Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    dini tasavvufi halk edebiyatı özellikleri

    1 ziyaretçi

    dini tasavvufi halk edebiyatı özellikleri bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatı

    İslamiyet sonrası Türk halk edebiyatı kapsamında, bir yandan şaman şiirinin izleri­ni taşıyan, diğer yandan da düşünsel olarak İslam dini ve tasavvufla beslenen dinsel halk edebiyatı oluşmuştur.

    Bu edebiyat, işlediği konularla halk dilini, düşüncesini, duygu ve inancını esas ala­rak toplumsal kesimlerin bütününe seslenmektedir. Dinsel halk edebiyatı, Ah­met Yesevi’nin Hikmet‘lerindeki öğretici unsurları, Yunus Emre’nin ilahilerindeki duygu ve düşünceleri aşılama, inandırma ve coşturma isteğini günümüze kadar sürdüregelmiştir. Dinsel halk edebiyatı bu yanıyla geniş toplumsal kesimler arasın­da birleştirici, ortak duyguları zenginleştirici bir işlev kazanmıştır. Mesaj iletme kaygısından dolayı İslami halk edebiyatı ürünlerinde dinsel temalar ağırlık taşı­maktadır.

    İslam dini ve tasavvufla beslenen dinsel halk edebiyatını anlamak için, tasavvufu bil­mek zorunludur.

    Ayrıca Bkz. Tasavvuf Kavramı

    Türkler göçebe yaşamlarının gereği olarak Müslüman olmadan önce değişik kül­türlere sahip oldukları gibi, çeşitli inanç sistemlerini de -Budizm, Maniheizm, Şa­manizm, Zerdüştlik gibi- benimsemişlerdir.

    Türklerin 8. yüzyıldan itibaren Müslümanlığı kabul etmeye başlamalarıyla birlikte, düşünce ve inanç sistemlerindeki değişim de başlamış, bu yeniliğe paralel olarak sa­nat ve estetik anlayışları da yeni şekiller kazanmıştır. 10. ve 11. yüzyıllarda asıl mer­kezi Horasan olmasının yanı sıra, Herat, Nişabur, Buhara, Fergana gibi İslam kültür merkezlerinde de gelişen tasavvuf düşüncesi, Türk dervişleri aracılığıyla göçebe Türklerin yaşadığı noktalara da ulaştırılmıştı. Kent merkezlerinden kırsal kesimle­re yayılan bu düşünce ve yaşam anlayışında, en önemli rolleri de kuşkusuz tekkeler üstlenmiştir. Bu anlamda ilk Türk sûfisi kendi adına kurduğu tarikat kanalıyla tasavvuf düşüncesini yaymaya çalışan Ahmed Yesevî’dir. Onun dilinden söylenen “Hikmetler”, dinsel konuları sûfiyane bir biçemle dile getiriyor; kendisine bağlı dervişler kanalıyla toplumun her kesimine kısa sürede yayılıyordu.

    Ahmed Yesevi’den sonra Orta Asya’da tekke edebiyatının temsilciliğini yapan, onun müridi Hakîm Süleyman Ata’dır. Orta Asya’da Yesevi ve Hâkim Süleyman Ata ile baş­layan dinsel (tekke) halk edebiyatı, Türklerin Anadolu’ya göçüp yerleşmelerinden sonra Anadolu’da da varlığını göstermiştir. Anadolu’da tekkelerin ve çeşitli tarikat kollarının kurulup gelişmesiyle, tekke edebiyatı da gelişmiş, geniş toplumsal ke­simlere seslenen şairler yetişmiştir.

    Bu edebiyatın Anadolu’daki öncüleri, başlangıçta Orta Asya’dan gelen dervişler ol­muş, bunlara paralel olarak Mevlana (1200-1273) ve Sultan Veled (1226-1313) Farsça ve Türkçe sûfîyane şiirler yazmışlardır. Hacı Bektaş-ı Veli, Şeyyad Hamza, Yunus Em­re, Sultan Veled, Âşık Paşa, Gülşehri, Kaygusuz Abdal, Said Emre gibi sûfî Türk şairleri bu edebiyatımızın temelini oluşturmuşlardır.

    Nihad Sami Banarlı‘nın vurguladığı gibi, yaratıcıları arasında divan şairleri ile birlik­te saz şairlerinin de bulunduğu bu edebiyat, halk edebiyatı ile divan edebiyatı ara­sında bu iki edebiyatı birbirine yaklaştıran, her iki edebiyatın seslendiği ayrı ayrı toplumsal kesimleri birleştiren bir “edebiyat köprüsü” görevi de görmektedir. Bu bakımdan, Ahmed Yesevi’nin Fakr-nâme‘si, Hacı Bektaş-ı Veli’nin Makâlât‘ı, Yunus Emre’nin Risâletü’n-Nushiye’si, Kaygusuz Abdal’ın Saray-nâme‘si, Hacı Bayram-ı Veli’nin İlâhî’leri, Eşrefoğlu Rumi’nin Müzekki’n-Nüfus‘u, Mısrî’nin Divân-ı İlahiyât‘ı, Erzurumlu İbrahim Hakkı ‘nın Marifet-nâme‘si biçim ve biçem bakımın­dan farklılık gösterseler de farklılık düşünsel ve dinsel bakımdan ortak bir özü taşı­maktadırlar.

    Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatının özellikleri şunlardır:

    Ayrıca Bkz. Dini Tasavvufi Halk Şiiri

    Dini-tasavvufi halk şiiri nazım türleri şunlardır:

    Yazı kaynağı : www.edebiyatogretmeni.org

    Tekke-Tasavvuf Edebiyat� �zellikleri Sanat��lar� �airleri Temsilcileri

    Din�-Tasavvuf� T�rk edebiyat� �sl�miyet'in ve Tasavvufun etkisiyle ortaya ��km��t�r. �sl�miyet'in k�kle�ip yay�lmas�nda b�y�k etkisi olan tasavvuf, zamanla edeb� eserlerde de i�lenmi�, din ve tasavvuf, edebiyat arac�l���yla yay�lmaya �al���lm��t�r.

    Din�-Tasavvuf� T�rk edebiyat�na Tekke edebiyat� da denir. Din�-Tasavvuf� T�rk edebiyat�nda as�l olan sanat yapmak de�il, din�-tasavvufi d���nceyi yaymakt�r. Tekke �airlerinin �o�u tarikatlarda yeti�mi� �eyh ve dervi�lerdir. Tekke �iiri, halk �iirinden de divan �iirinden de naz�m �ekilleri alm��t�r.

    En belirgin �zellikleri �unlard�r:

    Y�zy�llara g�re Tekke Edebiyat�n� en �nemli temsilcileri �unlard�r:

    Ayr�ca bak�n�z- >

    Yazı kaynağı : www.turkedebiyati.org

    Dini Tasavvufi Halk Edebiyatının Genel Özellikleri Nedir

    Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı Nedir

    Dini Tasavvufi Halk Edebiyatının Genel Özellikleri

    Yüzyıllara göre Tekke Edebiyatını en önemli temsilcileri şunlardır

    Yazı kaynağı : dini-tasavvufi-halk-edebiyatinin-genel-ozellikleri.nedir.org

    Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı

    Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı

    Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatı” dini yönü ağır basan ve özellikle de tasavvufi düşünce sahibi şairlerin oluşturduğu bir gelenektir. Aynı zamanda tekke edebiyatı olarak da adlandırılan bu şiir geleneği İslamiyet’in kabulünden sonra oluşmuştur. 

    Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı

    Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinden sonra 12.yüzyılda Ahmet Yesevi ile birlikte Türkistan’da “Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatı”nın başladığı kabul görmektedir. Yani kültürümüzde önemli bir yeri olan tasavvufun kurucusu olarak Ahmet Yesevi’yi gösterebiliriz. Daha sonraki yüzyıllarda Ahmet Yesevi’nin müritleri Anadolu’ya gerelek buraların müslümanlaşmasında önemli rol oynamıştır.

    Anadolu’da bu geleneğin yaygınlaşmasında Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli ve Pir Sultan Abdal gibi isimler önemli katkılar sağlamıştır. Anadolu’da özellikle huzursuzluğun hüküm sürdüğü 13-14. ve 15. yüzyılda halk tarafından bu düşünce benimsenmiş olup dini-tasavvufi halk şiiri varlığını uzun süre tarikatlar çevresinde sürdürmüştür.

    “Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatı”nın temelinde tasavvufi düşünce yer almaktadır. Tasavvuf, oldukça derin bir düşünce olup en basit ifadeyle nefsin kötü isteklerden arındırılıp Allah’a yaklaşma ve sevmeye dayalı bir dini öğretidir. Tasavvuf felsefesinin temelinde “Vahdet-i Vücut” yatmaktadır.

    Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatı Özellikleri

    → Bu edebiyat çerçevesinde verilen eserlerde dini ve tasavvufi konular işlenmiştir.

    → Bu şiir geleneğinde öncelikli olan konu dini düşüncenin, tasavvufun yayılması olduğundan sanat ikinci plandadır.

    → Halka hitap ettiğinden dili son derece sadedir. Ancak dini ve tasavvufi terimler kullanıldığından çok az da olsa halkın anlamayacağı bazı kelimeler yer almıştır.

    → Şiirler bestelenerek söylenmiştir. Bu şiirlerin söylenmesi sırasında tarikatlara göre farklı enstrümanların kullanıldığı görülür.

    → Ağırlıklı olarak hece ölçüsü kullanılmıştır. Az da olsa aruz ölçüsüyle yazılan şiirler de vardır.

    → İslamiyet’in sevilmesi ve yayılmasında önemli bir rol oynamıştır.

    → Tarikatlar çevresinde gelişmiştir.

    → Şiirlerde ağırlıklı olarak işlenen aşk, ilahi aşktır.

    → Bu geleneğin şiir türleri ilahi, nefes, devriye, nutuk ve şathiyedir.

    Dini-Tasavvufi Halk Halk Edebiyatı Nazım Türleri

    Dini-tasavvufi halk edebiyatında en çok kullanılan şiir türleri şunlardır: ilahi, nefes, devriye, nutuk ve şathiye.

    İlahi

    Allah’ı övmek, yalvarmak ve Allah’a olan aşkı dile getirmek için yazılan şiirlerdir. Kendine has ezgisi olan ilahi şiir türü genellikle dörtlük ve hece ölçüsü şeklindedir.

    Nefes

    İlahilerin, Bektaşi tarikatında söylenen karşılığı ise nefestir. Nefeslerde genellikle tasavvuftaki vahdet-i vücut anlayışı işlenir.

    Devriye

    İnsanoğlunun varoluşunu devir kuramına göre işleyen şiirlerdir. Devir kuramına göre Allah’tan gelen insan tekrar Allah’a kavuşacaktır.

    Şathiye

    Tasavvuftan, dinden alay edermiş gibi görünen şiirlerdir. Aslında bu şiirler incelediğinde bunun böyle olmadığı görülür.

    Nutuk

    Tarikat pirlerinin tarikatlarına gelenlere tarikatlarının kurallarını, felsefesini anlattıkları şiirlerdir.

    Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatı PDF + Video

    Aşağıdaki bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “Edebiyat Ders Notları PDF” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla paylaşabilirsiniz.

    Aşağıdaki bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “Dini Tasavvufi Halk Şiiri PDF Çalışma Kağıdı” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla paylaşabilirsiniz.

    İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK YAZILAR
     PDF / Slayt
     İlahi
     Nefes

    10.Sınıf Ders Konuları
    TYT Türkçe
    AYT Edebiyat

    Yazı kaynağı : www.edebiyatciyim.com

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap