Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    buluş yapıldıktan sonra neler yapılmalıdır

    1 ziyaretçi

    buluş yapıldıktan sonra neler yapılmalıdır bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Buluş Nedir, Nasıl Yapılır, Buluşçu Düşünce Nasıl Geliştirilir?

    Buluş Nedir, Nasıl Yapılır, Buluşçu Düşünce Nasıl Geliştirilir?

    Tel: +90 212 338 10 00

    Rumelifeneri Yolu 34450 Sarıyer İstanbul Türkiye

    E-Posta: [email protected]

    Yazı kaynağı : kurious.ku.edu.tr

    Bulu� Nas�l Yap�l�r? Marmara Patent | Marka Tescili | Patent Tescili | Tasar�m Tescili | Taklit Davalar�

    I-BULU� ÜZER�NE

    Bulu�'un tan�m�

    Bulu�'un en k�sa, en yayg�n ve bilinen tan�m�,  bir teknolojik problemin çözülmesi olarak verilmektedir. Ancak bu tan�m, bu yaz�daki bulu�u tan�mlamak için geni�letilmesi gereken bir tan�md�r. Bu durumda "bulu�u yal�n olarak en az iki parça bilgi aras�ndaki kar��l�kl� ili�ki" olarak tan�mlayabiliriz. Küçük bir çocuk bir tarak ile bir üçgeni hemen tan�r. Bu çocuk bu iki bilgiyi bir araya getirerek üçgen bir tarak yapabilir. Eli Whitney ç�rç�r makinesini bulmak için bir tarak ile silindiri birle�tirmi�ti.

    Bulu�lar�n ço�u varolan ko�ul, geli�im, araç ve teknolojinin geli�tirilmesine dayan�r. Bu yaz�n�n amac� aç�s�ndan bir bulu�  varolan ko�ullar veya araçlar de�i�tirildi�inde ortaya ç�km�� kabul edilecektir.

    Bulu�lar� iki temel ayr�ma u�ratmak mümkündür. 1-Fonksiyonel bulu�lar, 2-Tasar�msal bulu�lar. �lki ürünün görünü�ü ile de�il fonksiyonu ile ilgilidir. Tasar�m ise, sadece görünü�ü, esteti�i de�i�tirir. Tasar�m ürünün i�levi ile ilgilenmez. Bunlardan ilki (i�levsel olanlar) bizim hukukumuzda patentler ve faydal� modellerle, di�eri de Endüstriyel tasar�m kavram�yla kar��lanmaktad�r. Patentler 551 say�l� kararname ile, tasar�mlar 554 say�l� kararnameyle korunurlar.

    ��levsel bulu�lar için iki ko�ul gereklidir: 1-Önceden  varolanla ortaya ç�kan aras�nda bir fark bulunmal�d�r. Bu fark�n büyük olmas� gerekmez. Sonuncunun mutlak anlamda yenili�i �artt�r.2-Fark orjinal bulu� üzerinde bir avantaj yaratmal�d�r; yani bir bulu� en az�ndan önceki arac�n veya teknolojinin do�as�n�  de�i�tirmelidir. Böylelikle bulu� bir kazanç, yeni bir teknoloji, yeni bir etki veya yeni bir fiziksel  güçle sonuçlan�r.

    Bulu� yapman�n temel süreçleri 

    Temel süreçler �unlard�r:

    1-Belirleme

    2-Temel

    3-Veri

    4-Tasarlama

    5-S�n�rlamalar

    Bunlar� s�ras�yla ele alarak  bulu� yapman�n derinliklerine inebiliriz.

    II-BEL�RLEME 

    Problem

    Bulu� yapabilmek için çözüm gerektiren problemlerin ara�t�r�lmas� gerekir.

    Bulu� Gereksinimi

    Gereksinim yoksa bulu�ta yoktur. Gereksinimin geçmi�te, bugün veya gelecekte olmas� önemli de�ildir.

    Sorunlar-Yak�nmalar

    Bir konuda problemi tan�man�n ba�ka bir yolu da yak�nmalara duyarl� olmakt�r. Böyle bir yak�nma ortada bir problem oldu�unun fark�na varmam�z� sa�lar.

    Zor, Elveri�siz ve Ola�and��� durumlar, Tekrarlayan Bozulmalar

    E�er bir makine s�k s�k bozuluyorsa baz� �eylerin düzeltilmesi gerekiyor demektir ve biz bu probleme bir çözüm arayabiliriz.

    E�er insanlar yollar� üzerindeki bir nesneye ara s�ra veya s�kça tak�l�yorlarsa bir problem vard�r ve bir çözüm gerekir. Nesnenin yerini de�i�tirmek bir çözüm olabilir. Bu mümkün de�ilse uygun bir ses ya da ���kla uyarmay� dü�ünebiliriz.

    Geçmi�in ayak izlerinden yürümek

     Belirli bir alanda çal���yorsak o alan�n tarihini inceleyerek ve s�n�fland�rmas�n� yaparak konu ile ilgili bir sezgi geli�tirmemiz mümkün hale gelir. Bunun için, 1-�lgili oldu�umuz özel alan�n geçmi�ini incelemek, 2-Bu alandaki s�n�fland�rmalar� incelemek (Patent Ofisleri bulu�lar� s�n�fland�r�rlar)

    Bir konunun geçmi�i bize nereden geldi�imizi, �u an nerede oldu�umuzu ve nereye gitti�imizi anlat�r.

    S�n�fland�rmadan Yararlanmak

    S�n�fland�r�lm�� bulu�lar� incelemek bir alanda yap�lm�� bir bulu�la di�er bulu�lar� birle�tirmek olana��n� sunar. S�n�fland�rma üç ana s�n�ftan olu�ur:

    1-Mekanik

    2-Kimyasal

    3-Elektriksel

    Patentler buradan yola ç�k�larak a�a��daki gibi s�n�fland�r�labilirler:

    1-Yöntem veya süreç

    2-Eski bir sürecin yeni kullan�m�

    3-Madde

    4-Makine

    5-Bile�im

    6-Tasar�m

    7-Fabrika

    S�n�fland�rma tablolar�n�n bulu�çular için büyük önemi vard�r. Bulu�çunun kullanabilece�i en iyi bulu� araçlar�ndan biri, patentlerin s�n�fland�r�lmas� el kitab�d�r. Dünyada ki belli ba�l� ülkeler ayr�nt�l� s�n�fland�rma sistemine sahiptir.

    S�n�fland�rma el kitab� ile herhangi bir konuda çabuk ve kolayca sistemli bir bilgi edinebilirsiniz. S�n�fland�rmay� gözden geçirerek seçti�iniz dü�üncelerin temel probleminizde i�inize yaray�p yaramayaca��n� test edebilirsiniz.

    Veri - O Nedir?

    Do�ru Sorular� Sorma

    Do�ru sorular� sorarsan�z, büyük bir olas�l�kla bulu� için gerekli bilgiyi elde edersiniz Belirli bir konuda yeterli bilgi olmadan önemli sonuçlara ula�mada gerekli yönler gözden kaçabilir. Genel sorular yeterli de�ildir. Bulu� yapmay� umdu�unuz alandaki bir problemle ilgili olarak birçok ayr�nt�l� ve özel soru sormal�s�n�z. A�a��daki sorular bu konuda sizin için yararl� olabilir. 1-O nedir? 2-O neden vard�r? 3-O nas�l ve neden çal���r? 4-O ne zaman, nerede ve nas�l kullan�l�r? 5-O nas�l tan�mlanm��t�r?

    Nitel ve Nicel Analizler

    Bulu�çular olarak konunun bütün yönlerini bilmelisiniz. En önemlileri analizlerdir. Bir konuyu nitel ve nicel olarak ayr�nt�lar�yla ara�t�rmal�s�n�z. Nitelik genelde “çe�it” i içerir. De�i�ik  bir madde, �ekil, boyut ve parametreleri kullanarak bir geli�im bulabilmek için kullan�lan materyalleri ve ö�eleri denemelisiniz.

    Nicelik genelde “miktar” � kapsar. Kullan�lan maddenin miktar� veya maddelerin say�s�n� dikkatle ara�t�rmal�s�n�z ve miktarda ekleme veya ç�kartma, artt�rma ya da azaltma gibi bir de�i�ikli�in ara�t�r�lan konuyu geli�tirip geli�tiremeyece�ini göz önünde tutmal�s�n�z. Bulu�lar�n pek ço�u varolan bulu�lardaki ilerlemelerdir. Dolay�s�yla analizleriniz a�a��daki nitel oldu�u kadar da nicel olan görü� aç�s�n� göz önüne almal�d�r: 1-Birle�im 2- Görünüm (boyut,�ekil,renk) 3-A��rl�k 4-Di�er nitelikler ve karakterler.

    Bu ko�ullar�n her birini ayr�nt�lar�yla göz önünde tuttu�umuz  zaman, “O nedir” sorusuna cevap vermek için çal��maya ba�lam�� bulunuruz. “O nedir” sorusunu yan�tlad���n�zda “bu nitelikleri yeni ve daha iyi sonuç üretebilecek miyim?” sorusunu sorabilirsiniz.

    Veri-O Niçin Vard�r?

    “A�aç Sistemi”

    Soruyu yan�tlamak için a�aç sistemi kullan�labilir. Bu sistemde, ilgi konumuzun a�ac�n gövdesini olu�turdu�u bir diyagram yapars�n�z. Sonraki basamak, nesnenin tarihsel geli�imini ortaya ç�karmakt�r. Tarihsel bulgular�n�z kökler olacak ve temel prensipleri göz önünde tutarak, dallar ve yapraklar halini alacak yeni kavramlar geli�tirebileceksiniz.

    “A�aç Sistemi” ni kullanarak, yeni dü�ünce ve görü�ler geli�tirebilirsiniz. Kökleri kurabilirseniz, temel bulu�tan kaynaklanan di�er geli�meleri de dikkate alabilirsiniz. Bir bulu�tan neden varoldu�unu anlad�ktan sonra dikkatle temel prensipleri geli�tirin, konunuzda daha h�zl� ilerlemeler yaratabilirsiniz.

    Bulu�un Birincil Amaçlar�

    Bir bulu�, bulu�çunun belirli amaçlara sahip olmas�ndan dolay� vard�r. Genellikle bir bulu�, önceki bulu�a birçok avantaj sa�lar. Ço�unlukla bulu�lar�n birincil hedefleri, önceki bulu�taki eksiklikleri düzeltme veya eskiye göre üstünlük sa�lamakt�r. Bulu�ta takip edilecek basit bir yöntem, geli�tirmeye çal��t���m�z varolan bir bulu�un avantaj ve dezavantajlar�n� s�ralamakt�r. Fakat yaln�zca günümüzde varolan sonucu göz önünde tutmamal�, önceki geli�meleri de dikkate almal�s�n�z. Avantaj ve dezavantajlar� s�ralad�ktan sonra kendinize iki soru sormal�s�n�z: 1-Avantajlar� geli�tirebilir miyim? 2-Dezavantajlar� giderebilir miyim?

    �lgi alan�n�zdaki avantaj ve dezavantajlar�n elden geldi�ince ayr�nt�l� bir listesini yapmal�s�n�z. Önceki bulu�un hedeflerini ve varolu� nedenlerini bilmek, onu geli�tirmenin yollar�n� dü�ünmemizi kolayla�t�racakt�r.

    Veri-��levler Prensipler ve Kullan�m

    Nas�l ve Neden Çal���r?

    Asla varsay�mlara göre ilerlememelisiniz. Çal��ma prensiplerini ve her bir  geli�menin nas�l i�ledi�ini ayr�nt�lar� ile bilmelisiniz. Pek çok insan bir arac� nas�l kullanaca��n� bilir fakat nas�l ve neden çal��t���n� anlamakta ba�ar�s�z kal�r.

    Ne Zaman Kullan�l�r?

    E�er bir konuyu geli�tirmek istiyorsan�z, s�k s�k onunla zaman�n belirli bir dönemi aras�nda ba�lant� kurmal�s�n�z. Birçok bulu�, sadece belirli bir zamanda veya belirli bir zaman boyunca çal��mak amac�yla tasarlanm��t�r. “Ne zaman kullan�l�r?”  sorusu soruldu�unda geçmi�i, bugünü ve gelece�i dikkate almak daima yararl�d�r. Bulu�lar geçmi�te ara s�ra farkl� biçimlerde kullan�ld�. Misketler ilkin oyuncak olarak kullan�ld�, ama sonradan bilyeli yatak yap�m�nda da kullan�lmaya ba�land�. Bundan dolay� kullan�m dönemi bulu�ta önemli bir faktördür.

    Nerede Kullan�l�r?

    Bir bulu� s�k s�k kullan�ld��� yer taraf�ndan s�n�rlan�r. Yerle�im alan� kritik olabilir. “O nerede kullan�l�r?” sorusu “O nerede kullan�lamaz?” sorusu gibi görünür. Bu sorulara verilecek yan�tlar, bulu�u daha önce kullan�lmad��� alanlarda da kullan�labilir yapman�z� olanakl� k�labilir. Co�rafik bölgelerde özel kullan�mda önemli olabilirler. �klim önemli bir rol oynayabilir. Bir ülkede kullan�labilen baz� ürünler, bir �eyler eklenmeksizin veya iklim de�i�iklikleri gibi co�rafik de�i�imlere cevap verebilmek için içerdi�i ko�ullar� de�i�tirmeksizin di�er ülkelerde kullan�lamayabilir. Yerçekimi, nem, s�cakl�k, bas�nç, radyasyon, manyetik güçler, rüzgar, ���k, toz ve benzerlerinin bulu�un i�lerli�i üzerinde etkili olabileceklerini unutmamak gerekir.

    Nas�l Kullan�l�r?

    Bulu�çu, bir bulu�un bulu�u geli�tirmek amac�yla kullan�lmas� için bütün de�i�ik yollar� incelemeli ve kavram� di�er dallara uygulamal�d�r. Çal��ma yönteminin tam kavranmas� çal��ma fonksiyonunda temel bir geli�meye yol açabilir.

    Kullan�c�

    Bulu�lar�n ço�u özel bir insan veya insan gruplar� için tasarlan�r. �nsan unsuru içeren problemlerin çözümünde ya�, boy, a��rl�k, cinsiyet, renk ve di�er fiziksel özellikleri göz önünde tutmak gerekir.

    Tasarlama-Kavram Tan�m�

    Ussal �mgeyi De�i�tirme

    Bulu�çularda en s�k kar��la��lan ba�ar�s�zl�k nedeni, varolan dü�ünceler hakk�ndaki ön yarg�lar�n� de�i�tirmekte ki isteksizlik ve yetersizlikleridir. Bulu�, kavramlar her hangi bir biçimde de�i�tirildi�i zaman olu�ur. �nsan akl� geni� kavramlar� özümsemek konusunda  özel  bir beceriye sahiptir, ancak s�k s�k belirli bir kavrama saplan�r, yeni dü�ünceler geli�tiremez. Bulu�çu, belirli bir konu hakk�ndaki dü�üncelerini, bu konuyu yarat�c� bir �ekilde de�i�tirebilmek için geni�letecek aktif bir imgelem geli�tirmek zorundad�r.

    Sözcük Tan�m�

    On ki�iden “kamyon” kelimesinin uslar�nda uyand�rd��� ilk imgeyi söylemeleri istenseydi, büyük olas�l�kla her biri uslar�nda de�i�ik bir görüntüye sahip olacakt�. Bu, birisi için traktör römorku, bir ba�kas� için bir yük arabas� ya da di�eri için damperli kamyon benzeri �eyler olabilecekti. Bu özel etkilenimler bulu� sürecinin temelini olu�turur. Onlar, bulu�çunun üzerinde ak�l yoluyla in�a yapaca�� temel ta�lard�r.

    Bulu�a do�rudan basit bir yard�m, yeni ussal imgeler yaratmakt�r. Bunu yapman�n bir yolu, genellikle bilinen bir terimi almak ve e� anlaml�lar�n� gözden geçirmektir. Bu sözcüklerin ça�r��t�rd��� görüntüler yeni ve ba�l� kavramlar� bulmakta yard�mc� olabilecektir. Bir kavramlar dizini bu aç�dan yararl� bir araçt�r.

    Bir Nesnenin Tan�m�

    Bulu�a di�er bir yakla��m, geli�tirmeyi umdu�umuz nesnenin tan�m�n� yazmakt�r. Yaz�l� bir tan�m, yeni dü�ünceler üretmek için sözcük bile�imleri aras�nda kar��l�kl� ilgi kurman�za yard�m eder.

    Nesneyi tan�mlad�ktan sonra, temel terimlerin her birini alarak yerine de�i�ik bile�imlerdeki e� anlaml�lar�n� yerle�tirin.Tan�mda birbirinin yerine geçebilen sözcükleri kullanarak varolan kavramda bir de�i�im ya da yeni bir kavram yaratabilirsiniz.

    Tasarlama-Birle�tirme ve Yerine Kullanma

    Hiçbir “patika” bizi yeni bulu�lara götüremez. Bir bulu�çu, t�pk� satranç oyununda ki gibi, bütün olas�l�klar� göz önünde tutarak, er geç bir veya daha çok olas�l���n bir çözüme götürece�i umuduyla olas� her “anayolu” denemelidir.

    Birle�tirme

    Birle�tirme, iki ya da daha çok, farkl� bulu�lar� al�r ve her biri di�erine ba��ml� yeni bir bulu� üretmek için onlar� birle�tirir.

    Yerine Kullanma

    Yerine kullanma, benzer ya da benzer olmayan k�s�m, birim, sistem ve benzerlerinin yeni bir bulu� geli�tirmek için bir di�eri ile yer de�i�tirmesini içerir. Tek bir geli�tirme içinde birden fazla “yerine kullanma” uygulanabilir ve bilinen ürünün her parças� ba�ka bir �eyle de�i�tirilebilir. Böylece bilinen bir maddenin her bir özgün parças� ba�ka nesnelerin yerine kullan�labilir.                                                                                                                        

    Birle�tirme ve yerine kullanma bulu�lar�n�n olas�l�klar� s�n�rs�zd�r. Bunun sürekli denenmesi ortaya hep yeni bulu�lar ortaya ç�karm��t�r.

    Ekleme-Ç�karma ve Yeniden Düzenleme

    Ekleme

    Bir bulu�, ço�u zaman, benzer birimlerin birle�tirilmesinden olu�ur; bu teknik, ekleme diye adland�r�l�r ve daha önce anlatt���m�z benze�meyen birimleri birle�tiren bulu�lara benzer.

    �karma

    Bazen bir bulu�, bir ürünün bir parça ya da bölümünün ç�kar�lmas�yla yarat�l�r. Sadele�tirme bir bulu�çunun sürekli göz önünde bulundurmas� gereken bir yakla��md�r.

    Yeniden Düzenleme

    Parçalar�n tersine çevrilmesi ve yeniden düzenlenmesi yoluyla bir çok bulu� yap�labilir. Yeniden düzenleme kavram� ayarlama dü�üncesini içerir. Ayarlama, seçilen bir pozisyonun sabitle�tirilmesi, yerle�tirilmesi ya da tutulmas� olabilir. Bundan dolay�, ayarlanabilir bir alet, normal olarak, vida, mil, k�skaç benzeri �eylerin yerle�tirilmesi ve sürtünme yoluyla seçilen ayar� sabitle�tirici baz� düzeneklere sahiptir.

    Ekleme, ç�karma ve yeniden düzenleme önemli dü�üncelerdir ve bunlar� bulu� basamaklar� kontrol listenizde sürekli bulundurmal�s�n�z.

    Tasarlama-Fiziksel Güç ve Etki

    De�i�im

    Bir nesneye fiziksel bir gücün uygulanmas�, nesnede yarat�c� bir de�i�imle sonuçlanabilir. De�i�im kritik bir gücün sonucu olabilir. Bu kritik gücün saptanmas�, genellikle yayg�n denemelerin sonucudur. Bu özellik kimya ve elektrik alan�nda geçerlidir. Genel olarak bu bölüm kuvvetler ve etkileriyle ilgilenir.

    Bas�nç

    Bas�nç uygulamas�n�n bulu�lara yol açt��� say�s�z durum vard�r. A�a��daki tablo tipik örnekleri ortaya koyar.

    a��nd�rma      çekme             ö�ütme                  s�çrama

    emme            delme              çekiçle vurma       f��k�rma

    çarpma          tüketme           cilalama                e�irme

    bükme           geni�leme        ezme                     damgalama

    üfleme           patlama            s�kma                    kar��t�rma

    ba�lama        püskürtme       çekme                   uzatma

    da�lama        e�me                yarma                    �eritleme

    savurma        s�v�la�t�rma      sürtme                   y�rtma

    çi�neme        zorlama            döndürme             yarma  

    k�rpma          biçimlendirme  sökme                  germe

    perçinleme    gazlama            dayanma              çevirme

    ufalama         özümleme        k�rpma                  burma

    s�k��t�rma      s�k� tutma         vurma                   bo�altma

    ezme             hidrolikleme    k�yma                    ç�rpma

    soyma           hava basma      s�k��t�rma             burma

    bo�altma       yo�urma          çatlatma                sertle�tirme

    Bu, bas�nç kuvvetlerinin tam bir listesi olmad���ndan, yeni bir güç bilinir bir hale geldi�inde, listeye ilave etmelisiniz. Geli�tirmenin yeni bir alan�nda çal���rken, bas�nç kuvvetlerinden birisinin bulu�a yeni bir yakla��m getirme olas�l���n� dü�ünerek listeyi yeniden gözden geçirmelisiniz.

    S�cakl�k

    S�ca��n ya da so�u�un uygulanmas� yeni ve yarat�c� yöntem ve i�lemler üretebilir. S�cakl�k, de�i�imleri, özellikle kimya ve elektrik alan�nda yeni geli�meler üretir. Is�t�lm�� bir yaz� tahtas�, özel bir �s�-duyarl� tebe�irin rengini  de�i�tirebilir. Renk de�i�imi yaln�zca �s� uygulamas�nda olu�acakt�r. Böylece bir yüzeyde kullan�lan tebe�ir tahtan�n �s�s�na ba�l� olan bir renk aral���na sahip olabilir.

    Radyasyon

    Radyasyon uygulanmas�, say�s�z bulu� olas�l�klar� üretir. Radyasyon ilkelerini göz önüne al�rken a�a��daki tablodaki gibi bir kontrol listesi yararl� olur.

    Alfa ���nlar�                    Lazer ���nlar�

    Beta ���nlar�                    Fosforesan

    Kozmik ���nlar               Radyo dalgalar�

    Floresan                         Morötesi ���nlar  

    Gama ���nlar�                 Beyaz ���k

    K�z�lötesi ���nlar            X ���nlar�

    Yer Çekimi ve Benzeri Kuvvetler

    A�a��daki tabloda belirtilen kuvvetlerin s�k s�k yeni bulu�lara yol açmas� ola�and�r.

    �vme               Yerçekimi

    Merkezcil         Titre�im

    Merkezkaç      Sal�n�m

    Yava�lama      Kar��l�k

    �letkenlik ve Manyetizma

    Say�s�z bulu� iletkenlik ve manyetizma prensiplerinin kullan�m�n�; �s�, ���k, elektrik ve sesi içerir.

    S�n�rlamalar-Geli�meyi Zorla�t�ran Ko�ullar

    S�n�rlay�c� Faktörler

    Özel bir geli�tirme alan�nda  varolan yasa, kontrol, s�n�rlama, kural, gereklilik ve k�s�tlamalar hakk�nda edinece�i eksiksiz bilgi, bulu�çu için önemli bir yard�mc� araç olabilir. E�er parametrelerin (s�n�rlamalar�n) fark�ndaysan�z, ufak bir yararl�l��a sahip baz� nesneleri yaratma olas�l���n�z daha az olacakt�r. Bir in�aatç� nelere izin verilip verilmedi�ini bildiren kod kurallar�n� bilmeksizin bir ev in�a etmez. Bu kurallar onu kabul edilen standartlarda in�aat yapmaya zorlar.

    Kurallar sürekli bir de�i�im içindedir. Bulu�çu için bu de�i�iklikler çözümleri bulunmas� gereken problemler yarat�r. Bundan dolay� bir bulu�çu, yeni yarat�lm�� problemleri çözmede kendi alan�nda yard�mc� olabilecek yeni geli�meler, yeni materyaller ve yeni yöntemleri bir arada kullanmal�d�r.

    Materyaller

    S�k kullan�lan materyallere ili�kin kurallar� daima akl�n�zda bulundurmal�s�n�z. Birçok bulu�çu materyallerin özelliklerini önemsememelerinden dolay� s�n�rl� bir ba�ar�ya ula��r veya ba�ar�s�zl��a u�rar.

    Yazı kaynağı : www.marmarapatent.com.tr

    Bilim Çocuk

    Nasıl buluş yaparım? Nereden yeni düşünce bulurum? Neler buluş sayılır? Buluşçuluk dünyasına yeni adım atmış birinin aklına bunlar gibi pek çok soru gelebilir. İşte, buluş yapmak isteyenler için bir rehber...

    Buluş Nedir?

    Buluş, yeni bir düşünce, yöntem ya da aygıt üretmektir. Yeni bir  düşünceyle bir probleme çözüm bulunabilir ya da eskisi geliştirilebilir. Her buluş düşünmekle başlar. Herkesin bir düşüncesi vardır. Bunun anlamı, sizin de bir buluşçu olabileceğiniz. Her insan biraz buluşçudur gerçekte. Bir buluş yapmanın ilk adımı bir problem bulmak. Buluş yapmak için bir düşünceye gereksinimimiz var. Yeni bir düşünceye! Ama düşünceler gökten elma gibi düşmez. O zaman bir düşünce geliştirmek için belirli bir yöntem izlemek gerekir. Buluş yapmanın ikinci adımıysa, probleme çözüm yolları bulmaktır. Buluş yapmak için işe koyulduğunuzda bir problem bulmak zordur. Bir düşünce yakalamak... Ancak, yakaladıktan sonra  bu düşünceyi geliştirmek daha kolaydır.

    Bir problem düşünün. Çözümü, yaşamınızı kolaylaştıracak ve sizin buluşunuz olacak! Problemi ararken çevrenize bakının, dinleyin, beyin fırtınası yapın.

    Buluşçular İçin Önemli İpuçları

    Başarısızlıktan Korkmayın!

    Nobel Ödülü kazanan fizikçi Richard Feynman, başarısızlıkla sonuçlanan deneylerinin bir gün onu başarıya götüreceğini bildiğini söyler. Bell laboratuvarlarında da başarısızlık, yeni bir bilim dalının doğmasıyla sonuçlanır. Burada çalışan bilim adamları bir transistör yapmak isterler. Transistör, elektronik tüplerin elektrik titreşimlerini genişletmekte kullanılan bir aygıttır. Ancak bu işle uğraşırken, yapmayı istedikleri transistörün yerine daha değişik bir transistör yaparlar. Bu buluşun sonucunda “yarıiletken fiziği” bir bilim dalı olarak ortaya çıkar. Gelişmeler, yeni transistörün elektrik devreleriyle birleştirilip kullanılmasıyla devam eder. Sonuçta, yarıiletken fiziği sayesinde bilgisayarlar ve elektronik aygıtlarda çok önemli buluşlar yapılır.

    Gerçeği Görmek İçin Parçaları Birleştirin!

    Çevremizde gördüğümüz birbiriyle ilgisiz gibi görünen nesneler, bir bütünü oluşturabilir. Kimi zaman bir rastlantı, farklı bilgi parçalarını birleştirip bütünü görmemize yardımcı olabilir. Önemli olan, varolan şeylerle yeni bileşimler oluşturmaktır. Zaten yaratıcılık da bu değil mi? Newton’un başına gelenleri düşünün. Öyküyü bilirsiniz. Ağacın altında otururken Newton’un başına bir elma düşer. Başına düşen elmanın onda yarattığı etkiyle düşünmeye başlayan Newton, birden gökyüzündeki Ay’ı fark eder. Elmayı düşüren kuvvet neden Ay’ı düşürmez? Newton, elmanın düşmesini ve Ay’ın Dünya’nın yörüngesinde hareket etmesini sağlayan yasaların aynı olduğunu bulur. Bu buluş, mekanik yasalarının gelişmesini, matematiksel çözümlemelerin kurulmasını sağlar. Bundan başka, mühendislikle ilgili temel buluşların ortaya çıkmasına öncülük eder.

    Gözünüzü Dört Açın!

    Bazen insanlar gözlerinin önündekini fark edemezler. Bunun en güzel örneği, teleskop ve mikroskopun bulunması. Gözlüğün bulunmasından çok sonra, 1608 yılında bir gözlük yapımcısı olan Hans Lipperhey, yeni bir alet yapar. Lipperhey’in bu aleti yaptığı tarih, Galileo’nun Satürn’ün halkalarını ve Jüpiter’in dört uydusunu teleskopundan gözleyişinden önceye denk gelir. Bir borunun iki ucuna, birer büyütücü mercek yerleştirir. Bu şekilde uzaktaki cisimler daha ayrıntılı görülebilir. Bu alet, bir teleskoptur. Teleskop sayesinde gökbilim kısa sürede gelişir ve gökyüzüyle ilgili birçok bilgi de su yüzüne çıkar.

    Farklı Konular Arasındaki İlişkileri Araştırın!

    Elektrik ve manyetizma arasındaki ilişki ilk kez 1820 yılında bulunur. Hem de Hans Oersted adlı bir  biliminsanının, elektrik ve manyetizmanın birbirinden farklı konular olduğunu gösteren bir deney yaptığı sırada! Ama bu kez deneyde, onun düşündüğünün tam tersi bir sonuç ortaya çıkar. Elektrik akımı manyetik alan oluşturur. Bu deney, bir fizikçi olan Maxwell’e esin kaynağı olur. Bunun üzerine çalışmaya başlar. Newton’un daha önceden bulmuş olduğu elektrik-manyetizma ilişkisi üzerine araştırmalarını sürdürür. Oersted’in deneyiyle başlayan ve değişik araştırmacıların gerçekleştirdikleri çalışmalar elektrik ve elektronik alanlarında yeni buluşlarla sonuçlanır.

    Birçok Buluş, Yaşamı Kolaylaştırmak İçin Bulunmuştur, Hatırlayın!

    Elektronik alanındaki ürünlerin kullanımıyla ilgili olarak yapılan bir çalışmanın sonucunda, yeni ürünlerin bulunmasında tüketicilerin rolünün % 70 olduğu ortaya çıkar. Çünkü, tüketiciler piyasada gereksinimlerini karşılayacak ürünleri bulamayıp, bunları kendi kendilerine yapmaya çalışırlar. Gerçekten de çok sayıda buluş gereksinimlerimizden dolayı, yaşamımızı daha kolaylaştırmak amacıyla yapılmıştır.

    Basit Sorular, Yaşamı Kolaylaştıran Buluşlara Dönüşebilir. Bu Soruları Hafife Almayın!

    Fotoğrafçılıkla uğraşan Edward Land, ailesiyle gezintiye çıktığında kızı ona, çekilen fotoğrafları görmek için neden beklemek gerektiğini sorar. Bu güzel soru babayı düşündürür. Çekilen fotoğrafların anında görülebileceği bir makine yapmak için kolları sıvar ve laboratuvarında çalışmaya başlar. Bir süre sonra polaroid fotoğraf makinesini bulur. Öte yandan ünlü bir fotoğraf makinesi firması da bunu yapabilecek güçtedir. Ama yetkililer insanlar için fotoğrafları hemen görmenin önemli olmadığını düşünmüş olduklarından, böyle bir makine geliştirme konusunda çalışmamışlardır. Bu yüzden, firma yeni makineyi üretme hakkını almak için milyonlarca dolar ödemek zorunda kalır.

    Kimi Zaman Yanlış Anlamalar Bile Sizi Bir Buluşa Götürebilir, Unutmayın!

    Telefonun bir yanlış anlama sonucu ortaya çıktığını biliyor muydunuz? Bell, Almanca yazılan bir röportajı gözden geçirirken, telefonun bildiğimiz işlevini gören bir aygıttan söz edildiğini okur. Bu, ona esin kaynağı olur ve bu aygıtı yapmak için çalışmaya başlar. Daha sonra buluşunun tanıtımı konusunda çalışırken, ona esin veren yazıda gerçekte farklı bir buluştan söz edildiğini anlar. Bell’in Almancası pek parlak değildir. Ancak, Almancasının iyi olmaması nedeniyle yazıyı yanlış anlaması, büyük bir bir buluşla sonuçlanır.

    Düşüncelerinizi Paylaşın!

    Laboratuvarlarda kullanılan gaz lambasının buluşçusu kimyacı Bunsen, bir kimyasal maddenin içeriğini öğrenmeye yarayan bir teknik bulur. Kimyasal maddelere gaz alevi tutarak aldıkları renge bakmak yeterlidir. Bu tekniği fizikçi bir arkadaşına anlatır. Arkadaşı prizma kullanırsa tüm renk demetini (renk tayfı) görebileceğini söyler. Öneri geliştirilerek renk demetini bir ekran üzerinde gösteren aygıt yapılır ve bu aygıtla yıldızlarla ilgili yeni bilgiler elde edilir.

    Problemlere Birden Fazla Çözüm Arayın!

    Bir fizikçi elektron mikroskopunun nasıl bulunduğunu araştırır. Araştırmanın sonunda bu buluşun üç ayrı teknikle yapılabileceğini fark eder. Bu tekniklerden biriyle buluşun patentinin alındığını görür. Gerçekte kendi bulduğu teknik daha iyidir. Bu teknikle elektron mikroskopu yaparak yeni bir patent alır.

    Basit Bir Düşünce Karmaşık Bir Buluşa Dönüşebilir. Cesaret!

    Televizyon düşüncesi ABD’de yaşayan Philo Farnsworth’ün aklına, bir tepeden kasabayı izlerken geliverir. Sürülmüş tarlalardaki çizgileri fark eder. Çukur yerler karanlık görünmektedir. Televizyonda da görüntü, cismin karanlık ve aydınlık noktalarını içeren bilginin fotoelektrik hücrelerinden geçmesiyle oluşur. Bunu keşfettiğinde, Philo 14 yaşındadır. Bir yıl sonra buluşunu okulundaki bilimsel proje yarışmasında sunar. 21 yaşındayken, çalışan ilk televizyonu yapar.

    Çılgın Çözümleri de Deneyin!

    Einstein görelilik kuramıyla ilgili olarak çalışmaya başlarken, cisimlerin ışık hızıyla hareket edebileceği gibi çılgın bir düşünceden yola çıkar. Kendisine, buluşunu geliştirmesini sağlayan en önemli şeyin ne olduğunu sorduklarında şöyle der: "Problemi nasıl çözeceğimi bulmak". Kimi zaman çözüm çılgınca gelebilir ve her düşünceyi denemek gereklidir. Bir devlet başkanı bulunabilecek her şeyin bulunduğunu, geriye başka şeyin kalmadığını söylemiş. Tekerlek, takvim, kaldıraç, baskı makineleri, teleskop, hesap makinesi, mikroskop, buharlı gemi, fotoğraf makinesi, çengelli iğne, telefon, ampul, televizyon, bilgisayar, lazer, roket, uydu, tükenmez kalem! Günümüzde verdiği rahatlığa alıştığımız basit ya da karmaşık daha birçok buluş. Genç buluşçular naneli dişçi eldivenleri, sırta masaj yapan sandalyeler, müzikli klozetler yapıyor. Daha başka hangi buluş yapılabilir ki diye düşünüyor insan. Ancak, hala kimsenin göremediğini gören, kimsenin düşünemediğini düşünen ve kimsenin cesaret edemediğini cesaretle yapabilen insanlar var. İşte bunlar gerçek buluşçular...

    Biliminsanlarının, Buluşçuların Yaşam Öykülerini Okumak Yararlı Olabilir.

    Bu öykülerde Newton gibi okul yaşamında başarılı öğrencilerle karşılabileceğiniz gibi, Einstein gibi okul yaşamında başarısız ama büyük buluşçulara rastlayabilirsiniz. Okuldaki başarınız buluş yapmanızı etkilemez, ama buluş yapmaya karar verdiyseniz, o konuyu iyi öğrenmeniz gerekir. Öyküler dışında buluşlar tarihini okumak, dünyadaki son buluşları izlemek, aklınıza yeni bir düşünce getirebilir. İnternet’ten buluş müzelerine de girebilirsiniz. İlgilendiğiniz belirli bir konu varsa o konuda araştırma yapmak da diğer bir yöntem olabilir. Çünkü çoğu zaman yeni düşünceler gökten elma gibi düşmez. Sizin de elma ağaçlarını sallamanız gerekebilir. Bu nedenle buluşunuzu ilgilendiğiniz konuda seçmek, işleri kolaylaştırır. Gökbilimle ilgileniyorsanız yeni bir teleskop üzerinde düşünebilir, en sevdiğiniz uğraş müzikse yeni bir müzik aleti bulabilirsiniz. Yok ben spora meraklıyım diyorsanız, yeni bir spor bulun ya da yeni bir spor aleti. Mekanikle ilgiliyseniz basit makinelerden yola çıkarak neler neler yapabilirsiniz! Doğayı seviyorsanız, doğadaki canlıları koruyacak bir yöntem bulabilirsiniz. Unutmayın buluşunuzun mutlaka bir alet olması gerekmez. En sevdiğiniz ders resimse, belki de yeni bir boyama tekniği sizi bekliyor olabilir bir ağaçta. Düşmesini beklemeyin. Bilgi toplayın, beyin fırtınası yapın ve çalışın. Yeni bir düşünce, yeni bir buluş!

    Yeni Bir Düşünce İçin Düşlerin de Önemli Olduğunu Unutmayın!

    Buluşların amacı yaşamı kolaylaştırmaktır, ama diğer yandan birçok buluş insanların düşlerinin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Yaratıcılığınızı kullanın. Nasıl mı? Kimi zaman yaratıcılık, düşlerin peşinden kendiliğinden gelir. O zaman gerçekten şanslısınız. Ama kimi zaman da düşleri çağırmak, bilgileri kullanmak, beyin fırtınası yapmak ve ortaya çıkanlarla yeni düşler kurmak gerekir. Bu durumda yine şanslısınız. Çünkü istediğiniz kadar düş kurabilirsiniz. Hatta yardım alıp, diğer insanların yaratıcı düşüncelerinden de yararlanabilirsiniz. Beyin fırtınası yapmak, bilgi toplamak, en önemlisi düş kurmak da kimi zaman zordur, denemeler yapmak gerekir.

    Buluş Yapmaya Hazır Olun!

    Pasteur, gözlem alanında, şansın ancak hazır beyinlere güldüğünü söyler. Bunun anlamı şudur: Merak ettiğiniz bir konuyu öğreniyor, inceliyor ve sorular soruyorsanız, o konuda bir şeyler bulma şansınız yüksektir. Gerçekten de Newton yerçekimini, anlamaya hazır olduğu, bu konuda bilgisi olduğu için keşfetti. O zaman tüm ilköğretim çağındaki çocuklar çok şanslı! Çünkü, onlar her türlü temel bilgiyi öğreniyorlar. Aile, okul ve toplum yaşamını, ülkemizin ve dünyanın coğrafyasını, tarihini, yeryüzünü oluşturan su, hava, toprağı ve yapılarını, deprem ve yanardağları, bakterilerden memelilere canlıları, insan vücudunu, sistemleri, organları ve temel yapı hücreyi, DNA’yı ve evrimi, canlıların birbirleriyle ve çevreyle ilişkilerini, atom,  element ve bileşikleri, enerjiyi, ses, ışık, ısı ve elektriği, kuvvet, güç ve diğer mekanik konularını. Kısaca çevresinde neler olup bittiğini merak eden bir çocuğun sorularının birçok yanıtını! Newton da işe böyle başlamış. Çocukluğunda uçurtmalar uçurup güneş saatleri yaparken merakla ne, neden, nasıl, nerede, kim sorularını sormuş, yanıtlarını aramış, gözlemler ve incelemeler yapmış, çok çalışmış. Biliminsanlarının öykülerini okursanız, bir özelliklerinin de yılmadan çalışmak olduğunu görürsünüz.

    Nesneler Üzerinde Düşünün!

    Örneğin bir elma! Elma yerken ne gibi zorluklarla karşılaşıyorsunuz? Elmanın kabuğu nasıl daha kolay soyulabilir? Ya da elmayı elma suyu olarak seviyorsanız, suyunu çıkarmak için ne gibi yeni yöntemler geliştirilebilir? Elmadan başka nasıl yararlanılabilir? Elmanın atıkları nasıl değerlendirilebilir? Elma deyip geçmeyin, elinize tek bir elma ya da herhangi bir nesne alarak bile birçok yeni buluş ortaya çıkarabilirsiniz. Bu hem bu kadar basit, hem de zor ve karışık. Ama zor ve karışık yanından korkmayın. Sizlerin elmaları buluşlara dönüştürecek güçte olduğunuzu biliyoruz. En iyisi tüm bunları yaparken işin zevkine varın ve olabildiğince eğlenin.

    Yazı kaynağı : bilimcocuk.tubitak.gov.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap