Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    karahanlı türkçesi döneminden kalan eserler hangileridir

    1 ziyaretçi

    karahanlı türkçesi döneminden kalan eserler hangileridir bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Karahanlı Türkçesi Eserleri

    Karahanlı Türkçesi Eserleri

    Karahanlı Türkçesi eserlerine baktığımızda en önemli olanlar Kutadgu Bilig, Atebetü'l-hakayık, Divanü Lügati't Türk, Divân-ı Hikmet ve Kur'an tercümeleri'dir. Divanü Lügati't Türk Arapça yazılsa da, yazılış amacı Türkçe'yi öğretmek ve Türk dilinin Arapça'dan geri olmadığını göstermek amacıyla yazıldığı için o dönemin Orta Asya'sında kazandığı değeri göz ardı edemeyiz.

    Kutadgu Bilig

    kutadgu-bilig.jpg

    Yusuf Has Hacip'in, hükümdar Tabgaç Buğra Karahan'a sunduğu bu eserin anlamı mutluluk veren bilgi demektir. Mesnevi şekliyle yazılmış manzum bir eserdir. Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip'in din, ahlâk, devlet, siyaset, eğitim, yönetim ve halk üzerindeki görüşlerini anlatan bir öğüt ve siyaset kitabıdır. Eserde dört kişi konuşturulmuştur. Bunlar:

    Kün Togdı: Hükümdardır ve adaleti simgeler.

    Ay Toldı: Vezirdir ve mutluluğu simgeler.

    Ögdülmiş: Vezirin oğludur ve aklı simgeler.

    Odgurmuş: Vezirin kardeşidir ve kanaat ile akıbeti simgeler.

    Kutadgu Bilig'den örnekler;

    Atebetü'l-hakayık

    atabul-hakayik.jpg

    Yüknekli Edip Ahmet'in hakikatlerin eşiği anlamına gelen bu eseri, Emir Muhammed Dâd Sipehsâlâr'a sunulmuştur. Dörtlüklerle yazılan bu eser, birtakım ahlâki öğütler verir ve bilginin faydasından, bilgisizliğin zararından; cömertliğin iyiliği ve cimriliğin kötülüğünden bahseder. Didaktik ahlak ve öğüt kitabıdır. 102 dörtlük ve 40 beyitten oluşur. Aruz ve hece ölçüsü kullanılır. Ayet ve hadislerden yararlanılarak ahlaklı olmanın yollarını anlatan bir öğüt kitabıdır. Hakkaniye Türkçesi ile yazılmıştır. İlk yazılı eserlerimizden biridir.

    Atebetü'l-hakayık'tan örnekler;

    Divânü Lügati't-Türk

    divanu-lugatit-turk-harita.jpg

    Kaşgarlı Mahmut, 1074'te tamamladığı bu eseri Ebü'l-Kasım Abdullah'a sunmuştur. Bu eser, Türk milletinin yüceliğini anlattığı kadar Türk dilinin Arapça kadar zengin olduğunu gösterir ve Araplar'a Türkçe'yi öğretmek amacıyla yazılmıştır. Bu eser, sadece bir sözlük değil, aynı zamanda Türk halkının dil, tarih, coğraya, folklor ve halk edebiyatı gibi kültür ve medeniyetine ait bilgileri de içeren bir ansiklopedidir. 

    Divânü Lügati't-Türk'ten bir örnek;

    Divânü Lügati't-Türk Atasözleri

    Divân-ı Hikmet

    Hikmet, Tanrı hakikatini ifade eden dini özlü söz demektir. Ahmed yesevi, hikmetleriyle İslâmiyet'in esaslarını anlatmayı hedeflemiştir. Peygamber sevgisi, İslam ahlâkı, cennet ve cehennem tasvirleri gibi konuların yer aldığı bu eser, dörtlüklerle yazılmıştır. Dini tasavvufi didaktik bir eserdir. Hece ile yazılmış, koşma biçimindeki dörtlüklerden oluşmaktadır. Yarım uyak ve redifler kullanılmıştır. Dini-tasavvufi konuları işleyen eser, sade dili ile halkın İslamiyeti daha iyi anlaması için etkili bir araç olmuştur. Hakaniye Türkçesi ile yazılmıştır. Yalın bir dili vardır. Anadolu'da yaşayan Yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli gibi mutasavıfların yetiştiği ortamı hazırlamıştır.

    divani-hikmet-001.jpg

    Divân-ı Hikmet'ten bir örnek;

    Önerilen İçerik;Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun

    Neoldu.com / Sosyal Fayda

    Yazı kaynağı : www.neoldu.com

    Karahanlı Türkçesi ile Yazılmış Eserler

    Karahanlı Türkçesi ile Yazılmış Eserler

    İslami Orta Asya Türk yazı dilinin ilk dönemi olan Karahanlı Türkçesi ile yazılmış eserler Eski Türk yazı dilinden gelişmiştir. Orhon ve Uygur Türkçesinin devamı olan bu dönem için bazı kaynaklarda Hakaniye Türkçesi adı da geçmektedir. Aynı zamanda Orta Türkçenin başlangıç devri olarak kabul edilir. Orta Türkçe terimini ilk kez kullanan isim Carl Brockelmann’dır.

    Karahanlı Türkçesiyle yazılmış eserler,

    Kutadgu Bilig

    Yusuf Has Hâcib tarafından yazılmıştır. Hakkında fazla bilgi sahibi olmadığımız yazarın düştüğü notlardan 1019/1020 yılları arasında doğmuş olabileceğini çıkarmaktayız. Balasagun’da yazılmaya başlanan eser Kaşgar’da tamamlanmıştır. Kutadgı Bilig “Mutluluk ve kutsallık veren bilim” anlamına gelmektedir. Karahanlı sülalesinden Buğra Karahan Ebu Ali Hasan bin Süleyman Arslan Karahan adına yazılmıştır.

    Dîvânu Lugati’t-Türk

    Kaşgarlı Mahmud bin Hüseyin bin Muhammed tarafından yazılmış eserdir. 1072 yılında yazılmaya başlanmış ve 1077’de bitmiştir. Ansiklopedik bir sözlük sınıfındadır. Türk Lehçeleri Divanı anlamını taşır. Tek yazması vardır. Ali Emiri Efendi tarafından İstanbul’da bir sahafta 1917 yılında bulunmuştur. Bu eser hala Millet Kütüphanesi’ndedir.

    Atabetü’l-Hakayık

    Hakikatlerin Eşiği anlamına gelen eserin 12. yüzyılda yazıldığı tahmin edilir. Manzum öğüt kitabıdır. Eserin dört nüshası bulunur. En bilinen ve eski nüsha Semerkand nüshasıdır. Bu nüsha Uygur harfleriyle yazılmıştır. Ayasofya nüshası ise üst satırları siyah mürekkeple Uygur harfleriyle alt satırları ise kırmızı mürekkeple ve Arap harfleriyle yazılmıştır. Bu nüsha iki alfabeli olarak yazılmıştır. Topkapı müzesi nüshası Arap harflidir.

    Karahanlı Türkçesi ile yazılmış Kur’ân Tercümeleri de mevcuttur. İlk Kur’ân tercümeleri satır altı tercüme niteliğindedir. Türkçe metinler kırmızı mürekkep ve nesih yazı stiliyle yazılmıştır. Sözvarlığı açısından diğer metinlerde yer almayan yeni sözcüklerle de karşılaşılmıştır.

    Bu sitedeki yazı, görsel ve diğer tüm materyaller telif hakkı kapsamında olup lisansı ile korunmaktadır. TürkDili.com site yönetiminin yazılı izni olmadan materyallerin tamamının veya bir kısmının kopyalanması, dağıtılması, başka mecralarda yayınlanması suç teşkil eder.

    Yazı kaynağı : www.xn--trkdili-n2a.com

    Karahanlı Türkçesiyle Yazılmış Eserler

    Karahanlı Türkçesiyle Yazılmış Eserler

    Orta Türkçe döneminin ilk yazı dili olan Karahanlı Türkçesiyle yazılmış eserler, İslamiyet etkisindeki Türk edebiyatının ilk eserleri kabul edilirler. Bugüne kadar elimize ulaşmış bu eserlerden en önemlileri şunlardır:

    Ayrıca, Kaşgarlı Mahmut’un Dîvânü Lugâti’t-Türk’te yazdığını ifade ettiği “Kitâbü Cevâhiri’n-nahv fî lugâti’t-Türk” adlı Türk dil bilgisi kitabı bugüne kadar elimize ulaşmamış olan kayıp bir eserdir.

    Yukarıda adı geçen eserlerin yanı sıra 11. yüzyılda yaşamış olan Ahmet Yesevi‘nin “Divan-ı Hikmet” adlı eseri de Karahanlı Türkçesiyle yazılmış eserler arasında sayılabilir; fakat, bu eserin elde bulunan nüshaları 14-15. yüzyılın dil özelliklerini taşırlar. Bu sebeple bazı araştırmacılar, Divan-ı Hikmet’i Karahanlı dönemi eserleri arasında saymazlar.

    Yine, Karahanlılar döneminde kaleme alınmış olan “Kur’ân-ı Kerîm Çevirileri” de Karahanlı Türkçesi eserleri arasında sayılabilir.

    Karahanlı Türkçesiyle Yazılmış Eserler

    Şimdi kısaca, yukarıda adlarını saydığımız bu 3 önemli esere bir göz atalım:

    1. Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacip

    Kutadgu Bilig, Karahanlı dönemi Türk edebiyatının ilk edebi eseridir. Edebiyatımızda önemli bir yer teşkil eden eser, 1069 yılında Yusuf Has Hacip (Balasagunlu Yusuf) tarafından kaleme alınmıştır. Yusuf Has Hacip, eserini Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han‘a sunmuş olup, bunun üzerine Tabgaç Buğra Han, Kutadgu Bilig’i çok beğenerek, Yusuf Has Hacip’e sarayında “has haciplik” görevini vermiştir. Bundan dolayı Balasagunlu Yusuf, daha çok Yusuf Has Hacip olarak bilinmektedir.

    2. Dîvânü Lugâti’t-TürkKaşgarlı Mahmut

    Divânu Lugâti’t-Türk, Karahanlı dönemi Türk edebiyatının ikinci önemli eseridir. Kaşgarlı Mahmut tarafından Araplara Türkçeyi öğretmek, Türkçenin çok zengin bir dil olduğunu ortaya koymak adına 10 Şubat1074‘te Bağdat‘ta tamamlanmış olan eser, Türkçe-Arapça bir sözlüktür. Eser, aslına bakılırsa bir sözlükten ziyade birçok özelliği içinde barındırmakta ve denilebilir ki, Türk dilinin ilk sözlüğü, ilk antolojisi, ilk grameri, ilk folklor kitabıdır, kısacası önemli bir Türk dünyası ansiklopedisidir. Eser, Ali Emiri tarafından bulunmuştur.

    3. Atabetü’l-HakayıkEdip Ahmet Yükneki

    12. yüzyılda Edip Ahmet Yükneki tarafından Karahanlı Türkçesiyle manzum biçimde yazılmış olan Atabetü’l Hakayık (Hakikatlerin Eşiği), İslamî Türk edebiyatının Kutadgu Bilig’den sonra yazılmış en eski ikinci eseridir. Kutadgu Bilig’e göre, oldukça küçük hacimli olan bu eser, bir öğüt ve ahlak kitabıdır.

    NOT: Yukarıda kısaca değindiğimiz eserler hakkında yazmış olduğumuz detaylı yazılarımıza aşağıdaki linklere tıklayarak ulaşabilirsiniz:

    Eserler:

    Kutadgu Bilig: Anlamı, İçeriği, Özellikleri, Kahramanları, Yazma Nüshaları

    Divânu Lugâti’t-Türk: İçeriği, Özellikleri, Bölümleri

    Atabetü’l Hakayık (Hakikatlerin Eşiği) – Edip Ahmet Yükneki

    Yazı kaynağı : www.nadirfikir.com

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap