Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    doğum kontrol hapı ne zaman kullanılmaya başlanır

    1 ziyaretçi

    doğum kontrol hapı ne zaman kullanılmaya başlanır bilgi90'dan bulabilirsiniz

    14 Soruda Doğum Kontrol Hapları

    14 Soruda Doğum Kontrol Hapları

    Doğum kontrol hapı kullanımına ilk olarak 1960 yılında başlanmıştır. Hormonal doğum kontrol yöntemi dünyada yaklaşık olarak 140 milyon kadın tarafından kullanılmaktadır, bir diğer deyişle 15-49 yaş arasında %13 oranında kullanılmaktadır. Gebelik oluşmasını önlemede oldukça yüksek bir başarısı vardır. Kurallara tam uyularak kullanıldığında gebeliği önlemedeki başarısı %99, tipik kullanımda (hafif aksamalar vb..) ise %91’dir.

    Doğum kontrol hapları veya bir diğer deyişle “oral kontraseptif haplar” (OKS olarak kısaltılır) gebelik oluşmasını engellemeye yönelik hormon içeren ilaçlardır. Yumurtlamayı durdurarak ve rahim ağzından rahim içine sperm geçişini önleyerek gebeliği önlerler.

    Doğal kadınlık hormonları olan östrojen ve progesteronun sentetik formlarını içerirler. Çoğu doğum kontrol hapı bu iki hormonu da içerir ve bu nedenle “kombine oral kontraseptif” olarak isimlendirilirler.

    Bir başka doğum kontrol hapı çeşidi “mini pill” olarak isimlendirilir ve sadece progesteron içerir.

    Doğum kontrol hapı kutuları çoğu zaman 21 tane hap içerir, 28 tane içerenleri de bulunmaktadır. Kutuya adetin ilk günü başlanmalıdır ancak ilk 2-3 günü içinde de başlanabilir ve her gün aynı saatlerde bir tane alınarak kutu bitene kadar devam edilir. Kutu bittikten sonra veya bazen bitmeye yakın kanamanız başlayacaktır, bu kanama genellikle OKS’lerin doğal bir etkisi olarak normalden az olabilir. Kutu bittikten sonra 7 gün ara verilir, kanamanız az şekilde devam etse dahi 7 gün aradan sonra yeni kutuya başlanır. Bu sistem hiç bozmadan devam edilmelidir: 21 gün hap, 7 gün ara, 21 gün hap, 7 gün ara şeklinde.

    Yeni nesil doğum kontrol haplarından bazıları 28 tablet içermektedir, kutuya gene adetin ilk günü başlanır, kutu bittikten sonra hiç ara verilmeden yeni kutuya geçilir, beklenen kanama kutunun son haplarını kullanırken olacaktır.

    Doğum kontrol haplarını kullanırken kullandığınız bazı ilaçlar etkisini azaltarak istenmeyen gebeliklerle karşılaşmanıza neden olabilirler. Bu ilaçlar şöyle sıralanabilir: rifampin, lopinavir, saquinavir, karbamazepin, topiramate, sarı kantaron (St. John’s wort), griseofulvin, fenobarbital, fenitoin, ritonavir, okskarbazepin, primidon (bu ilaçlar anti-epileptik, anti HIV, bitkisel antidepresan ilaçlardır).

    Hapınızı normalde aldığınız saatten 12 saat sonra veya daha geç kullanırsanız, aldıktan sonra kusarsanız etkinliği azalacaktır.

    Gebelikten 24 saat, 7 gün korurlar, bir çok doğum kontrol yöntemine göre daha iyi korunma sağlarlar, adetlerinizi düzenlerler, tamamen geri dönüşümlü etkileri vardır, bu sayede hapı bıraktıktan çok kısa süre sonra adet düzeniniz eski haline döner ve gebelik planlanabilir. Bazı durumlar için koruyucu etkileri vardır: akne, dış gebelik, kemiklerde zayıflama, endometrium ve over kanseri, anemi, ağrılı adet görme, aşırı adet kanaması gibi durumlarda faydalı ve koruyucu etkileri mevcuttur.

    Sadece progesteron içeren hapların kullanımı bazı durumlarda kombine haplara oranla daha güvenlidir. Bu durumlar: östrojenin tolere edilemediği durumlar, sigara içenler, 35 yaş üzeri olanlar, emzirmek isteyenler ve damarlarda pıhtı oluşumu hikayesi olanlar olarak sıralanabilir.

    OKS’ler cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korumazlar, dolayısıyla bu enfeksiyonlara karşı korunmada ek olarak kondom kullanmanız gereklidir. Her gün aynı saatlerde unutulmadan alınmaları gereklidir ve kutu bittikten sonra yeni kutunun elinizde hazır bulunması gerekir.

    Bulantı, ara kanama, baş ağrısı, cinsel istekte azalma, meme hassasiyeti, duygu-durum değişiklikleri istenmeyen yan etkiler olarak karşımıza çıkabilir, bu durumlar genellikle birkaç ay içinde düzelir, eğer düzelmiyorsa doktorunuzla tekrar görüşmeniz gereklidir, başka bir hap çeşidi veya doğum kontrol yöntemi belirlenebilir.

    Doğum kontrol haplarının, özellikle kombine oral kontraseptif kullanımının ciddi bir riski pıhtı oluşma riskinde artıştır. Pıhtı oluşması derin ven trombozu, kalp krizi, inme ve akciğer embolisi ile sonuçlanabilir. Ancak bu risk oldukça düşüktür, bir yıllık OKS kullanımında on bin kadından on tanesinden azında pıhtı oluşumu saptanmaktadır. Bu risk gebelik sırasında ve doğumdan hemen sonraki pıhtı oluşum riskinizden daha azdır. Pıhtı oluşma riskinizi arttıran durumlar: aşırı kilolu olma, yüksek tansiyon, hareketsiz yaşantı sürmek, sigara içmek, ailede damar tıkanıklığı ve pıhtı öyküsü bulunması olarak sıralanabilir.

    Pıhtı oluşma şüphesi uyandırabilecek belirtiler konusunda duyarlı olmak gereklidir, bunlar: ciddi karın veya mide ağrısı, öksürük ve nefes darlığı ile beraber göğüs ağrısı, şiddetli baş ağrısı-baş dönmesi, görme bulanıklığı veya kaybı, konuşma sorunu, şiddetli bacak ağrısı.

    OKS’ler doğru şekilde kullanıldığında ilk kutudan itibaren korumaya başlarlar.

    Böyle bir ihtimal olasılık dahilinde değildir. Doğum kontrol haplarının kısırlık yapıcı, kalıcı bir etkisi kesinlikle bulunmamaktadır. Hapı kullanmayı bıraktıktan sonraki 1-2 ay içinde adetler eski haline döner ve gebelik planlanabilir.

    Evet çeşitli nedenlerden dolayı genç kızlarda doğum kontrol hapı kullanılabilir.

    Doğumdan hemen sonraki ilk 6 hafta içinde, 35 yaş üstü ve sigara içenlerde, hipertansiyon rahatsızlığı, damar tıkanıklığı öyküsü, iskemik kalp hastalığı, inme öyküsü, komplike kalp kapak hastalığı, nörolojik semptomlarla beraber migreni, meme kanseri, komplikasyonlar ile beraber olan diyabet rahatsızlığı, karaciğer tümörü olan kişilerde doğum kontrol hapları kullanılmamalıdır.

    OKS’ler polikistik over sendromu, endometriozis, adet olamama, ağrılı adet görme, premenstrüel sendrom, aşırı adet kanaması ve akne tedavisinde de kullanılmaktadır.

    Doğum kontrol hapı kullanılmasının yumurtalık, endometrium ve kolon kanserinden koruyucu etkisi vardır. Hiç OKS kullanmayanlarla karşılaştırıldığında OKS kullananlarda yumurtalık kanseri riski %30-50 azalmaktadır, hap bırakıldıktan 30 yıl sonrasına kadar da koruyucu etkisi devam edebilmektedir. Endometrium kanseri riskinde yaklaşık olarak %30 oranında azalma yapmaktadır. Kolorektal kanserlerde %15-20 arası bir azalmaya neden olmaktadır.

    Doğum kontrol hapları ilk çıktığı zamanlarda içerdikleri hormon dozları oldukça yüksekti, içeriğindeki bazı hormonların iştah açıcı ve su tutucu etkisi bulunduğu bilinmektedir, dolayısıyla hem iştah açarak hem de su tutup ödeme neden olarak kilo artışına sebep olabilmekteydiler. Ancak günümüzde kullanılan yeni nesil doğum kontrol haplarının içerdiği hormon miktarı çok düşüktür, bu nedenle böyle bir etki göstermeleri düşük olasılıktır. Kullanımın ilk hafta veya aylarında kiloda bir artış oluyorsa bu durum vücutta su tutulmasına bağlı ödem kaynaklıdır. Eğer kilo artışı daha ileri dönemlerde oluyorsa başka bir nedene bağlı olduğu düşünülmelidir.

    Hayır yapmaz, tam tersine tüylenme artışını önleyici yönde etkileri vardır.

    Memorial Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.

    Yazı kaynağı : www.memorial.com.tr

    Doğum kontrol hapı kullanımı ve merak edilenler

    Doğum kontrol hapı kullanımı ve merak edilenler

    İstenmeyen gebeliklerden korunmak için yaygın olarak kullanılan doğum kontrol hapları, aile planlamasının vazgeçilmez parçasıdır. İlk olarak 1960 yılında kullanımına başlanan doğum kontrol hapı, günümüzde dünya çapında yaklaşık 140 milyon kadın tarafından kullanılmaktadır. Bu bakımdan incelendiğinde doğum kontrol hapları, istenmeyen gebeliklerin engellenmesinde büyük öneme sahiptir. Tıp dilinde oral kontraseptif haplar (OKS) olarak tanımlanan doğum kontrol hapları, kadın fizyolojisinde farklılık yaratarak gebeliğin oluşmasını engeller. Hapların içerdiği hormonlar, yumurtlamayı durdurur ve rahim ağzı salgısı olarak bilinen servikal mukusun yoğunluğunu arttırarak, erkek üreme hücresi spermin rahim içine geçişini engeller. Ancak unutulmamalıdır ki, en iyi doğum kontrol hapı dahil, hiçbir doğum kontrol yöntemi %100 koruma sağlayamaz. Günümüzde en güvenilir doğum kontrol yöntemleri arasında yer alan doğum kontrol haplarının düzenli kullanımı, etkinliğinin sağlanması açısından son derece önemlidir. Farklı bir deyişle, doğum kontrol hapının gebeliği önleyebilmesi için önerilen dozda ve her gün aynı saatte alınması gerekir. Aksi hâlde doğum kontrol hapının gebelik oluşumunu önleme başarısı düşer. Çoğunlukla 21 ya da 28 tabletten oluşan bu ilaçların kullanımı zaman zaman kafa karıştırır. Doğum kontrol hapı kullanımı hakkında sıklıkla sorulan doğum kontrol hapı ne zaman korumaya başlar ya da doğum kontrol hapı nasıl kullanılır gibi soruları yanıtlamadan önce doğum kontrol hapı nedir bunu yanıtlamak gerekir.

    Doğum kontrol hapı nedir?

    Gebeliğin oluşabilmesi için kadın vücudu, her ay düzenli olarak ortalama 28 günde bir yenilenir. Menstrüasyon dönemi olarak adlandırılan bu dönemde, beyinde yer alan hipotalamus bölgesi, yine beyinde yer alan ve bir tür endokrin bezi olan hipofiz bezini uyarır. Bu uyarılmaya bağlı olarak hipofiz bezi harekete geçer ve LH ve FSH hormonlarını salgılar. Dolaşım sistemi aracılığıyla yumurtalık rezervine ulaşan hormonlar, yumurtaların bir kısmının olgunlaşmasını ve çatlamasını sağlar. En iyi ve sağlıklı olan yumurta, yumurtalık ile rahim arasındaki boru şeklinde olan fallop tüplerine atılır. Bu sırada girilen cinsel ilişki sırasında erkek üreme hücresi sperm, fallop tüplerinde yumurtayı döller ve gebelik süreci başlar. Doğum kontrol hapının içinde bulunan östrojen ve progesteron hormonları, yumurtlamanın gerçekleşmesini önleyerek olası gebeliklerin önüne geçilmesini sağlar. Yüksek etkinliğe ve düşük yan etkilere sahip olan doğum kontrol haplarının gebeliği önleme olasılığı %100'e yakındır. İlaç kullanımı bırakıldığında yumurtlama tekrar başlar. Yani ilacın etkisi geri döndürülebilir niteliktedir. Ancak doğum kontrol hapı kullanılmadan önce mutlaka bir kadın doğum uzmanına muayene olmak gerekir. Özel durumlar dışında tüm kadınlar tarafından kullanılabilen doğum kontrol hapı, çocuk sahibi olmak istemeyen, adet düzensizliği ya da ağrılı adet dönemi yaşayan kişiler tarafından da kullanılabilir. Doğum kontrol yöntemi olarak kullanımı dışında ilacın en yaygın kullanım nedeni, adet düzensizliğidir. Üreme organlarından rahim, tüpler ve yumurtalıklarda oluşan iltihaplı hastalıklara karşı koruyucu etkisi olduğu bilinen doğum kontrol haplarının bazı yan etkileri de bulunur. Doğum kontrol hapı yan etkileri konusuna geçmeden önce sıklıkla sorulan "Doğum kontrol hapı nasıl kullanılır?" sorusu cevaplamak gerekir.

    Doğum kontrol hapı nasıl kullanılır?

    Doğum kontrol hapı kullanılmadan önce mutlaka hekime danışılmalı ve muayene olunmalıdır. İlacın içeriğindeki hormonların kişi özelindeki etkisi değerlendirilmeli ve uygun ilaç, hekimin belirlediği doz ve süreyle düzenli olarak kullanılmalıdır. Doğum kontrol hapları genellikle 21 veya 28 tabletten oluşur. İlacın kullanımına başlandığında ara verilmeksizin kutu içeriği bitene kadar her gün aynı saatte kullanılmalıdır. Kutunun bitmesinin ardından bir hafta süreyle doğum kontrol hapı kullanımına ara verilmelidir. Bu süre içinde adet kanaması gerçekleşir. Adet kanamasının sona ermesinin ardından ikinci kutunun kullanımına başlanır ve aynı düzende ilaç alınır. İlacın kullanımının adet kanaması için bırakıldığı bir haftalık dönemde kanamanın gerçekleşmemesi durumunda mutlaka gebelik testi yapılmalıdır. Çok ender de olsa karşılaşılan bu durumda ilacın kullanımına devam etmek, anne rahmindeki bebeğe ciddi zararlar verebilir. 21 tabletten oluşan doğum kontrol hapının kullanımına, adet kanamasının görüldüğü ilk gün başlanır. Düzenli olarak her gün aynı saatte alınması, ilacın koruyuculuğunu artıran etkenler arasında yer alır. 21 tabletin bitmesinin ardından adet kanaması başlamasa bile hapın kullanımına 7 gün ara verilir ve ardından ikinci kutuya başlanır. Adet kanaması azalarak devam etse dahi 7 günlük aranın ardından doğum kontrol hapı kullanımına devam edilmelidir. 28 tabletten oluşan doğum kontrol hapları da benzer şekilde kullanılır. İlk kullanımı mutlaka adet kanamasının ilk gününde yapılmalıdır. 28 tabletten oluşan doğum kontrol haplarının ilk 21 tabletinin içeriğinde gebeliği önleyici hormonlar bulunurken geriye kalan 7 tablet, çoğunlukla demir ilacı içerir. Adet kanaması sırasında vücuttan atılan kanın yeniden yapılmasını hızlandıran demirin, gebeliği önlemek gibi bir etkisi yoktur. Dolayısıyla kutunun bitmesinin ardından ara vermeden ilaç kullanımına devam edilir. 21 tabletten oluşan ilaçlar karışık düzende alınabilse de 28 tabletten oluşanların, tablet üzerindeki yönergeleri takip edilerek tüketilmesi önemlidir. Çoğunlukla ok işaretleri ya da gün isimleri şeklindeki yönergelerin takip edilerek belirtilen düzende alınması, hormon içeren ilaç yerine demir içerikli tabletin alınmasını önler. Doğum kontrol haplarının gebeliği önleme konusunda oldukça etkili olduğu bilinse de bazı durumlar, ilacın etkisinin azalmasına yol açabilir. Özellikle anti-epileptik, anti HIV ve bazı bitkisel ilaçların, doğum kontrol haplarının gebeliği önleme başarısını düşürdüğü bilinir. Bitkisel ilaçlar ve bitki çayları gibi ürünlerin, doğum kontrol haplarıyla birlikte alınamamasının sebebi budur. Ayrıca ilacın, her gün aynı saatte düzenli olarak alınması da etkinliğinin artmasına yardımcıdır. İlacın kullanımın ardından kusmak ya da normalde alınan saatten 12 saat sonra ilaç almak, doğum kontrol hapının etkinliğini ve dolayısıyla gebeliği önleme şansını azaltır.

    Doğum kontrol hapı çeşitleri nelerdir?

    Oral kontraseptif haplar olarak da bilinen doğum kontrol hapları, aile planlamasının yanı sıra adet düzensizliği gibi bazı hastalıkların tedavisi amacıyla da kullanılabilir. Doğum kontrol haplarının, kullanım amacına, kullanım şekline ve içeriğine göre farklı türleri bulunur.

    Doğum kontrol haplarının diğer ilaçlarla birlikte kullanımı sakıncalı mıdır?

    Doğum kontrol hapları da diğer pek çok ilaç gibi farklı ilaç türleri ile birlikte alındığında etkinliğini kaybedebilir. İlacın düzenli kullanılmasına rağmen istenmeyen gebeliklerin oluşmasına yol açabilen bu durumun önüne geçilebilmesi için düzenli olarak farklı ilaç türlerini kullanan kişiler, doğum kontrol hapı kullanmaya karar verdiğinde mutlaka uzman bir hekime başvurmalı ve düzenli olarak kullanılan ilaçlar hakkında doktoru bilgilendirmelidir. Özellikle, sarı kantaron, anti epileptik, anti HIV ve antidepresan ilaçları ile birlikte kullanılan doğum kontrol hapları, bu ilacın etkinliğinin azalmasına neden olabilir. Ayrıca doğum kontrol hapı alındıktan sonraki 2 saat içinde istifra edilmesi de ilacın gebeliği önleme etkinliğinin azalmasına yol açabilir. Bu tip durumlarda istenmeyen gebeliklerden korunmak için ilacı tekrar almak yerine ilişki sırasında kondom kullanılması önerilebilir.

    Doğum kontrol hapları ne süreyle kullanılabilir?

    Doğum kontrol hapı kullanan kişilerin sıklıkla başvurduğu yöntemlerden biri, vücudu dinlendirmek adına belirli aralıklarla ilaç kullanımına ara vermektir. doğum kontrol hapı kullanımı sırasında vücudu dinlendirmek ya da farklı bir amaçla yapılan bu eylemin kişinin sağlığına herhangi bir olumlu etkisi bulunmaz. Doğum kontrol hapı kullanımı, kişinin gebelikten korunmayı planladığı süre boyunca devam ettirilir. Doğum kontrol hapları 21 tabletten oluşur ve 1 ay içinde kişinin 21 gün boyunca her gün ilacı almaya devam etmesi gerekir. 7 gün boyunca ilacın alınmamasının sebebi, kişinin adet görmesini sağlamaktır. 7 günlük aranın ardından yeni kutuya başlanır ve kişinin tekrar 21 gün boyunca ilacı alması gerekir. Bu süre boyunca ilaç kullanımının atlanması ya da unutulması durumunda kişi, olası gebeliği önlemek için cinsel ilişki sırasında kondom kullanmalıdır. Bunun haricinde kişinin farklı nedenlere bağlı olarak doğum kontrol hapı kullanımına ara vermesi, kişinin sağlığına olumlu bir etki yaratmaz. Vücudun dinlendirilmesi amacıyla doğum kontrol hapına ara verilmesi durumunda, istenmeyen gebelikle karşılaşabilir.

    Doğum kontrol hapları infertiliteye yol açar mı?

    Doğum kontrol hapının kısırlığa yol açtığına dair yaygın bir inanış olsa da bu doğru değildir. Doğum kontrol hapı kullanımına bağlı olarak kişide kısırlık gelişmesi söz konusu değildir. OKS kullanımının sonlandırılmasından sonraki 1-2 ay içinde kişinin adet düzeni eski haline döner. Bu sürenin ardından kişi, doğal yollardan gebelik planlayabilir.

    Doğum kontrol hapının avantajları nelerdir?

    İstenmeyen gebeliklerin oluşmasında 24 saat boyunca etkili olan doğum kontrol hapının avantajları şu şekilde sıralanabilir:

    Doğum kontrol hapının dezavantajları nelerdir?

    Halk arasında doğum kontrol hapı zararları olarak da bilinen dezavantajlar arasında, kilo alma, cinsel istekte azalma, duygu durum değişiklikleri, memelerde hassasiyet, baş ağrısı gibi şikayetler yer alır. Diğer dezavantajları şu şekilde sıralanabilir:

    Doğum kontrol hapı, gebelik şüphesi varlığında ve gebelikte kesinlikle kullanılmamalıdır. Damar tıkanıklığı, diyabethipertansiyon, karaciğer hastalıkları ve tanısı koyulmamış şiddetli vajinal kanaması olanlar da doğum kontrol hapı kullanmamalıdır.

    Doğum kontrol hapı kullanılmadan önce mutlaka kadın doğum uzmanına muayene olunmalıdır. Düzenli olarak kullanılan diğer ilaçlar hakkında hekim bilgilendirilmelidir.

    Doğum kontrol hapı kilo aldırır mı?

    Doğum kontrol hapları, ilk çıktığı zamandan bu güne son derece farklılaşmıştır. Özellikle ilaç içeriğindeki hormon düzeyi, geçmişteki doğum kontrol ilaçlarına kıyasla günümüzde son derece düşüktür. Bu da hormonların kişide iştah açılması ya da ödem oluşması gibi kilo artışı ile direkt alakalı olan etkilerin günümüzde ortadan kalmasına neden olmuştur. Farklı bir deyişle günümüzde doğum kontrol haplarının içeriğindeki hormon düzeyi son derece düşüktür. Dolayısıyla OKS kullanımına bağlı olarak kişide kilo artışının görülmesi beklenmez. Ancak doğum kontrol hapı kullanımına başladıktan sonraki 2 hafta içinde kişide bir miktar ödem oluşumu görülebilir. Bu durum geçici olmakla birlikte kişide ilerleyen dönemde kilo artışı görülüyorsa bu durumun farklı bir nedenden kaynaklandığı düşünülmelidir.

    Doğum kontrol hapının yan etkileri var mıdır?

    Düzenli olarak kullanıldığında son derece etkili bir aile planlaması yöntemi olan doğum kontrol hapları, bazı kişilerde yan etkilere yol açabilir. Mide bulantısı, Baş ağrısı, adet dönemi haricinde kanama, libidonun azalması, memelerde hassasiyet ve duygu durum değişimleri, doğum kontrol haplarının sık görülen yan etkilerinden bazılarıdır. Bu tür doğum kontrol hapı yan etkileri, vücudun yeni hormonal düzene alışmasıyla birlikte birkaç ay içinde kendiliğinden geçer. Doğum kontrol hapı kullanımına bağlı olarak görülen yan etkilerin düzelmemesi durumunda hekime başvurularak durum tekrar değerlendirilmeli ve gerekli görülmesi durumunda farklı doğum kontrol yöntemleri denenmelidir. OKS, doğum kontrol hapı kullananlar ya da kullanmayı düşünenler tarafından doğum kontrol hapı zararları olarak da bilinen bazı sağlık problemlerine de yol açabilir. Kombine OKS kullanımında pıhtı oluşumu gelişebilir. Kalp krizi, inme, derin ven trombozu gibi sonuçlara yol açabilen pıhtı oluşumu riski son derece düşüktür. Farklı bir deyişle doğum kontrol hapı kullanımına bağlı olarak kişide pıhtı oluşumu binde birden azdır. Bu da gebelik sırasında pıhtı oluşumunun görülme ihtimalinden daha düşüktür. Ancak yine de doğum kontrol hapı kullanan kişilerin pıhtı oluşumuna karşı tetikte olması önerilir. Şiddetli karın ağrısı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, baş ağrısı, baş dönmesi, konuşma ve görme problemlerinin varlığında mutlaka acil servise başvurulmalıdır.

    Kimler doğum kontrol hapı kullanmamalıdır?

    Doğum kontrol hapı son derece etkili bir doğum kontrol yöntemi olsa da bazı kişilerde yan etkilerin görülmesine yol açabilir. 1-2 ay boyunca düzenli kullanıma rağmen yan etkilerin sürmesi durumunda bu durum hekime bildirilmelidir. Hipertansiyon, diyabet, damar tıkanıklığı, inme, kalp kapak hastalığı olan kişiler ve meme kanseri tanısı olanlar, doğum kontrol hapı kullanmamalıdır. Ayrıca, bazı nörolojik hastalıkların varlığında da doğum kontrol hapı kullanımı önerilmez. Doğum kontrol hapı kullanmadan önce hekime başvurulması bu yüzden son derece önemlidir. 35 yaş ve üstü kişilerin yanı sıra sigara kullanım alışkanlığı bulunan kişilerin de doğum kontrol hapı kullanması önerilmez.

    Eğer siz de doğum kontrol hapı kullanmayı planlıyorsanız, sağlık kontrollerinizi yaptırmayı unutmayın. Sağlıklı günler dileriz.

    Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Sayfa içeriğinde tedavi edici sağlık hizmetine yönelik bilgiler içeren ögelere yer verilmemiştir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

    Yazı kaynağı : www.medicalpark.com.tr

    Doğum Kontol Hapı Nedir ve Nasıl Kullanılır? - Medicana

    Doğum Kontol Hapı Nedir ve Nasıl Kullanılır? - Medicana

    Kadın sağlığının ve aile planlamasının önemli unsurlarından biri doğum kontrolü meselesidir. Sağlık alanındaki gelişmeler sayesinde aile planlamasına yönelik çeşitli yöntemler geliştirilmiş ve aynı yöntemler farklı kadın hastalıklarının tedavisinde de etkili bir biçimde kullanılmaya başlanmıştır. Bu yöntemler arasında toplumda en yaygın kullanılanı ise doğum kontrol haplarıdır.

    Doğum Kontrol Hapı Nedir?

    Doğum kontrol hapı veya oral kontraseptifler; kadın vücudunda önemli bir rol üstlenen eşey hormonları ve türevlerinin kullanıldığı, belirli bir kullanım düzenine sahip, ağızdan alınan ilaçlardır. Toplumdaki yaygın bilinen işlevi aile planlamasında kullanılması olsa da, çeşitli hormonal ve kadın hastalıklarında tedavi edici olarak da kullanımı vardır. Doğum kontrol hapları içerikleri ve kullanım çeşitlerine göre farklı sınıflara ayrılır.

    Doğum Kontrol Hapı Çeşitleri Nelerdir?

    Kullanım amacına, tercih edilen kullanım şekline ve ilaçların içeriklerine göre doğum kontrol hapları aşağıdaki çeşitlere ayrılır:

    Kombine Haplar

    Toplumda yaygın kullanımı olan kombine oral kontraseptifler, aile planlaması için en sık tercih edilen yöntemlerden biridir. Yapısında sentetik östrojen ve progesteron hormonları bulunur. İçeriğindeki bu sentetik hormon türevlerinin farmakolojik özelliklerine göre vücutta farklı etkiler elde edilebildiğinden, kişinin durumuna göre farklı kombine haplar tercih edilebilir.

    İçeriğindeki hormonların oranları her bir hapta eşit olarak belirlendiğinde monofazik olarak tanımlanır. Aylık döngüler halinde kullanılır. Ay sonunda âdet kanaması gerçekleşir. Ülkemizde sadece monofazik kombine doğum kontrol hapları kullanılmaktadır.

    Kutuda bulunan her bir haptaki hormon içeriği değişkenlik gösterdiğinde multifazik denir. Aylık döngüler halinde kullanılır. Ay sonunda âdet kanaması gerçekleşir.

    İçeriğindeki hormonlara bağlı olarak döngü süresi 12 haftaya kadar uzatılmıştır. Bu nedenle kişi 12 hafta boyunca hapları kullanır ve yılda 3 ila 4 kez âdet kanaması görür.

    Sadece Progesteron İçeren Haplar

    Hap içeriğinde sadece sentetik progesteron türevi maddeler barındıran haplardır. Minihap olarak da bilinir. Özellikle sağlık nedenlerinden ötürü östrojen kullanamayan kadınlarda ve doğum sonrası korunma amaçlandığında tercih edilir. Her gün aynı saatte kullanılması gereklidir.

    Acil Kontrasepsiyon

    Ertesi gün hapı olarak da bilinen doğum kontrolü hapları, korunmasız cinsel ilişki sonrası doğum kontrolünün sağlanması için kullanılır. Bu haplar yüksek dozda progesteron türevi içerir. Etkili olabilmesi için, korunmasız cinsel ilişki sonrasındaki ilk 72 saat içerisinde kullanılmalıdır.

    Doğum Kontrol Hapları Nasıl Etki Eder?

    Kadın vücudundaki en önemli fizyolojik olayların başında adet döngüsü gelir. Bu döngü sağlıklı kadınlarda 21-35 gün arasında, ortalama 28 gün sürer. 28 günlük döngünün sağlanmasında en önemli mekanizma ise üretilen eşey hormonlarının dengesidir. Buna göre, 28 günlük bir döngüye sahip kadında, adet kanamasının başlandığı tarihten itibaren ilk 14 günde yumurtalıktan üreme hücresinin bırakılmasının (ovülasyon) başlatılması ve rahim iç yüzeyinin kanama sonrası tekrar kalınlaşmasına yönelik hazırlık evresi gerçekleşirken; kalan 14 günde rahim duvarının olası bir döllenmeye hazırlanması süreci meydana gelir. İlk 14 gündeki etkiden genel anlamda östrojen hormonu sorumluyken, kalan 14 günde hâkim olan hormon progesterondur. 28 günün sonunda gebelik gerçekleşmediği takdirde progesteron miktarının azalmasıyla adet kanaması gerçekleşir.

    Doğum kontrol hapları içeriğindeki sentetik hormonlar sayesinde, sağlıklı bir adet döngüsüne sahip olmayan kadınlarda döngünün doğru şekilde gerçekleşmesini için hormon dengesinin kurulmasını sağlar. Doğum kontrolü amacıyla kullanıldığında, hormon dengesini etkileyerek döngünün ilk 14 gününün sonunda gerçekleşen ovülasyon mekanizmasının gerçekleşmesini engeller. Bu sayede, kadın üreme sistemine spermler ulaştığında dahi ovülasyon gerçekleşmediği için, döllenme meydana gelmez ve doğum kontrolü sağlanmış olur.

    Bu mekanizmaya ek olarak; özellikle sadece progesteron içerikli doğum kontrol hapları, rahim ağzı salgısını koyulaştırarak sperm geçişini engeller ve rahim iç duvarının incelmesini sağlayarak olası bir gebelikte döllenmiş hücrenin rahme tutunmasını önler. Bu mekanizmalar sayesinde istenmeyen gebeliklerin önüne geçilmiş olur.

    Doğum Kontrol Hapı Nasıl Kullanılır?

    Doğum kontrol hapı, tercih edilen çeşide bağlı olarak, kendine özgü kullanım şekillerine sahiptir. Toplumda sıklıkla tercih edilen kombine oral kontraseptifler 28 günlük adet döngüsüne uyumlu şekilde tasarlanır. Bu nedenle bu ilaçların bir aylık kutusu genellikle 21 ila 28 adet hap içerir. 21 haplık sürümlerde tüm haplarda aktif ilaç bulunurken; 28 günlük olanlarda ilk 21 adet hapta aktif ilaç bulunur, kalan 7 hap etkisizdir. Buna göre; âdet kanaması itibariyle aktif ilaca başlandıktan sonra; 21. gün itibariyle etkisiz ilaçların alımına devam edilir ve döngünün son gününde âdet kanaması gerçekleşir.

    Sadece progesteron içerikli haplar, bütün bir döngü süresince her gün, aynı saatte alınır. Bu sayede, ilaç kullanımı devam ettiği sürece âdet kanaması düzenli olarak meydana gelir. İlaç kullanımının sürekli ve düzenli olması önemlidir; aksi takdirde ilacın doğum kontrol etkisi zayıflayabilir ve istenmeyen gebeliklerin gerçekleşmesi mümkün olabilir.

    Doğum Kontrol Haplarının Faydaları Nelerdir?

    Oral kontraseptifler, aile planlamasının yanında çeşitli sağlık etkileri nedeniyle de kullanılabilir. Özellikle kadın hastalıklarının tedavisi ve önlenmesinde önemli rol oynayabilir. Çeşitli alanlardaki faydaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:

    Doğum Kontrol Haplarının Yan Etkileri Nelerdir?

    Doğum kontrol haplarının çeşitli faydalarının yanında, düzenli kullanımıyla beraber çeşitli yan etkilerin gelişme riski mevcuttur. Özellikle bazı sağlık sorunları olan kadınların doğum kontrol hapı kullanması sakıncalıdır. Bu nedenle, doğum kontrol hapı kullanım kararı uzman bir hekimin değerlendirmesi sonucu, hekimle beraber alınmalıdır. Riskli kişilerde doğum kontrolü hedefleniyorsa, başka yöntemler tercih edilmelidir.

    Aşağıdaki durumlarda olan kişilerin doğum kontrol hapı kullanması sakıncalı olabilir:

    Bunların yanında doğum kontrol hapları çeşitli yan etkilere sahiptir. Kullanım sonrası kişilerde sık görülen yan etkiler aşağıdaki gibi sıralanabilir:

    Yan etkiler ilerlediği ve azalma göstermediği takdirde, uzman bir hekime başvurmak gereklidir.

    Yazı kaynağı : www.medicana.com.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap