Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    güneş tutulması ne kadar süre gözlemlenebilir

    1 ziyaretçi

    güneş tutulması ne kadar süre gözlemlenebilir bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Tutulmalar �ok eskiden beri bili

    Tam tutulma, par�al� tutulma ve halkal� tutulma olmak �zere, �� t�r G�ne� tutulmas� vard�r. Ay'�n g�lge konisinin tepesi Ay'dan yakla��k 375000 km uzakta bulunur. Ay'�n Yer y�zeyine uzakl��� 350000 km ile 400000 km aras�nda de�i�ir. Ay, Yer'e en yak�n oldu�u zaman g�lge konisinin tepesi Yer'in i�inde kal�r. Koninin Yer K�re ile arakesiti, bozulmu� bir elips �eklindedir.Geni�li�i en fazla 270 km olabilir. Bu, g�lge konisi ile Yer k�renin arakesit �ap�d�r. Bu g�lgenin Yer �zerindeki ilerleme h�z� 30 km/dak. d�r. Buna g�re, Yer �zerinde belli bir yerde tutulma s�resi en fazla 270:30=9 dakika olur. Halkal� tutulma ise en fazla 11 dakika s�rer.

    Yer �zerinde tam g�lge konisinin i�inde kalan yerlerdeki g�zlemciler i�in Ay diski, G�ne�i tam olarak �rter ve bir  Tam G�ne� tutulmas� olur. Yar� g�lge konisi i�inde kalan b�lgelerde, Par�al� G�ne� tutulmas� izlenir. Ay, Yer'den �ok uzak oldu�u zaman tutulma konumu ger�ekle�irse, koninin ancak uzant�s� Yer'e ula�abilir. Bu uzant� koni i�inde kalan yerlerden, G�ne�'in kenar� halka �eklinde g�r�l�r. Buna, halkal� G�ne� tutulmas� denir. Kimi zaman halkal� ba�layan bir tutulma daha sonra g�lge konisinin tepesinin Yer'e de�mesi ile tam G�ne� tutulmas�na ve onun �tesinde tekrar halkal� G�ne� tutulmas�na d�n���r.

    Tutulmalar�n Tekrar�: Bir tutulman�n ortalama 6585 g�n (18 y�l,11.3 g�n) sonra ayn� �ekilde tekrar meydana gelece�i Babilliler taraf�ndan hesap edilmi�tir. Bu s�reye bir Saros D�nemi denir. Ge�mi�te meydana gelen bir tutulman�n aynen tekrar� i�in bu g�k cisimlerinin yeniden ayn� konum �artlar�nn sa�lanmas� gerekir. Genel olarak tutulman�n olabilmesi i�in, Ay'�n yeniay veya dolunay evresinin zaman� ile d���mlerden ge�me zaman� birbirine yeteri kadar yak�n olmal�d�r.Ay, bir ejder ay�(=27.2122g�n ) sonra ayn� d���m noktas�nda, bir kavu�um ay� (=29.5306 g�n) sonra da ayn� evrede olur.

    �rne�in Ay tutulmas� dolunay evresinde ve d���mler �izgisinde olur. Ay'�n tekrar dolunay evresinde g�r�lebilmesi i�in, kavu�um ay�'n�n bir tam kat� kadar zaman�n , Ay'�n tekrar d���mler �izgisinde bulunmas� i�in de ejder ay� s�resinin bir tam kat� kadar zaman�n ge�mesi gerekir. Ayr�ca Yer ile Ay aras�ndaki uzakl���n g�z�n�ne ald���m�z tutulmadaki uzakl�k kadar olmas� gerekir. Bunun i�in de Ayr�ks�l Ay(=27.5545 g�n)  s�resinin herhangi bir tam kat� kadar s�renin ge�mesi laz�md�r.B�t�n bu hesaplamalar sonucunda bir tutulman�n aynen tekrar� i�in gereken s�re ortalama 6585.34 g�n'd�r. Bu ise yakla��k 223 kavu�um ay�, 242 ejder ay� ve 239 ayr�ks�l ay eder.

    G�ne� tutulmas� i�inde Ay yeniay evresinde olmak kayd�yla yukar�daki a��klamalar ge�erlidir.

    Kaynak: Astronomi ve Uzay Bilimleri ders kitab� Tek���k Yay�nlar�:420 1996 , Destekleri i�in, Dr. Tamer Ata�'a te�ekk�r ederiz.

    Yazı kaynağı : www.koeri.boun.edu.tr

    Güneş tutulması

    Güneş tutulması

    Güneş tutulması, Ay'ın yörünge hareketi sırasında Dünya ile Güneş arasına girmesi ve dolayısıyla Ay'ın Güneş'i kısmen ya da tümüyle örtmesi sonucunda gözlemlenen doğa olayıdır. Tutulmanın olması için Ay'ın yeni ay evresinde olması ve Dünya'ya göre Güneş ile kavuşum halinde olması, yani yörünge düzleminin Dünya'nın Güneş çevresindeki yörünge düzlemi ile çakışması gerekir. Bir yıl içinde Ay, Dünya çevresinde yaklaşık on iki kez dönmesine karşın, Ay'ın yörünge düzlemi ile Dünya'nın yörünge düzlemi arasında beş derece kadar bir açı olması sonucu, Ay her defasında Güneş'in tam önünden geçmez ve dolayısıyla bu çakışma seyrek olarak oluşur. Bu yüzden, yılda iki ile beş arasında Güneş tutulması gözlemlenir. Bunlardan en çok ikisi tam tutulma olabilir. Güneş tutulması Dünya üzerinde dar bir koridor izler. Bu yüzden herhangi bir bölge için Güneş tutulması çok ender bir olaydır.

    Tutulma türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

    Gözlem[değiştir | kaynağı değiştir]

    Çok kısa bir süre bile olsa Güneş'e doğrudan bakmak, göz retinasında kalıcı hasara ve dolayısıyla körlüğe varan görüş kalıcı görüş bozukluklarına neden olabilir. Retina acıya duyarlı olmadığından, bu hasarın oluşma hissi algılanmaz.[3]

    Olağan koşullar altında Güneş, doğrudan bakılamayacak kadar parlaktır. Ancak tutulma sırasında Güneş kısmen örtüldüğünde, parlaklığı azalıp doğrudan bakılabilir olduğu yanılsaması kolaylıkla oluşabilir. Özellikle çocuklar ve deneyimsiz gözlemciler bu yanılgıya kolaylıkla düşebilirler. Göz bebeği en parlak nesneye değil, ortamdaki toplam ışığa göre tepki verir. Dolayısıyla göz bebeği Güneş diski kısmen örtüldüğünde, Güneş'in normal haline bakıldığı durumdan daha geniş olur, böylelikle retina Güneş'in örtülmeyen kısmından gelen ışınıma daha çok maruz kalır. Bu yüzden, tam tutulma süresi dışında tutulma halindeki Güneş'e doğrudan bakmak, normal koşullardaki Güneş'e bakmaktan daha tehlikelidir. Güneş'e özel önlem alınmaksızın dürbün, teleskop, fotoğraf makinesi vizörü gibi optik araçlarla bakmak ise, çıplak gözle bakmaktan çok daha tehlikelidir.[4]

    Parçalı ve Halkalı tutulmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

    Parçalı ve halkalı Güneş tutulmalarının izlenmesi, özel göz koruması gerektirir. Güneş diski, ancak Güneş ışınımının zararlı bölümünün uygun şekilde filtrelenmesi ile güvenli olarak izlenebilir. Güneş gözlükleri, yeterli olmadığından uygun değildir. Ancak uygun olarak tasarlanıp üretilmiş sertifikalı Güneş filtreleri Güneş tutulmasının doğrudan izlenmesi için güvenli olabilir.[5]

    Güneş diskinin en güvenli izlenme yöntemi, projeksiyondur. Bu yöntem, Güneş görüntüsünün, dürbün, teleskop ya da dip kısmında yaklaşık 1 mm çapında bir delik açılmış bir karton kutu kullanılarak beyaz bir kağıda düşürülmesi ile gerçekleştirilebilir. Güneş'in bu şekilde yansıtılmış görüntüsü güvenle izlenebilir.

    Parçalı tutulma sırasında, Güneş'in ne kadarının örtüldüğüne bağlı olarak havada kararma fark edilebilir. Ancak Güneş koronası (taç tabaka) görünmez. Güneş'in yaklaşık üçte ikisi veya daha çoğu örtüldüğünde gün ışığının solduğu anlaşılabilir.

    Tam tutulma[değiştir | kaynağı değiştir]

    Tam Güneş tutulmasını, Güneş'in ışıkküresi Ay'ın diski tarafından tam olarak örtüldüğünde, çıplak gözle, dürbünle veya teleskopla doğrudan izlemek güvenlidir. Güneş tacı (korona) bu sırada gözlemlenebilir, renkyuvarı ve hatta Güneş püskürtüsü görülebilir.

    Ay'ın diski Güneş'in ışıkyuvarını tam olarak kapatmadan önce Baily boncukları görülür. Bunlar, Ay vadilerinden kaçıp Dünya'ya ulaşan Güneş ışınlarıdır. Tam tutulma, son gün ışığının Ay diskinin kenarından kurtulduğu anda görülen elmas yüzük etkisi ile başlar. Elmas yüzük yok olur, hava belirgin olarak kararır, parlak yıldızlar ve gezegenler görünür. Tam tutulma, baştakinin tam karşı tarafından ilk gün ışığının gözükmesi ile tekrar oluşan elmas yüzük etkisi ve hemen ardından tekrar görünen Baily boncukları ile sona erer.

    Güneş tutulmaları ve depremler[değiştir | kaynağı değiştir]

    Güneş tutulmaları ve depremler arasında bir bağlantı olduğu yolunda kimi çevrelerde inanışlar bulunmaktadır. Özellikle 11 Ağustos 1999 tam Güneş tutulması'ndan kısa bir süre sonra gerçekleşen 1999 Gölcük Depremi ardından bu inanışın yaygınlaştığı görülmektedir. Ancak gerek astronomi, gerekse deprem bilimi uzmanları, bu iki doğa olayı arasında herhangi bir nedensel ilişki bulunmadığını açıklamışlardır.[6][7]

    Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

    Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

    Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

    Yazı kaynağı : tr.wikipedia.org

    Gerçekleştiğinde ortalama ne kadar süre gözlemlenebilir?

    Güneş ve Ay Tutulmaları: Nasıl ve Neden Olur?

    Güneş ve Ay Tutulmaları: Nasıl ve Neden Olur?

    Tutulmaların  sebebi Ay’ın Dünya etrafında 29.5 günde bir  dolanması sonucu Ay’ın ve Dünya’nın gölgesinin birbirlerinin üzerine düşmesidir. Öyleyse neden her ay tutulma gözlenmez? Bunun nedeni, Dünya’nın Güneş etrafında ve Ay’ın da Dünya etrafında  dolanma yörüngelerinin aynı düzlemde olmayışından dolayıdır.

    Dünya ve Ay, 50 lik bir düzlem  farkıyla yörüngelerini  yılda en az iki kere kesecek biçimde dolanırlar.  Bu yüzden bir yılda en az 2 kere Ay, 2 kere de Güneş tutulması gözlemleyebiliriz. Yörünge düzlemleri kesiştiğinde Ay tutulmasından yaklaşık 2 hafta sonra ise Güneş tutulması gözlenir. Tabi, tutulmaya şahit olmak için Dünya üzerinde bulunduğunuz konumun da önemi büyüktür.

    Güneş tutulması

    Güneşten  gelen ışık demetlerinin dünyamıza ulaşmasına Ay engel olursa, Dünya üzerinde belli bölgelerde gölge oluşur, bu gölge içerisinde kalan gözlemci için güneş tutulmuş olur. Gündüz dediğimiz aydınlık tarafın kısa bir süreliğine ışık alamaması durumudur. Bu da Ay’ın evrelerinden, yeni ay dediğimiz evrede, yani Dünya’dan bakıldığında tümünün karanlık göründü “hilal evresinden bir gün önceki” dönemde gerçekleşebilir.

    Güneş tutulmasının ertesi gününde, gün batımında görülen Ay’a bakarsanız; incecik bir hilal şeklinde olduğunu göreceksiniz. Bu hilal, aynı zamanda Hicri Takvim’de yılın 12 ayından her birinin de başlangıcı olarak kabul edilir ülkemizde.

    Peki  Güneş ve Ay tutulması neden  yeryüzünde her yerden gözlemlenemez?

    Bunun tek sebebi, engelimiz Ay’ın çapının, dünyamızın çapına göre 4 kat küçük olması ve dünya ve ayın arasındaki ortalama 384.000 km’lik uzaklık.

    Yani küçük ve uzak  bir engelin büyük bir cisim üzerinde oluşturacağı gölge epeyce küçük olur. Dünyamızın her yeri gölge olamayacağı için güneş tutulması her yerden gözlemlenemez, veya bazı yerlerde parçalı tutulma gözlenirken bazı yerlerde tam tutulma gözlemlenir. Daha detaylı açıklaması için bu linkteki yazımıza bakabilirsiniz.

    Tam Güneş Tutulması: Ay tarafından Güneş küresi örtülür ve Güneş tacı çıplak gözle görülebilir hale gelir. Tam Güneş tutulması esnasında hava kararır ve bu kararmayla beraber parlak yıldızlar ve gezegenler gözle görülebilir.

    Halkalı Güneş Tutulması: Ay, Güneş’in önünden geçerken Güneş’i tam örtemeyebilir Ay, her tam kavuşumlu geçişinde Güneş’i tam örtemez ve bu durumda da Güneş diskinin Ay tarafından örtülmeyen kısmı, Dünya’dan halka şeklinde gözlemlenir.

    Hibrit Güneş Tutulması: Meydana gelen Güneş tutulmasının Dünya yüzeyinin bazı bölgelerinde tam, bazı bölgelerinde ise halkalı olarak gözlemlenmesiyle oluşur. Hibrit Güneş tutulması çok ender olarak görülen bir tutulma türüdür.

    Parçalı Güneş Tutulması: Ay, Güneş’i kısmen örttüğü takdirde Parçalı Güneş tutulması meydan agelir. Bütün tam ve halkalı tutulmalar ilk olarak parçalı şekilde başlar ve tam kavuşumdan sonra yine parçalı tutulma halinde devam eder ve biter.

    Aşağıda yakın gelecekteki Güneş tutulmaları listelenmiştir.

    Güneş tutulması sırasında çıplak gözle bakmak çok tehlikelidir. Bu tıpkı normalde Güneş’e filtresiz bakmakla eş değerdir. Tam tutulma esnasında bile gelen UV ışınları retinanıza zarar verecektir. Dolayısıyla Güneş’e bakabilmek için tasarlanmış  özel gözlükler edinilmesi gerekir. Bunun dışındakiler her zaman risklidir (CD, röntgen filmi, cam filmi, islendirilmiş cam, alüminyum folyo, vb). Bunları kullanmaktansa, çevrenizde bir “kaynakçı” varsa, kaynakçıların kullandığı gözlükleri kullanmanız çok daha sağlıklı olacaktır.

    Ay tutulması

    Ay, Dünya’nın gölgesi içerisine girer ve ışık alamaz ise tutulmuş olur. Yani dünyamız; Güneş’ten gelen ışınların Aya ulaşmasına engel olmuştur. Bu tutulma ancak dolunay evresinde gözlemlenir. Dünyanın gölgesi Ay’a göre daha büyük olduğundan, Ay tutulmaları Güneş tutulmalarına göre daha uzun sürer.

    Yarı Gölgeli Ay Tutulması:
    Ay, Dünya’nın yarı gölge konisinden geçer ve çıplak gözle tam fark edemediğimiz tutulmadır.

    Parçalı Ay Tutulması:
    Ay’ın bir kısmı Dünya’nın tam gölge konisinden geçer ve bir kısmı gölgede kalır. Çıplak gözle tutulma rahatlıkla gözlenebilir.

    Tam Ay Tutulması:
    Ay, Dünya’nın tam gölge konisinden geçer. Ay tutulma sırasında kırmızı bir renk alır ve kolaylıkla gözlenir.

    Genellikle tam Ay tutulması sırasında gölgede kalan Ay, hafif kızıl renge döner. Bunun sebebi; gölgede kalan Ay’dan yansıyıp gelen “daha az miktardaki” Güneş ışınlarının, atmosferimizden  geçerken soğurulması sonucu ışık tayfının maviye yakın bölgesinin emilmesi, kızıla yakın  ışınların geçebilmesinden kaynaklıdır. Yani kanlı ay tutulması denilen olay Ay’dan değil Dünya’nın atmosferinden kaynaklanır.

    İnsanoğlu için nadir gözlenen bu iki  doğa olayı her zaman  ilginç ve olağanüstü gelmiş, hep bir anlam yüklenmiştir. İnsan bilmediği şeyden korkar. Güneş ve Ay tutulmalarına yönelik bu korku; ne zaman ve nerede olacağının hesaplanamadığı zamanlardan kalmadır. Oysa günümüzde, gelecekte ne zaman ve nerelerde tutulma olacağı hesaplanabilmektedir ve Güneşin doğuşu batışı gibi sıradan olaylardır.

    Dolayısıyla eğer insanların umutlarını sömürüp bu işten para kazanmayı düşünen bir astrolog değilseniz; farklı bir anlam yüklenmesi yersizdir.

    Yakın dönemlerde gerçekleşecek Güneş ve Ay tutulma tarihlerini öğrenmek için bu siteye bakabilirsiniz: https://www.timeanddate.com/eclipse/list.html

    Hazırlayan: Erdal Taşgın
    (Fen Bilimleri Öğretmeni)

    Yazı kaynağı : www.kozmikanafor.com

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap