaşması, -- Çin Halk Cumhuriyeti İle Karşılıklı Kültür Merkezlerinin Kurulmasına İlişkin Anlaşma -- Suçluların Karşılıklı İadesi Anlaşması Tüm bunların yanında Türkiye bu proje ile birlikte İpek Yolu Ekonomik Kuşağı hattında yer alan Çin, İran, Rusya gibi ülkelerle olan gelişmiş ekonomik ilişkilerini sağlamlaştırabileceği gibi temaslarının sınırlı düzeyde olduğu Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan gibi Türki Cumhuriyetlerle de etkileşimini artırabilecektir (Tablo 3). Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği nin (SSCB) dağılmasından sonra bağımsızlığını elde eden bu ülkeler Modern İpek Yolu projesi ile küresel piyasalara entegre olma fırsatını da bu anlamda elde edebileceklerdir. Modern İpek Yolu Türkiye nin proje kapsamında yer alan ülkelerle ikili ilişkilerini geliştireceği gibi önemli miktarda sermaye akışı sağlama potansiyelini de barındırmaktadır. Asya ülkeleri ile Avrupa arasında yapılacak ticaretin bağlantı noktasını oluşturacak olan Türkiye, Asya sermayesini çekme açısından da önemli bir fırsat elde edecektir küresel ekonomik krizinden sonra sermaye birikimi konusunda dünyanın yeni merkezlerinden biri haline gelen Asya ülkelerinin sahip 5

    6 PERSPEKTİF olduğu yüksek tasarruf oranları 13 göz önüne alındığında Türkiye bu tasarrufların yatırıma dönüştüğü ülkelerin başında gelme potansiyelini barındırmaktadır. İpek Yolu kapsamında yapılması planlanan altyapı projeleri sayesinde Türkiye ile Asya ülkeleri arasında işbirliklerinin artması ve ciddi sermaye hareketliliğinin ortaya çıkması beklenmektedir. Bu bağlamda Türkiye nin Asya Altyapı Yatırım Bankası nın (Asia Infrastructure Investment Bank) kurucu ülkelerinden biri olması 14 Modern İpek Yolu projesi kapsamında yapılacak projelerde Türkiye nin de yer alması açısından oldukça stratejik bir karar olmuştur. Ayrıca Modern İpek Yolu projesi Türkiye nin önemli yatırımlarından biri olan İstanbul Finans Merkezi yle (İFM) birlikte düşünüldüğünde Asya ülkelerinden gelmesi beklenen sermayenin daha sistematik ve hızlı bir şekilde yürütülmesini sağlayacaktır. Modern İpek Yolu projesi genel olarak mal ticaretini kapsayan bir yapıya sahip olmasına karşın enerji alanında da önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Projenin enerji arz ve talep eden ülkeleri bir araya getirmesi bu alanda da yaşanabilecek gelişmelere kapı aralamaktadır. Enerji alanında atılabilecek herhangi bir adımda coğrafi konumundan dolayı en avantajlı güzergah olması Türkiye yi Asya ile Avrupa arasında geliştirilebilecek enerji ilişkilerinin merkezine konumlandıracaktır. Bu bağlamda Avrupa ya enerji akışını sağlaması beklenen TANAP ve Türk Akım gibi enerji projelerinde yer alan Türkiye, enerji arz güvenliği noktasında da önemli bir pozisyona sahiptir. Sahip olduğu coğrafi konum dolayısı ile bölge ülkelerinin enerji arz güvenliğine katkı sağlayacak olan Türkiye, Enerji Borsası 15 ile birlikte Modern İpek Yolu projesine önemli katkılar sunacaktır. Proje kapsamında atılacak adımlarla bölgesel aktörleri buluşturacak olan Enerji Borsası küresel aktörleri de Türkiye pazarına çekmiş olacaktır. Böylece Türkiye Enerji Borsası nın işlevselliği ve etki alanı artacak, dünyanın gelişmiş enerji borsaları ile rekabet edebilecek konuma gelecektir. 13. Naoyuki Yoshino, Global İmbalances and the Development of Capital Flows among Asian Countries, OECD Journal: Financial Market Trends, Cilt: 2012/1, Asya Altyapı Yatırım Bankası için İmzalar Atıldı, Sabah, 30 Haziran Enerji Borsası Resmen Kuruldu, Dünya, 18 Mart SONUÇ VE ÖNERİLER Dünyadaki ticari faaliyetleri canlandırmak için Çin önderliğinde tekrar gündeme gelen Modern İpek Yolu projesi içerdiği farklı coğrafya ve ülkelerle birlikte ciddi ekonomik potansiyel barındırmaktadır. Proje kapsamında hayata geçirilecek olan İpek Yolu Ekonomik Kuşağı ve Deniz İpek Yolu hatları kıtaları birbirine bağlayacak olup küresel ticaret ağının önemli rotalarından birini oluşturacaktır yılında Çin tarafından duyurulan projenin hayata geçirilmesi konusunda bugüne dek birçok önemli adım atılmıştır. Modern İpek Yolu projesi adına 2014 yılında İpek Yolu Ekonomik Kuşağı Fonu kurulması ve bu fona 40 milyar dolar kaynak ayrılması, kuşkusuz proje kapsamındaki en önemli icraatlardandır. Ayrıca projeye destek sunması adına Kasım 2014 tarihinde 50 milyar dolar yatırımla Türkiye nin de kurucu üyesi olduğu Asya Altyapı Yatırım Bankası kurulmuştur. Modern İpek Yolu için fon ayrılması projenin gerçekleştirilmesi adına oldukça önemli bir gelişme olarak görülürken proje kapsamında buna benzer birçok eylemde bulunulması planlanmaktadır yılında ilk adımları atılan ve İpek Yolu nun canlandırılması kapsamında ele alınan Avrupa-Kafkasya-Asya Ulaştırma Koridoru (TRACECA) projesinin 16 oluşturulmak istenen yeni kara ve demir yolu hattıyla entegre edilmeye çalışılması atılacak adımların başında gelmektedir. Bu bağlamda TRACECA ulaştırma koridorunun Asya-Avrupa bağlantısını sağlayacak kolu olan Kars-Tiflis-Bakü (BTK) demir yolu projesinde, Marmaray ın Avrupa demir yolu ağına bağlanması, doğuda Kazakistan ve Çin demir yolu ağına katılması ve bu sayede Avrupa dan Çin e, doğu-batı hattındaki ulaşımın kesintisiz sürdürülmesi önem arz etmektedir. 17 Modern İpek Yolu projesi kapsamında atılan en son ve en önemli adım ise Mayıs 2017 tarihlerinde Pekin de ilk kez bu proje üzerine düzenlenen zirve olmuştur. Bu zirve ile birlikte Tek Kuşak-Tek Yol olarak da adlandırılan Modern İpek Yolu projesi 16. Süleyman Şensoy, Demirden İpek Yolu: Traceca Projesi, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM), 21 Kasım Şensoy, Demirden İpek Yolu: Traceca Projesi. 6

    7 MODERN İPEK YOLU PROJESI resmen hayata geçirilmiştir. Hayata geçirdiği birçok altyapı yatırımı ile projenin Orta Koridoru nu oluşturan Türkiye ise projenin en önemli aktörlerinin başında gelmektedir. Asya ile Avrupa kıtalarının birleştiği noktada bulunması Türkiye yi projenin özellikle kara ve demir yolu ağını içeren İpek Yolu Ekonomik Kuşağı hattında merkezi bir konuma getirmektedir. Marmaray, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Bakü-Tiflis-Kars ve Edirne-Kars demir yolu projeleri bu bağlamda önem kazanmaktadır. Modern İpek Yolu projesi, Türkiye ye sağlayacağı ekonomik getirilerin yanı sıra Türki cumhuriyetlerle ikili ilişkilerini geliştirme fırsatı da sunacaktır. Türkiye nin ekonomik ve siyasi hedefleri göz önünde bulundurulduğunda Modern İpek Yolu projesi kapsamında atması gereken adımları aşağıdaki başlıklar altında özetlemek mümkündür; Türkiye projenin gerçekleştirilmesi konusunda Asya ile Avrupa ülkeleri arasında ara buluculuk görevi üstlenmeli ve proje için gerekli düzenlemelerin hukuki bir zemine kavuşturulması hususunda düzenlenecek toplantılara ev sahipliği yapmalıdır. Bu bağlamda Mayıs 2017 tarihlerinde Pekin de yapılan zirvede Cumhurbaşkanı Erdoğan ın bulunması önem kazanmıştır. Asya Altyapı Yatırım Bankası na kurucu üye olan Türkiye, proje kapsamında yapılacak altyapı projelerinde aktif rol oynamalı ve bu konuda devlet-özel sektör iş birliğiyle çalışmalar gerçekleştirmelidir. Kars-Edirne arası yüksek hızlı tren projesinin hayata geçirilmesi Pekin-Londra bağlantısı adına önem kazanacaktır. Kendisine enerji ticaret merkezi olma hedefi koyan Türkiye, projeye enerji başlığını dahil etmeye çalışmalı, Asya ile Avrupa arasında TANAP ve Türk Akım kapsamında elde ettiği enerji arz güvenliğini sağlayan ülke pozisyonunu Modern İpek Yolu projesi çerçevesinde farklı bir boyutta sürdürmeye çalışmalıdır. Bu bağlamda Enerji Borsası nın enerji piyasasındaki küresel aktörlerin bir araya geldiği bir platform olması konusunda gerekli adımları atmalıdır. Çin ile Avrupa arasındaki ticari ilişkileri geliştirecek olan hatta yer alan Türkiye, yabancı sermayeyi çekme adına İFM projesini en kısa sürede tamamlamalıdır. Tarihte farklı medeniyetleri bir araya getiren İpek Yolu günümüzde de hem küresel ekonomiye hem de Türkiye ekonomisine önemli fırsatlar sunmaktadır. Çin in son yıllarda küresel ekonomideki konumuyla da birlikte düşünüldüğünde proje, Çin-Türkiye-Avrupa hattında yer alan ülkeler açısından önemli bir ticari pazar alanı açmaktadır. Bu bağlamda ihracat pazarlarını küresel ölçekte genişletmek isteyen Türkiye, ekonomik hedeflerine uygun olarak proje kapsamında yer almalı ve bölgesinde gittikçe güçlenen merkez ülke pozisyonuna katkı yapacak Modern İpek Yolu projesinin sunduğu fırsatları iyi değerlendirilmelidir. SETA Ankara Nenehatun Cd. No: 66 GOP Çankaya Ankara TÜRKİYE Tel: Faks: SETA İstanbul Defterdar Mh. Savaklar Cd. Ayvansaray Kavşağı No: Eyüp İstanbul TÜRKİYE Tel: Faks: SETA Washington D.C Connecticut Avenue, N.W., Suite 1106 Washington D.C USA Tel: Faks: SETA Cairo 21 Fahmi Street Bab al Luq Abdeen Flat No: 19 Cairo EGYPT Tel:

    Yazı kaynağı : docplayer.biz.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Ali 10 Ay önce
    0

    bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yorum yap