Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    güneş tutulması dünya üzerinde dar bir alanda mı gözlemlenir

    1 ziyaretçi

    güneş tutulması dünya üzerinde dar bir alanda mı gözlemlenir bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Güneş tutulması

    Güneş tutulması

    Güneş tutulması, Ay'ın yörünge hareketi sırasında Dünya ile Güneş arasına girmesi ve dolayısıyla Ay'ın Güneş'i kısmen ya da tümüyle örtmesi sonucunda gözlemlenen doğa olayıdır. Tutulmanın olması için Ay'ın yeni ay evresinde olması ve Dünya'ya göre Güneş ile kavuşum halinde olması, yani yörünge düzleminin Dünya'nın Güneş çevresindeki yörünge düzlemi ile çakışması gerekir. Bir yıl içinde Ay, Dünya çevresinde yaklaşık on iki kez dönmesine karşın, Ay'ın yörünge düzlemi ile Dünya'nın yörünge düzlemi arasında beş derece kadar bir açı olması sonucu, Ay her defasında Güneş'in tam önünden geçmez ve dolayısıyla bu çakışma seyrek olarak oluşur. Bu yüzden, yılda iki ile beş arasında Güneş tutulması gözlemlenir. Bunlardan en çok ikisi tam tutulma olabilir. Güneş tutulması Dünya üzerinde dar bir koridor izler. Bu yüzden herhangi bir bölge için Güneş tutulması çok ender bir olaydır.

    Güneş tutulması, tam tutulma zamanı dışında asla çıplak göz ile izlenmemesi önerilir.

    Tutulma türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

    Gözlem[değiştir | kaynağı değiştir]

    Çok kısa bir süre bile olsa Güneş'e doğrudan bakmak, göz retinasında kalıcı hasara ve dolayısıyla körlüğe varan görüş kalıcı görüş bozukluklarına neden olabilir. Retina acıya duyarlı olmadığından, bu hasarın oluşma hissi algılanmaz.[3]

    Olağan koşullar altında Güneş, doğrudan bakılamayacak kadar parlaktır. Ancak tutulma sırasında Güneş kısmen örtüldüğünde, parlaklığı azalıp doğrudan bakılabilir olduğu yanılsaması kolaylıkla oluşabilir. Özellikle çocuklar ve deneyimsiz gözlemciler bu yanılgıya kolaylıkla düşebilirler. Göz bebeği en parlak nesneye değil, ortamdaki toplam ışığa göre tepki verir. Dolayısıyla göz bebeği Güneş diski kısmen örtüldüğünde, Güneş'in normal haline bakıldığı durumdan daha geniş olur, böylelikle retina Güneş'in örtülmeyen kısmından gelen ışınıma daha çok maruz kalır. Bu yüzden, tam tutulma süresi dışında tutulma halindeki Güneş'e doğrudan bakmak, normal koşullardaki Güneş'e bakmaktan daha tehlikelidir. Güneş'e özel önlem alınmaksızın dürbün, teleskop, fotoğraf makinesi vizörü gibi optik araçlarla bakmak ise, çıplak gözle bakmaktan çok daha tehlikelidir.[4]

    Parçalı ve Halkalı tutulmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

    Parçalı ve halkalı Güneş tutulmalarının izlenmesi, özel göz koruması gerektirir. Güneş diski, ancak Güneş ışınımının zararlı bölümünün uygun şekilde filtrelenmesi ile güvenli olarak izlenebilir. Güneş gözlükleri, yeterli olmadığından uygun değildir. Ancak uygun olarak tasarlanıp üretilmiş sertifikalı Güneş filtreleri Güneş tutulmasının doğrudan izlenmesi için güvenli olabilir.[5]

    Güneş diskinin en güvenli izlenme yöntemi, projeksiyondur. Bu yöntem, Güneş görüntüsünün, dürbün, teleskop ya da dip kısmında yaklaşık 1 mm çapında bir delik açılmış bir karton kutu kullanılarak beyaz bir kağıda düşürülmesi ile gerçekleştirilebilir. Güneş'in bu şekilde yansıtılmış görüntüsü güvenle izlenebilir.

    Parçalı tutulma sırasında, Güneş'in ne kadarının örtüldüğüne bağlı olarak havada kararma fark edilebilir. Ancak Güneş koronası (taç tabaka) görünmez. Güneş'in yaklaşık üçte ikisi veya daha çoğu örtüldüğünde gün ışığının solduğu anlaşılabilir.

    Tam tutulma[değiştir | kaynağı değiştir]

    Tam Güneş tutulmasını, Güneş'in ışıkküresi Ay'ın diski tarafından tam olarak örtüldüğünde, çıplak gözle, dürbünle veya teleskopla doğrudan izlemek güvenlidir. Güneş tacı (korona) bu sırada gözlemlenebilir, renkyuvarı ve hatta Güneş püskürtüsü görülebilir.

    Ay'ın diski Güneş'in ışıkyuvarını tam olarak kapatmadan önce Baily boncukları görülür. Bunlar, Ay vadilerinden kaçıp Dünya'ya ulaşan Güneş ışınlarıdır. Tam tutulma, son gün ışığının Ay diskinin kenarından kurtulduğu anda görülen elmas yüzük etkisi ile başlar. Elmas yüzük yok olur, hava belirgin olarak kararır, parlak yıldızlar ve gezegenler görünür. Tam tutulma, baştakinin tam karşı tarafından ilk gün ışığının gözükmesi ile tekrar oluşan elmas yüzük etkisi ve hemen ardından tekrar görünen Baily boncukları ile sona erer.

    Güneş tutulmaları ve depremler[değiştir | kaynağı değiştir]

    Güneş tutulmaları ve depremler arasında bir bağlantı olduğu yolunda kimi çevrelerde inanışlar bulunmaktadır. Özellikle 11 Ağustos 1999 tam Güneş tutulması'ndan kısa bir süre sonra gerçekleşen 1999 Gölcük Depremi ardından bu inanışın yaygınlaştığı görülmektedir. Ancak gerek astronomi, gerekse deprem bilimi uzmanları, bu iki doğa olayı arasında herhangi bir nedensel ilişki bulunmadığını açıklamışlardır.[6][7]

    Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

    Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

    Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

    Yazı kaynağı : tr.wikipedia.org

    Ay ve Güneş Tutulmaları

    Sizlerle son günlerde ülkemizden de gözlemlenmesiyle gündeme gelen Ay ve Güneş tutulmalarını, tutulma mevsimi kavramını ve tutulmaların çeşitlerini inceleyeceğiz.

    Öncelikle Güneş, Dünya ve Ay üçgeninde gerçekleşen bu olayın detaylarına bir göz atalım.

    Tutulmalar çok eskiden beri bilinen gök olaylarıdır. Dünya, Ay ile birlikte Güneş çevresinde yörüngesel hareketlerini yaparken Güneş'e dönük yüzleri aydınlık, öbür yüzleri ise karanlıktır. Ay veya Dünya, Güneş’in karanlık tarafındaki uzayda birer gölge konisi oluştururlar. Bunlardan birinin gölge konisinin, diğeri üzerine düşmesi için bu üç cismin yaklaşık aynı doğrultuya gelmiş olmaları gerekir. Bu da ancak Ay'ın yeniay ve dolunay evrelerinde mümkün olur. Ay'ın yörünge düzlemi, tam olarak Dünya’nın yörünge düzlemi ile çakışık değildir ve her iki yörünge düzlemi arasında 5° lik bir açı vardır. Eğer bu açı farklılığı olmasaydı; her dolunay evresinde Ay tutulması, her yeniay evresinde de Güneş tutulması meydana gelirdi.

    Tutulma terimi Dünya, Ay ve Güneş sisteminden farklı olarak bir gezegenin kendi uydusu tarafından gölgelenmesi veya bir uydunun kendi gezegeninin gölgesi altında kalması gibi başka bir takım olayları anlatmak için de kullanılabilir.

    Öncelikle 5 Haziran 2020 günü bir örneğini gördüğümüz Ay tutulmasından biraz bahsedelim. Dünya‘nın Ay ile Güneş arasına girerek Ay‘a gölge düşürmesine Ay tutulması denir. Bu tutulmalar sadece Ay’ın dolunay evresinde gerçekleşir. Ay tutulmasının üç türü vardır:

    Bu türlerden ilki yarı gölgeli ay tutulmasıdır. Bu tutulma sırasında Ay, Dünya’nın yarı gölgesine girer. Bu gölge Ay’ın yüzeyinde belli belirsiz bir şekilde göründüğünden bu tarz tutulmaların gözlemlenmesi zordur.

    Ay tutulması türlerinden ikincisi olan parçalı ay tutulmasında ise Ay’ın bir kısmı bu defa Dünya’nın yarı gölgesine değil tam gölgesine girer. Bu durumda ay yüzeyinde fark edilebilir bir gölge oluşur ve bu tutulma çıplak gözle dahi net bir şekilde görülebilir.

    Ay tutulması türlerinden üçüncüsü ve en belirgin olanı ise tam ay tutulmasıdır. Bu tutulmada Ay’ın tamamı Dünya’nın gölgesinde kalır. Bu tutulmalarda Ay, her ne kadar Dünya‘nın gölgesinde olsa da, bazı doğrudan olmayan Güneş ışınları Ay’a ulaşır. Ancak Ay‘a ulaşacak bu ışınlar hala Dünya’nın atmosferinden geçmek zorundadırlar. Bu geçiş sırasında Dünya’nın atmosferi mavi ışığın çoğunu emer. Geriye ise kırmızıya yakın koyu turuncu bir renk kalır. Bu nedenle tam tutulmalarda Ay, kızıla bürünebilir.

    Şimdide 21 haziran 2020 tarihinde bir örneğini göreceğimiz Güneş tutulmasına bir bakalım. Güneş tutulması, Ay’ın Dünya ile Güneş arasına girerek Güneş ışınlarının Dünya’ya ulaşmasını engelleyip Dünya’ya gölge düşürmesi olayıdır. Ay‘ın gölgesi tüm Dünya‘ya gölge düşürecek kadar büyük değildir. Dolayısıyla Ay’ın gölgesi, Dünya’nın belirli bir kısmına düşebilir. Aynı zamanda gölge düşen alan tutulmalar sırasında sürekli yer değiştirir. Bunun sebebi ise hem Dünya’nın hem de Ay’ın sürekli hareket halinde olmasıdır.

    Tam tutulma, parçalı tutulma ve halkalı tutulma olmak üzere, üç farklı Güneş tutulması vardır. Dünya üzerinde tam gölge konisinin içinde kalan Dünya’daki gözlemciler için Ay diski, Güneşi tam olarak örter ve bir Tam Güneş tutulması yaşanır.

    Yarı gölge konisi içinde kalan bölgelerde ise Parçalı Güneş tutulması izlenir.

    Ay, Dünya’dan uzakta olduğu zaman tutulma durumu gerçekleşirse, koninin ancak uzantısı Dünya'ya ulaşabilir. Bu uzantı içinde kalan yerlerden, Güneş'in kenarı halka şeklinde görülür. Buna, halkalı Güneş tutulması denir.

    2020 yılında, 5 Hziran ile 5 Temmuz arasında 3 tutulma birden yaşanacak. Böyle bir durum 2000 ile 2050 yılları arasında sadece 14 defa yaşanacak. İşte bu bir aylık süre içerisinde 3 tutulmanın birden yaşanması durumunda bu döneme “Tutulma Mevsimi” adı verilmektedir. 5 Haziran 2020 günü parçalı ay tutulması ile başlayan bu dönem, 21 Haziran 2020 günü halkalı güneş tutulması ile devam edecek. Bu iki tutulma ülkemizden gözlemlenebilecekken üçüncü tutulma ise 5 Temmuz 2020 günü parçalı ay tutulması olarak gerçekleşecek. Bu tutulma ise ülkemizden gözlemlenmeyecek. Bir sonraki tutulma mevsimi ise 2029 yılında gerçekleşecek.

    Bir tutulmanın ortalama yaklaşık 6585 gün sonra aynı şekilde tekrar meydana geleceği Babilliler tarafından hesaplanmıştır. Bu süreye “Bir Saros Dönemi” denir. Geçmişte meydana gelen bir tutulmanın aynen tekrarı için bu gök cisimlerinin yeniden aynı konum şartlarını sağlanması gerekir.

    Son olarak az önce de bahsettiğimiz gibi 21 Haziran günü 2 önemli olayı birden yaşayacağız. Bunlardan ilki kuzey yarım küre için yaz gün dönümünün gerçekleşmesi ve en uzun günün yaşanması olacak. İkincisi ise ülkemizden de görülebilecek bir halkalı güneş tutulması yaşanacak.

    Tutulmayı izlemek için Güneş filtresi olan dürbünlerden veya teleskoplardan yararlanabilirsiniz. Bizler de bu muhteşem doğa olayını gözlemleyebilmek için Uzay Kampı Türkiye’de yatılı kamp programlarında kullandığımız özel filtreli güneş teleskobumuzu kullanacak ve bu muhteşem anı gözlemleyeceğiz.

    Bu ve buna benzer konuların devamına ulaşmak için youtube kanalımıza abone olmayı ve instagram twitter ve facebook gibi sosyal medya hesaplarımızdan bizleri takip etmeyi unutmayınız. Aşağıdaki linklerden bu yazıyı paylaşabilir, arkadaşlarınızı da eğitim videolarımızla ilgili olarak bilgilendirerek bu harika bilgilerin daha çok kişiye ulaşmasını sağlayabilirsiniz! Ayrıca henüz izlemediyseniz, "Starlink, SpaceX ve Elon Musk!" videomuza göz atabilirsiniz.

    Yazı kaynağı : www.spacecampturkey.com

    6. Sınıf Fen Bilgisi Güneş Ve Ay Tutulmaları konu anlatımı

    6. Sınıf Fen Bilgisi Güneş Ve Ay Tutulmaları konu anlatımı

    Güneş ve dünya ile beraber ay farklı sıralarda hizaya girerek tutulma gerçekleştirmektedir. Tutulma ile beraber gölge oluşur ve dünyamızda bir karanlık meydana gelir. Tabii bu durum tutulmanın nasıl ve ne hizada olduğuna bağlı olarak değişir.

     Güneş ve Ay Tutulmaları

     Dünyamızın da içerisinde olduğu hem ay tutulması hem de güneş tutulması belirli aralıklarla gerçekleşmektedir. Şimdi bunların neler olduğunu öğrenebilmek için sırası ile ele alalım ve ikisini de ayrı ayrı inceleyelim.

     Güneş Tutulması

     Bazı zamanlar Güneş ve Ay ile Dünya aynı hizaya gelir. Bu olduğu zaman Ay'ın gölgesi dünyaya düşer. Güneş gündüz saati görünmez hale gelir ve dünyamız biraz kararır. Özellikle dünyamızın bazı bölgeleri oldukça fazla şekilde kararır ve tıpkı geceye yakın bir görüntüye bürünür. Güneş ve ay ile dünyanın aynı hizaya gelmesi üzerinden meydana gelen olaya Güneş tutulması denir.

     Güneş tutulmasının özellikleri: Güneş tutulması birçok değişik özelliğe sahiptir ve aynı zamanda farklı durumlar ortaya çıkarır.

     - Güneş tutulması genel olarak Gündüz gerçekleşir ve Ay'ın yeni ay evresinde meydana gelir.

     - Güneş tutulması yaklaşık olarak 7,5 dakika kadar sürer. Aynı zamanda yaklaşık olarak 250 kilometrelik bir çap üzerinde gerçekleşir.

     - Güneş tutulması hem tam hem de parçalı şekilde oluşmaktadır.

     - Güneş tutulması yaşandığı zaman ortalık karanlık hale gelir ve sokak lambaları yanar. Gökyüzünde yıldızlar görünür ve tam bir gölge oluşur.

     - Yarım Güneş tutulmasında ise güneşin bir kısmı görünür ve yarı bir gölge meydana gelir.

     - Güneş tutulmasını izleyebilmek için mutlaka özel olarak hazırlanmış güneş gözlükleri kullanılır.

     - Güneş tutulması sayesinde güneşin katmanları ve diğer konular hakkında bilgi almamızı sağlamıştır.

     - Güneş tutulmasının tekrar aynı yerde oluşabilmesi için 375 yıl kadar zaman geçmesi gerekir.

     Not: Güneş tutulması olduğu zaman güneş ile Dünya arasına ay girer. Böylece bir gölge oluşur ve dünyamız kısa bir süre karanlık görünür. Ayrıca güneş tutulması yaşandığı zaman eğer çıplak gözle bakarsak göz sağlığımız ciddi oranda bozulabilir. O yüzden mutlaka Güneş tutulması için hazırlanmış özel gözlükler kullanılmalıdır.

     Ay Tutulması

     Güneş tutulmasında olduğu gibi yine güneş ve dünya ile Ay'ın aynı hizaya gelmesi üzerinden ay tutulması oluşmaktadır. Ay'ın Dünya'nın gölgesine girmesi ile meydana gelen tutulmaya Ay tutulması denmektedir. Ay tutulması genel olarak gece gerçekleşir ve dolunay döneminde oluşur. Ay tutulması olduğu zaman çıplak gözle rahatlıkla bakılabilir. Çünkü bu durum tamamen karanlık bir yerde gerçekleşir ve güneşin ışınları gözümüzü etkilemez.

     Not: Ay'ın Dünya'nın etrafında dolanma ekseni düzgün olmadığı için, her yeni ay evresi yaşandığı zaman güneş tutulması ve Ay tutulması yaşanmaz. Aynı zamanda hem Güneş tutulması hem de ay tutulması belirli zaman aralıklarında meydana gelen doğa olaylarıdır. Günümüzde bu döngüye Saros döngüsü denmektedir.

     Ayrıca Güneş tutulması ile ay tutulması ışığın doğrudan yayıldığını kanıtlayan doğa olayları arasında yer almaktadır. Üstelik ay tutulması ve Güneş tutulması bir ışık olayından ibarettir. Güneş tutulmasında Ay Güneş ile dünyanın arasına girer. Ay tutulması söz konusu olduğu zaman ise Dünya Güneş ile Ay'ın arasına girer.

     Önlemlerimizi almak suretiyle Güneş tutulmasını rahatlıkla izleyebilirsiniz. Aynı zamanda geceleri ay tutulması gerçekleştiği zaman çıplak gözle rahatlıkla seyrettiğimiz mümkün.

    Yazı kaynağı : www.hurriyet.com.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap