Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    madenler doğada saf halde mi bulunur

    1 ziyaretçi

    madenler doğada saf halde mi bulunur bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Maden nedir? Madenlerin özellikleri nelerdir? Türkiye'de madencilik

    Maden nedir? Madenlerin özellikleri nelerdir? Türkiye'de madencilik

    Maden nedir?

    Maden, yer kabuğunda filiz olarak isimlendirilen bileşimler halinde bulunan, çeşitli iç ve dış etkenlerle kendiliğinden doğal yollarla oluşan mineraller olarak tanımlanır.

    Madenlerin genel özellikleri

    Madenler, doğada nadir olarak saf olarak bulunur. Toprakta filiz olarak adlandırılan bileşimler halinde çıkarılır ve işlenip saflaştırılarak kullanıma sunulur. Maden filizleri doğada tabakalar arasında damar ya da yataklar halinde bulunur.

    Maden ocakları nasıl işletmeye açılır?

    Maden ocaklarının işletilmesi için belli şartları sağlaması gerekmektedir. Bu şartları maddeler halinde şu şekilde sıralayabiliriz;

    Tenör: Maden ocaklarından çıkarılan cevher içindeki değerli element veya bileşik yüzdesine tenör denir. Maden ocağının işletmeye açılabilmesi için cevherdeki tenör oranının yüksek olması gerekmektedir. Değerli mineral oranı kâr getirmeyecekse ocak işletmeye açılmaz.

    Rezerv: Yatağında veya damarında bulunduğu tespit edilmiş fakat henüz çıkarılmamış ve işlenmemiş maden cevherlerine verilen isimdir. İşletmeye açılacak maden ocağında rezerv yeterli miktarda olmalıdır. Eğer rezerv az ise o maden işletmeye açılmaz.

    Ulaşım ve nakliye: Çıkarılan cevherin nakliyesi işlenmesi için gönderilecek tesise uzaksa ve ulaştırılması pahalıya mâl olacaksa o maden işletmeye açılmaz.

    Sermaye: Madenlerin aranması, yeri tespit edilen madenlerin çıkarılması ve taşınması gibi işlemler yüksek miktarda sermaye gerektirir. Gerekli sermaye yoksa eğer madenler işletilemez. Günümüzde geri kalmış ülkelerin madenlerini gelişmiş ülkelerin işletmesinin en büyük nedeni sermayedir.

    Teknik bilgi ve imkanlar: Madenlerin işletilebilmesi için araç-gereç ve teknik personele ihtiyaç duyulmaktadır. Madencilik konusunda yeterli bilgi birikimine ve tecrübeye sahip olan insanlar olmadan maden ocağı işletilmesi mümkün değildir.

    Türkiye’de Madencilik

    Türkiye, dünya maden ve hammadde rezervinin %0,3’üne sahiptir. Lületaşı ve boz tuzları rezervlerinin yarısından fazlası Türkiye’de bulunmaktadır. Ülkemizin madene olan ihtiyacı her yıl %8 artmaktadır. Rezervlerin ne kadar fazla olduğundan daha ziyade ne kadarının çıkarılıp kullanıldığı daha önemlidir. Çünkü birçok ülke madeni çıkarıp işleyecek kadar maddi güce sahip değildir.

    Türkiye, dünyada maden yatakları bakımından şanslı ülkeler arasındadır. Dünyada çıkarılan 50’den fazla maden çeşidi arasından 29’u Türkiye’de bulunmaktadır. Bu da Türkiye’nin dünyada ilk on ülke arasında yer almasını sağlamaktadır.

    Türkiye’deki madenleri şu şekilde sıralayabiliriz;

    Kaynakça

    https://www.bilgihanesi.com/turkiyede-madenler-ozellikleri-ve-baslica-maden-cesitleri-p4323/

    http://www.cografya.gen.tr/sozluk/tenor-4.htm

    http://bilgicem.com/genel-bilgiler/maden-nedir-maden-cesitleri-ve-ozellikleri-nelerdir/

    https://www.dersimiz.com/terimler-sozlugu/Rezerv-Nedir-3262.html

    http://www.on5yirmi5.com/haber/yasam/dunya-hali/106468/turkiyedeki-baslica-onemli-madenler.html

    http://www.mta.gov.tr/v3.0/hizmetler/maden-yataklari

    Yazı kaynağı : malzemebilimi.net

    Metaller Doğada Nasıl Bulunur? Metaller Doğada Hangi Halde Bulunurlar?

    Maden Nedir? 5 Adımda Madenlerin İlginç Özellikleri | Esan

    Maden Nedir? 5 Adımda Madenlerin İlginç Özellikleri | Esan

    Maden Nedir? 5 Adımda Madenlerin Özellikleri

    Dünyamız, yaşamımızı dolaylı ya da direkt olarak kolaylaştıran yeraltı madenleri ile doludur. Bugün kullandığımız neredeyse tüm araç gereçlerde, yaşadığımız evlerde ve yürüdüğümüz sokaklarda mutlaka madenlerin kullanıldığını görürüz.

    Peki bu madenler nasıl oluşur, madenler nasıl çıkarılır diye hiç düşündük mü?

    Maden Nedir?

    Maden Çıkarma Çalışmaları

    Maden; iç ya da dış etkenlerin etkisiyle kendiliğinden oluşan, yeraltından çıkarılan minerallerdir.

    Madenler doğada tabakalar arasında damar ya da yataklar halinde bulunurlar.

    Maden Nasıl Oluşur?

    Maden Nasıl Oluşur

    Madenler, dünyanın kabuğunda az miktarda bulunurlar. Genelde volkanik olaylar sonucunda oluşurlar. Elbette bu madenin türüne göre değişir, madenlerin oluştuğu başka yollar da vardır. Örneğin; yer kabuğunun derinlerindeki tuzlu su, aralardaki maden sayılan mineralleri yapısına katar. Bu su okyanus tabanına çarptığı zaman maden çökelir ve su ayrışır. Bir tür maden oluşumu da bu şekilde gerçekleşir.

    Örneğin,bentonit madeni genellikle volkanik kül ve küflerin kimyasal ayrışmasına bağlı olarak devitrifikasyonu sonucu oluşmuştur.Süzülmüş kil ise doğada bulunan ve plastik özelliklere sahip olan farklı killerin bileşimi ile elde edilir.

    Kaolen madeninin de benzer bir hikayesi vardır: Yeraltındaki granit kayaçlarfeldspat minerallerini içerir. Sert olan granit kayaçlar, atmosfer etkileri ve yeraltındaki lavların sıcaklığının etkisiyle, ufalanır ve yumuşar. Bu şekilde uzun bir süreç sonucunda feldspat mineralleri kaolene dönüşür.

    İlk çağlardan bu yana tedavi alanında kullanılankuvars ise, oksijen ve silikonun bileşenlerinden oluşmaktadır. Günümüzde de tedavi nitelikli taşların başında gelmektedir.

    Maden Nasıl Çıkarılır?

    Maden Nasıl Çıkarılır

    Madenler, yeryüzünden çıkarılırken uzmanlara ihtiyaç duyulur. Büyük bir sabır ile çıkarılan madenler, daha sonrasında işlenmek üzere tesislere gönderilir. Türkiye’de de maden ocakları vardır ve bu da her türlü endüstri-sanayi için bir avantajdır.

    Rezerv nedir sorusuna kısaca maden yatağı ya da havzasında henüz işletilmemiş maden miktarının kısa vadede ekonomik olan ve belirlilik gösteren kısmıdır denilebilir. İşlenmiş, çıkarılmış madenler rezerv olarak kabul edilmez.

    Hangi Maden Nerede Çıkarılır?

    Maden Nerede Çıkarılır

    Değerli metallerden endüstriyel ham maddelere ve doğal taşlara kadar 77 çeşit maden Türkiye’de çıkarılmaktadır. Dünyada %80 ile en çok rezervine sahip olduğumuz bor madeni Balıkesir ve Bursa’da çıkar.

    Metal madenciliğinde en çok çıkarılan madenler kurşun, demir, çinko ve altındır. Altın, Türkiye’de çıkarılan madenler arasında bulunmaktadır. Altının çıkarıldığı yerler; İzmir/Bergama/Ovacık, Balıkesir/Havran, Gümüşhane/Mastra, Manisa/Salihli/Sart, Erzincan/İliç, Eskişehir/Sivrihisar, Kayseri/Kocasinan ve Uşak/Eşme/Kışladağ'daki altın işletmeleridir.

    Kurşun ve çinkonun genellikle maden yatakları aynı yerlerdedir. Balıkesir (Balya), Rize (Çayeli), Giresun (Tirebolu), İzmir, Kütahya, Kayseri, Elazığ ve Artvin’de her ikisi de çıkarılır.

    Dünyada en çok kullanılan madenlerden biri olan demir ise ülkemizde en fazla Doğu Anadolu bölgesinde çıkarılmaktadır. Demir özellikle; Sivas (Divriği-Gürün), Malatya (Hekimhan-Hasan Çelebi), Balıkesir (Edremit-Havran-Eymir-Ayvalık-Ayazmant), İzmir (Torbalı), Kütahya (Simav), Hatay (Kırıkhan-Payas), Sakarya (Çam Dağı) Bingöl, Kahramanmaraş, Düzce, Kayseri gibi merkezlerde çıkarılmaktadır. 

    Manganez Zonguldak’ta; krom Elazığ ve Muğla’da; volfram ise Bursa, Elazığ ve Malatya’da çıkarılır.

    Bakır; Artvin, Rize, Elazığ, Balıkesir ve Kastamonu’da çıkarılır ve işlenir. Türkiye’deki madenler arasından demirin en çok çıktığı yer Doğu Anadolu’dur. Sivas-Divriği, Malatya-Hekimhan demirin en çok çıktığı yerlerdir. Karabük, İskenderun ve Ereğli’de işlenmektedir.

    Kükürt Isparta’da, cıva İzmir’de, fosfat Mardin’de, zımpara taşı Ege Bölgesi’nde, çinko ve kurşun Giresun ile Rize ve Balıkesir’de, antimon Kütahya’da, uranyum Aydın ve Giresun’da, mermer ise Afyonkarahisar’da çıkarılır.

    Ülkemiz çok zengin tuz kaynakları da barındırır. Tuz üretimimiz son yıllarda geçmişe oranla 3 kat artmıştır. Tuz, Tuz Gölü ve çevresinden elde edilir. Kaya tuzu ise Çankırı, Nevşehir, Kars ve Iğdır’da bulunur.

    Süsleme işinde kullanılan lületaşı Eskişehir’de, oltu taşı Erzurum’da, taş kömürü ise Zonguldak, Soma, Elbistan, Afyon gibi yerlerde çıkarılır.

    Endüstriyel ham maddeler arasında yer alan halloysit; doğada hidrat (sulu) ve dehidrat (susuz) yapıda bulunur. Hidrat halloysitler 40-50° C’ın üzerinde kolaylıkla tabakalar arası sularını kaybederler ve kaolinit ile çok benzer bir kimyasal yapıya dönüşürler. Türkiye’de çıkarılan madenler arasında bulunanhalloysit, Kuzeybatı Anadolu’da Çanakkale-Balıkesir bölgeleri içerisinde çıkarılır.

    Hangi Maden Daha Değerlidir?

    Hangi Maden Daha Değerli

    Öncelikle belirtmek gerekir ki, her madenin kendine has özellikleri vardır ve her maden bir değere sahiptir. Fakat piyasadaki miktarına göre madenlerin fiyatları değişkenlik göstermektedir. Birçok değerli metalin fiyatı Londra Metal Borsası’nda (LME) belirlenmektedir.

    Dünyadaki en değerli madenler şu şekilde sıralanabilir; rodyum, paladyum, altın, iridyum, renyum, platin, osmiyum, rutenyum, gümüş…

    Maden Yatağı

    Yüksek ekonomik değere sahip nadir rastlanan metalik kimyasal elementler, kıymetli metal olarak bilinirler. Kıymetli metallerin kimyası, diğer elementlerden daha az reaktivite özelliğine sahiptir. Ayrıca parlaklıkları ve erime noktaları daha yüksektir. Altın, gümüş, platin ve paladyumun para birimi kodu olarak bilinen ISO 4217 sertifikası vardır.

    Türkiye’de çıkan en değerli maden altındır. Değerli madenler içerisinde eski bir geçmişe sahip olan altın, yüzyıllardır insanlığın beğenerek kullandığı bir mücevherdir. En eski para sisteminin temeli olan ve nadir bulunan altın, günümüzde dünya ekonomisinde de önemli rol oynamaktadır. Ayrıca altının havayla temasta en az oksitlenen ve kolay işlenen bir metal olması onu daha da değerli kılıyor.

    Yazı kaynağı : www.esan.com.tr

    Metaller, Madenler ve Elementler 

    ����������������������������������������                                                                 Metaller, Madenler ve Elementler� 45 dk

    Madenlerin i�lenmesi bronz �a��ndan �nce ba�lam��t�r ve insano�luna g�zel bir gelecek sa�lam��t�r. Madenlerin i�lenip her yerde kullan�lmas� modern bir mucizedir. �n�a edilmi� d�nya sert kaslar ve madenlerin bu kaslarla d�v�lmesi ile in�a edilmi�tir. K�pr�ler, g�kdelenler, gemiler, otomobiller, u�aklar madenin i�lenmesiyle olu�turulmu�tur. Her madenin kendine g�re �zelli�i vard�r. Baz�lar� elektri�i iletir baz�lar� d���k �s�da erir baz�lar� �ok dayan�kl�d�r. ��te metaller bu �zelliklerine g�re farkl� alanlarda kullan�l�r. Do�ada bulunan saf metaller bile�enlerine indirgenemezler. Elemenler periyodik cetvelde yer al�rlar. Madenler elementlerle birle�erek ala��m olu�tururlar. �rne�in, demir oksijenle birle�erek pas halini al�rlar. Bu y�zden demiri saf halde bulmak zordur.

    Arkeologlar�n s�ylediklerine g�re ilk kullan�lan maden d�nyadaki her yerde bulunan bak�rd�r. Bak�r do�ada ala��m �eklinde de�il yerli halde bulunur. Bak�r kolayca i�lenip �ekillendirile biliyordu. �lk insanlar bak�r� a��rl���ndan dolay� kullan�laca��n� ve kolayca eriyip �ekillendirilece�ini fark ettiler. Bak�r �evresinde ki kimyasallarla birle�ti�inde parlak mavi ve parlak ye�il halini ald��� i�in kolayca fark edilmi�tir. Bak�r cevherleri toplan�p �s�ya dayan�kl� seramik kaplara konup erime noktas�na kadar �s�t�lm�� ve kaplara d�k�l�p �ekillendirilmi�tir. Bak�r d�v�lerek �ekillendirilmi�tir. Bak�r�n d�v�lmesi bak�r atomlar�n� daha s�k� bir d�zene soktu�u i�in d�zle�tirip sertle�tirmi�tir. Bak�r yumu�ak ve keskin de�ildir. Fakat di�er madenlerin ortaya ��kmas� ve bak�rla ala��m olu�turmas�yla daha sert bir yap� alm��t�r. Bak�r�n i�ine kalay�n kat�l�m� ile bronz dedi�imiz ala��m elde edilmi�tir. Hem �in hem de orta do�u uygarl�klar� bronzu i�leyen ilk uygarl�klard�r. Teknolojinin ticaret yollar� yard�m� ile 7000 y�l �nce her yere yay�ld�. Bronz k�l�� ve balta yap�m�na uygunlu�u ve kullan��l��� nedeni ile tarih�iler maden kullan�lmaya ba�lad��� d�neme bronz �a�� demi�lerdir. Bak�r g�n�m�zde �ok yerde kullan�lmaktad�r. Bak�r tel halini alabildi�i, uzaya bilmesi ve elektri�i iletebildi�inden dolay� bir�ok alanda kullan�lm��. Bronz ise dayan�kl� oldu�undan conta, vida ve di�er makine par�alar�nda kullan�lm��t�r. D�vme madenlere egemen ola bronzun yerini demir ald�. Demir �a�� yakla��k olarak 2500 y�l �nce Avrupa Asya ve Afrika da ba�lad�. Demir bronzdan daha yumu�akt� ve d�nyada en �ok bulunan d�rd�nc� elementti. Demirin en eski bilinen kayna�� g�kta�lar�d�r. Demir insan hayat�nda o kadar �nemliydi ki 2000 y�l kullan�ld�. Demiri i�leme y�ntemleri eski zamanlarda kullan�lan y�ntemlerde pek bir fark� yoktur. Is�ya dayan�kl� bir kaba konup kabaca 1482 derecede eritilip yumu�ak bir hale gelindi�inde d�v�lmektedir. Alt�n �ok ender bulundu�u ve yumu�ak oldu�u i�in kolayca i�lenmektedir. Sar� renkte olan alt�n bir�ok uygarl���n dikkatini �ekmi�tir. Ba�ar� servet ve g�c� simgelemektedir. Alt�n okside olmaz elektri�i m�kemmel iletir. Alt�n �ok az bulunur. Alt�n 16. y�zy�lda Amerika ya gelen �spanyollar aras�nda koloni kurma e�ilimine yol a�t�. �spanyollar d�nyan�n en zengin hale getirecek alt�n� buldular. Baz� ki�iler batl�n� ba�ka madenlerin kar���m� olarak bulmaya �al��t�lar. Bu da yeni ala��mlar�n bulunmas�na ve elementleri yanma �s�nsa g�re s�n�fland�rmas�na olanak tan�d�. �deaya g�re kur�un madenini al�p alt�na �evirmeye �al��an Newton�dur. Alt�n okside olmad���ndan uzay sekt�rl�nde, elektronik e�yalarda ve di� yap�nda kullan�lm��t�r. Milattan �nce 1500 y�llar�nda bilinen karbon ve d�kme denirin bir yan �r�n� olan �elik bronzdan, demirden ve bak�rdan daha sert, hafif ve esnektir. �elik 1854 y�l�na kadar �ok az kullan�lan �elik Henry Bezmen �in yapt��� seri �retimle hayat�m�za her yerde kullan�lacak �ekilde girmi�tir. Asl�nda bir K�r�m sava��n da insanlara zarar vermek i�in �elik top �retmekle hayat�m�za giren �elik bir �ok alanda hayat�m�za kolayl�k getirmi�tir. Bezmer�in yapt��� bu seri �retimle birlikte on y�l i�inde Amerika da fabrikalar kuruldu ve �elik �retimde yeni y�ntemler bulundu. Yeni geli�tirilen a��k ocak sistemi ile �eli�in geri d�n���m� elde edildi. 19. y�zy�lda ki �elik �retimi ile raylar, tar�m aletleri, g�kdelenler, gemiler, sa�lam k�pr�ler elde edildi. Yeni geli�tirilen temel oksijen ve elektrik arka f�r�nlar� sayesinde daha kolay bir �ekilde �elik �retimi sa�land�.20. y�zy�lda bulunan al�minyum teknolojik geli�meleri h�zland�rd�. D�nyada bulunan en bol ���nc� maddedir. S�k��t�rma bak�m�ndan en m�kemmel �rne�i olu�turmaktad�r. Oksijenle olu�turdu�u ba� �ok kuvvetlidir. Bu y�zden al�minyumun i�lenmesi i�in eski y�ntemler kullan�lamaz. Al�minyum ya�am�n her yerinde kullan�lm��t�r �zelliklede hafif oldu i�in u�ak sekt�r�nde kullan�lm��t�r. Uzay �a��n�n madeni olan titanyum ilk olarak 1791 y�l�na ke�fedildi. �elik kadar sa�lam daha hafif ve kolayca �retiliyor ve Oksitlenmez. Demir ve al�minyumla kar��t�r�larak pervanelerde, gemilerde, �ok hafif oldu�u i�in f�zelerde kullan�lm��t�r. �nsano�lu elinde bulunan madenler yard�m� ile yeni ala��mlar bulup ya�am standartlar�n� daha y�kseltmeye �al��maktad�rlar.

    A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

    S.1 Madenler olmasayd� bu g�nk� hayat nas�l olurdu.

    �� S.2 Madenler insan hayat�nda yaralar� kadar zararlar� var m�?

    �� S.3 Madenlerin i�lenmesi ekonomik ve y�k�c� d�nyan�n k�t� emellerini ger�ekle�tirmek i�in ne kadar katk�da bulunmu�tur.

    �� S.4 madenler i�lenemeseydi hayat zorla��r m�yd�?

    �� S.5 insano�lu madenlerin hepsini kullana biliyor mu?

    �� S.6 T�rkiye`de yeteri kadar maden ��kart�la biliyor mu?

    S.7 T�rkiye`de maden i�letme fabrikalar� yeteri kadar var m�?

    �� S.8 ��kar�lan madenler �lkenizde mi i�lenmektedir?

    �� S.9 Madenlerin isimleri neden �a� ismi olarak kullan�lmaktad�r?

    �� S.10 Madenler insanlara sa�l�k a��s�ndan zararlar� var m�? Varsa nelerdir?

    ��

    NURAY ERG�N FEN 4 NO: 034

    Yazı kaynağı : www.biyolojiegitim.yyu.edu.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap