Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    karahanlı türkçesi dönemine ait eserler

    1 ziyaretçi

    karahanlı türkçesi dönemine ait eserler bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Karahanlı Türkçesi Eserleri

    Karahanlı Türkçesi Eserleri

    Karahanlı Türkçesi eserlerine baktığımızda en önemli olanlar Kutadgu Bilig, Atebetü'l-hakayık, Divanü Lügati't Türk, Divân-ı Hikmet ve Kur'an tercümeleri'dir. Divanü Lügati't Türk Arapça yazılsa da, yazılış amacı Türkçe'yi öğretmek ve Türk dilinin Arapça'dan geri olmadığını göstermek amacıyla yazıldığı için o dönemin Orta Asya'sında kazandığı değeri göz ardı edemeyiz.

    Kutadgu Bilig

    kutadgu-bilig.jpg

    Yusuf Has Hacip'in, hükümdar Tabgaç Buğra Karahan'a sunduğu bu eserin anlamı mutluluk veren bilgi demektir. Mesnevi şekliyle yazılmış manzum bir eserdir. Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip'in din, ahlâk, devlet, siyaset, eğitim, yönetim ve halk üzerindeki görüşlerini anlatan bir öğüt ve siyaset kitabıdır. Eserde dört kişi konuşturulmuştur. Bunlar:

    Kün Togdı: Hükümdardır ve adaleti simgeler.

    Ay Toldı: Vezirdir ve mutluluğu simgeler.

    Ögdülmiş: Vezirin oğludur ve aklı simgeler.

    Odgurmuş: Vezirin kardeşidir ve kanaat ile akıbeti simgeler.

    Kutadgu Bilig'den örnekler;

    Atebetü'l-hakayık

    atabul-hakayik.jpg

    Yüknekli Edip Ahmet'in hakikatlerin eşiği anlamına gelen bu eseri, Emir Muhammed Dâd Sipehsâlâr'a sunulmuştur. Dörtlüklerle yazılan bu eser, birtakım ahlâki öğütler verir ve bilginin faydasından, bilgisizliğin zararından; cömertliğin iyiliği ve cimriliğin kötülüğünden bahseder. Didaktik ahlak ve öğüt kitabıdır. 102 dörtlük ve 40 beyitten oluşur. Aruz ve hece ölçüsü kullanılır. Ayet ve hadislerden yararlanılarak ahlaklı olmanın yollarını anlatan bir öğüt kitabıdır. Hakkaniye Türkçesi ile yazılmıştır. İlk yazılı eserlerimizden biridir.

    Atebetü'l-hakayık'tan örnekler;

    Divânü Lügati't-Türk

    divanu-lugatit-turk-harita.jpg

    Kaşgarlı Mahmut, 1074'te tamamladığı bu eseri Ebü'l-Kasım Abdullah'a sunmuştur. Bu eser, Türk milletinin yüceliğini anlattığı kadar Türk dilinin Arapça kadar zengin olduğunu gösterir ve Araplar'a Türkçe'yi öğretmek amacıyla yazılmıştır. Bu eser, sadece bir sözlük değil, aynı zamanda Türk halkının dil, tarih, coğraya, folklor ve halk edebiyatı gibi kültür ve medeniyetine ait bilgileri de içeren bir ansiklopedidir. 

    Divânü Lügati't-Türk'ten bir örnek;

    Divânü Lügati't-Türk Atasözleri

    Divân-ı Hikmet

    Hikmet, Tanrı hakikatini ifade eden dini özlü söz demektir. Ahmed yesevi, hikmetleriyle İslâmiyet'in esaslarını anlatmayı hedeflemiştir. Peygamber sevgisi, İslam ahlâkı, cennet ve cehennem tasvirleri gibi konuların yer aldığı bu eser, dörtlüklerle yazılmıştır. Dini tasavvufi didaktik bir eserdir. Hece ile yazılmış, koşma biçimindeki dörtlüklerden oluşmaktadır. Yarım uyak ve redifler kullanılmıştır. Dini-tasavvufi konuları işleyen eser, sade dili ile halkın İslamiyeti daha iyi anlaması için etkili bir araç olmuştur. Hakaniye Türkçesi ile yazılmıştır. Yalın bir dili vardır. Anadolu'da yaşayan Yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli gibi mutasavıfların yetiştiği ortamı hazırlamıştır.

    divani-hikmet-001.jpg

    Divân-ı Hikmet'ten bir örnek;

    Önerilen İçerik;Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun

    Neoldu.com / Sosyal Fayda

    Yazı kaynağı : www.neoldu.com

    Karahanlı dönemi eserleri ve özellikleri nelerdir? Karahanlı dönemi Türk edebiyatı

    Karahanlı dönemi eserleri ve özellikleri nelerdir? Karahanlı dönemi Türk edebiyatı

    Karahanlılar Devleti neredeyse dört yüzyıla yakın, Orta Asya topraklarında hüküm sürmüş bir Türk devletidir.

     Karahanlı Dönemi Eserleri ve Özellikleri Nelerdir?

     Karahanlı dönemi denildiğinde 840 ile 1212 yılları arasında hüküm sürmüş olan Türk Devleti akla gelir. Karahanlı Devleti bu tarihler arasında Orta Asya'da ve bugünkü Doğu Türkistan topraklarında var olmuştur. Karahanlı Devleti'nin daha sonraki devletler üzerinde birçok tesiri olmuştur.

     Karahanlılar Devleti Karluk Türk boyları, Çiğil, Yağma boylarının bir araya gelmesi ile oluşmuştur. Başta Türkçe, Farsça, Çince dilleri kullanılırken İslamiyet ile tanışmadan sonra Arapça da kullanılmaya başlanmıştır. Karahanlı Devletine başkentlik yapan şehirler Balasagun, Semerkand ve Kaşgar olmuştur.

     Karahanlılar Devleti adını "Kara" ve "Han " sözcüklerinden almaktadır. Her iki kelime de öz Türkçedir. Kara sözcüğünün manası "siyah" ve soyluluğu temsil eden bir renktir. "Han" ise hükümdarlara verilen isimdir. Karahanlılar Devleti "Bilge Kül Kadir Han" tarafından kurulmuştur. Karahanlılar İslamiyet'i kabul eden ilk Türk Devleti olma özelliğine de sahip bulunmaktadırlar. Süreç içerisinde Uygur alfabesini kullandıkları halde zamanla önce Arapça ve Farsçadan bazı sözcükleri dillerine almışlar daha sonra ise Arap alfabesine geçmişlerdir.

     Karahanlı Türkçesi ile ortaya çıkarılmış mühim edebi eserler bulunmaktadır. Karahanlılar Devleti İslamiyet ile karşılaşılan ve bu medeniyetle kaynaşmanın olduğu bir dönemdir. Bu özellik ortaya çıkarılan edebiyat eserlerinde de görülmektedir. Bu dönem edebiyat eserleri daha sonraki yüzyıllarda zirveye ulaşmış olan "Divan Edebiyatı"nın da temellerinin atıldığı bir dönem olmuştur. Karahanlı döneminin başlıca eserleri şöyledir:

    Kutadgu Bilig ( Yusuf Has Hacip )

    Divan-ı Hikmet ( Ahmed Yesevi )

    Divanü Lügati't Türk ( Kaşgarlı Mahmut )

    Atabet ül Hakayık ( Edip Ahmet Yüknek )

    Bu dönem edebi eserler Karahanlı Türkçesi ile yazılmıştır. Ayrıca Karahanlılar döneminde yazılmış eserler İslami Türk edebiyatının ilk eserleri kabul edilmektedir.

     Kutadgu Bilig isimli eser Mesnevi tarzında yazılmıştır. Bu eserde devlet adamlarında bulunması gereken nitelikler sayılmaktadır ve devlet yönetiminde uyulması gereken kurallar hakkında bilgi verilmektedir.

     Divanü Lügati't Türk ise sadece bir sözlük niteliğinde olmayıp daha çok Ansiklopedik niteliği ağır basan bir eser olarak dikkat çekmektedir.

     Karahanlı Dönemi Türk Edebiyatı

     Karahanlı döneminin en fazla bilinen "Kutadgu Bilig" ve "Atabetü'l Hakayık" gibi eserler bu dönemin ürünleridir. Karahanlı Dönemi Edebiyatının Özelliklerini şu şekilde sıralayabilmek mümkündür:

    Karahanlı dönemi edebiyat eserleri Türk Dil ve Edebiyatı tarihi açısından pek önemlidir. Çünkü bu dönem eserleri Türklerin tarih içerisinde gelişim süreci ve Türklerin medeniyet değişikliği yani İslamiyet'e geçişle birlikte ortaya çıkan medeniyet değişikliği hakkında araştırmacılara geniş ve derin bilgi vermektedir.

    Bu dönem edebiyat eserlerinde "Hakaniye Lehçesi" yani yani Karahanlı Türkçesi kullanılmıştır.

    Başta yani İslami ilk dönem edebiyat ürünlerinde sade bir Türkçe kullanıldığı görülmektedir. Fakat yine de ilk kez bu eserlere Arapça ve Farsça kelime ile kavramlar girmeye başlamıştır.

    Karahanlı dönemi Türk Edebiyat eserlerinde İslam dininin incelik ve kuralları gibi dini konulara yer verilmiştir. Ancak sosyal ve toplumsal konular da ele alınmıştır.

    Bu dönem edebi eserlerde Arap ve Fars edebiyatlarının biçim özelliklerinin kullanıldığı görülmeye başlanmıştır.

    Daha sonraki yıllarda yüksek aydın zümrenin edebiyatı olarak bilinen "Divan Edebiyatı" denilen edebiyatın ilk eserlerinin ürünleri de bu dönemde verilmeye başlanmıştır. 

    Yazı kaynağı : www.hurriyet.com.tr

    Karahanlı Türkçesi ile Yazılmış Eserler

    Karahanlı Türkçesi ile Yazılmış Eserler

    İslami Orta Asya Türk yazı dilinin ilk dönemi olan Karahanlı Türkçesi ile yazılmış eserler Eski Türk yazı dilinden gelişmiştir. Orhon ve Uygur Türkçesinin devamı olan bu dönem için bazı kaynaklarda Hakaniye Türkçesi adı da geçmektedir. Aynı zamanda Orta Türkçenin başlangıç devri olarak kabul edilir. Orta Türkçe terimini ilk kez kullanan isim Carl Brockelmann’dır.

    Karahanlı Türkçesiyle yazılmış eserler,

    Kutadgu Bilig

    Yusuf Has Hâcib tarafından yazılmıştır. Hakkında fazla bilgi sahibi olmadığımız yazarın düştüğü notlardan 1019/1020 yılları arasında doğmuş olabileceğini çıkarmaktayız. Balasagun’da yazılmaya başlanan eser Kaşgar’da tamamlanmıştır. Kutadgı Bilig “Mutluluk ve kutsallık veren bilim” anlamına gelmektedir. Karahanlı sülalesinden Buğra Karahan Ebu Ali Hasan bin Süleyman Arslan Karahan adına yazılmıştır.

    Dîvânu Lugati’t-Türk

    Kaşgarlı Mahmud bin Hüseyin bin Muhammed tarafından yazılmış eserdir. 1072 yılında yazılmaya başlanmış ve 1077’de bitmiştir. Ansiklopedik bir sözlük sınıfındadır. Türk Lehçeleri Divanı anlamını taşır. Tek yazması vardır. Ali Emiri Efendi tarafından İstanbul’da bir sahafta 1917 yılında bulunmuştur. Bu eser hala Millet Kütüphanesi’ndedir.

    Atabetü’l-Hakayık

    Hakikatlerin Eşiği anlamına gelen eserin 12. yüzyılda yazıldığı tahmin edilir. Manzum öğüt kitabıdır. Eserin dört nüshası bulunur. En bilinen ve eski nüsha Semerkand nüshasıdır. Bu nüsha Uygur harfleriyle yazılmıştır. Ayasofya nüshası ise üst satırları siyah mürekkeple Uygur harfleriyle alt satırları ise kırmızı mürekkeple ve Arap harfleriyle yazılmıştır. Bu nüsha iki alfabeli olarak yazılmıştır. Topkapı müzesi nüshası Arap harflidir.

    Karahanlı Türkçesi ile yazılmış Kur’ân Tercümeleri de mevcuttur. İlk Kur’ân tercümeleri satır altı tercüme niteliğindedir. Türkçe metinler kırmızı mürekkep ve nesih yazı stiliyle yazılmıştır. Sözvarlığı açısından diğer metinlerde yer almayan yeni sözcüklerle de karşılaşılmıştır.

    Bu sitedeki yazı, görsel ve diğer tüm materyaller telif hakkı kapsamında olup lisansı ile korunmaktadır. TürkDili.com site yönetiminin yazılı izni olmadan materyallerin tamamının veya bir kısmının kopyalanması, dağıtılması, başka mecralarda yayınlanması suç teşkil eder.

    Yazı kaynağı : www.xn--trkdili-n2a.com

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap