Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    böbrek taşı nasıl düşürülür

    1 ziyaretçi

    böbrek taşı nasıl düşürülür bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Böbrek Taşları Konusunda Her Şey - Türk Böbrek Vakfı

    Böbrek Taşları Konusunda Her Şey

    Böbrek taşı nedir?

    Böbrek taşı; böbrek kanalları içerisinde oluşan mineral içerikli sert kitlelerdir.

    Neden olur?

    Bu taşların hangi etkenlerden dolayı oluştuğu ve oluşum mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Ancak,

    Ailevi yatkınlık,

    Doğuştan idrar yolları anomalileri,

    Bazı sistemik hastalıklar (Gut, Sistinüri vb) neden olabilir

    Nerede ve nasıl oluşur?

    Nerede idrar varsa orada taş olabilir, böbreğin pelvisinde ve böbreğin havuzcuğunda oluşabilir. İdrarda koruyucu olan bazı maddelerin vücut tarafından eksik üretilmesi taş oluşumuna neden olur. Sıcak, yüksek rakımlı ve tropikal ülkelerde böbrek taşı daha sık görülür. Güneşin etkisi var, güneşten dolayı vücudun D vitamin sentezi artıyor D Vitamini Sentezi başta kalsiyum olmak üzere bağırsaklarda maddelerin daha fazla emilimine sebep oluyor ve bunların idrarla daha fazla atılımından dolayı kalsiyum taşları oluşuyor.

    Toplumda görülme sıklığı nedir?

    Oldukça sık görülür.

    Kadınlarda mı erkeklerde mi daha çok görülür?

    Erkeklerde kadınlara oranla 3 kat daha fazla görülmektedir.

    Hangi sağlık sorunları kişide böbrek taşı oluşumunu hızlandırır?

    Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları böbrek taşları açısından risk doğurur. Bunun dışında sistinüri gibi böbrek hastalıkları, tiroid hastalıkları benzeri metabolizma hastalıkları veya kronik pankreas hastalığı böbrek taşı oluşumuna zemin hazırlayabilir. Bir tür romatizmal hastalık olan gut, vücutta ürik asit oranını arttırır ve ürik asit taşlarının sıklıkla oluşmasına neden olur. Ürik asit taşları, kadınlara oranla erkeklerde daha çok görülür. Kronik bağırsak iltihabı da, sık sık böbrek taşı oluşmasına neden olan hastalıklardan biridir.

    Taş oluşum riskini artıran faktörler nelerdir?

    Gün içerisinde yeterince sıvı almamak

    Genetik Faktörler

    Aile öyküsü ve kişisel öykü: Ailesinde taş öyküsü olanların taş oluşturma olasılığı yüksektir.

    Yaş cinsiyet ve ırk: Böbrek taşı hastalığı çoğunlukla 30-50 yaş aralığında görülür

    Az hareket veya hareketsizlik

    Diyet

    Böbrek taşı belirti verir mi? Eğer verirse bu belirtiler nelerdir?

    Değişik şiddette ağrı

    Bulantı / Kusma

    İdrarda kan

    Sorun başka hastalıklarla karıştırılır mı? Eğer öyleyse bunlar hangileridir?

    Karın ağrısı yapan diğer hastalıklar aka gelmelidir. Sağ alt kadrandaki taş ağrılarında akut apandisit mutlaka tetkikler yapılarak ekarte edilmelidir.

    Böbrek taşı tanısı hangi yollarla konulur?

    Böbrek taşının tanısında görüntüleme yöntemleri ve laboratuar tetkikleri kullanılır. Röntgen filminde böbrek taşı varsa genellikle görülür. Bu film çekilirken hasta yatırılır. Fakat bütün taşlar direkt röntgen filminde görülmeyebilir. Bütün taşların görüldüğü sistem bilgisayarlı tomografidir.

    Böbrek taşı tedavisi deyince akla hangi yöntemler gelir?

    Medikal Tedavi: 5 mm’ye kadar olan taşların büyük çoğunluğu verilen ağrı kesici, antispazmodik ilaç tedavisi ve bol sıvı alımı ile düşürülebilir. Taşın boyutu büyüdükçe müdahalesiz düşürme olasılığı azalır.

    ESWL: Vücut dışından şok dalgaları ile taş kırma

    Perkutan Nefrolithotomy (PNL): Böbrek içindeki taş 2 cm’den büyük olduğunda veya ESWL ile kırılamadığında uygulanan güncel bir yöntemdir. Genel anestezi altında bel bölgesinde 1 cm’lik kesiden oluşturulan bir yoldan böbreğin içerisine girilerek taşlar bir bütün halinde veya kırılarak aynı yoldan dışarı çıkartılır. Endoskopik yani kapalı bir ameliyat yöntemi olan perkütan nefrolithotomy ameliyatında görüntüler endokamera ile bir televizyon ekranına büyütülmüş olarak taşınır. Taşlar genelde pnömatik, ultrasonik veya lazer taş kırıcılar ile parçalanırlar.

    Üretoroskopi (URS): Üreter kanalı içerisindeki taşlar düşmezse veya ESWL ile kırılamazsa idrar yolundan üreteroskop denilen aletler yardımıyla girilerek tedavi edilebilirler. Üreteroskoplar 2.5-3 mm çapında, uzunlukları boyunca bir çalışma kanalı ve görüntüyü sağlayan bir mercek bulunan cihazlardır. Rijid yani sert üreteroskoplar ile dış idrar yolu ve mesane geçilip üreter içine girilirek taşlar Holmium lazer veya pnömatik taş kırıcı ile kırılarak tedavi edilir. Bu üreteroskoplar ile alt ve orta üreterdeki taşlar tedavi edilebilirler. Fleksibl yani kıvrılabilen üreteroskoplar ise uçları çeşitli yönlerde ve açılarda döndürülebildiğinden hem üst üreterdeki, hem de böbrek içinde havuzcuk ve kalis adı verilen ceplerdeki taşların tedavisinde kullanılırlar. Üretereroskopik taş tedavisi sonrası hastalar aynı gün veya bir gün sonra evlerine taburcu edilirler.

    Hangi durumlarda ameliyat hangi durumlarda ameliyat dışı yöntemler uygulanır ve bunların başarı oranı nedir?

    Artık güncel yaklaşımda en az girişimsel olan tedavi metotlarını öngörüyoruz. Taşın yapısı, sayısı, büyüklüğü, bulunduğu yer tedavi metodu seçiminde rol oynayan en önemli öğelerdir.

    Böbrek taşı tedavisi olan hastalarda taş oluşumunu engelleyici önlemler alınmaz ise sorunun tekrarlama riski nedir?

    Engelleyici önlemler alınmaması ve bir takım hayat tarzı değişikliklerine gidilmemesi halinde, böbrek taşlarının çevresel ve genetik faktörler sebebi ile tekrar etme riski oldukça yüksektir.

    Taş oluşumunu önleyici tedaviden kasıt nedir?

    Taş oluşumunu önlemek için hayat tarzı değişiklikleri son derece önemli bir rol oynar. Hızlı beslenmekten uzak durmak, bol sıvı tüketmek ve egzersize ağırlık vermek gibi bir takım önlemler ‘önleyici değişiklikler’ olarak sayılabilir. Bunların yanında doktor kontrolünde gerçekleştirilecek bazı ilaç tedavileri de söz konusu olur. Eşit aralıklı sağlık kontrolü ile erken tanı önem taşır.

    Böbrek taşı olan kişi ne yapmalıdır?

    Bol su tüketmeli, özellikle yaz aylarında bu daha da önemlidir.

    Çay, kahve ve kola gibi içeceklere mümkün olduğunca kısıtlama getirmeli

    Tuz tüketimini kısıtlamalı,

    Düzenli egzersiz veya yürüyüş yapmalı,

    Ani kilo kayıplarından kaçınmalı,

    Böbrek taşının oluşumu engellenebilir mi? Eğer yanıtınız evet ise engellenebilir mi?

    Yaşam ve beslenme tarzında birkaç değişiklik yaparak yeni taş oluşma riski azaltılabilir. Lif içeren besinler ve faydalı etkileri nedeniyle sebze, meyve tüketmek gerekir. Ancak okzalat bakımından zengin olan sebze ve meyvelerden (ıspanak, kakao, çay yaprakları, ceviz, buğday kepeği) sakınmak gerekir. Alınan kalsiyum miktarı, bu yönde önerilerde bulunmak için güçlü bir neden olmadıkça sınırlanmalıdır. Bol sıvı tüketimi yapılmalıdır.

    Böbrek taşlarıyla ilgili doğru bilinen yanlışlar nelerdir?

    Kalsiyumlu gıdalar, çilek ve kuruyemiş taş yapar: YANLIŞ!
    Kişide taş oluşumu genetiktir ve her tür yiyecek taş yapabilir. Önlemi bol sıvı tüketmekten geçmektedir.

    Çok su içmek böbrekleri yorar: YANLIŞ!
    Böbreklerin vücuda giren suya göre sıvıyı ayarlama yetenekleri oldukça yüksektir. Bu nedenle fazla sıvı böbreği yormaz.

    İnsan tek böbrekle yaşayamaz: YANLIŞ!
    Tek böbrekle sorunsuz 100 yıl yaşamak bile mümkündür. Böyle binlerce hasta vardır. Böbreği etkileyecek bir hastalık olmadığı sürece (yüksek tansiyon, diyabet, taş, vb.) tek böbrekle yaşamakta sorun yoktur.

    Böbrek taşı düşürmede taşın boyutu önemli midir?

    Evet önemlidir.

    Böbrek taşı nasıl düşürülür?

    5 mm’nin altındaki taşlar kendiliğinden düşebilir. Bol su ve hareket taşların düşmesine yardımcı olur. Üreter kanallarını genişletici İlaç tedavisi ile taş düşürmek mümkün. 5 mm üstü taşları da operasyon yolu ile düşürülmektedir.

    Hangi boyutta hangi uygulama yapılmalıdır?

    6mm üstündeki taşlar müdahale ile düşürülür. 4-6 mm arasındaki taşların bazılar kendiliğinden bazılarıda müdahale ile düşer. 4 mm altındaki taşlar ise kendiliğinden düşer.

    Bitkisel tedavinin böbrek taşı düşürülmesine etkisi nedir? Bu konuda uyarılarınız var mı?

    Bazı bitkiler böbrekleri çalıştırdığı için taşın düşürülmesinde etkili olurlar. Tabi 4mm’nin altındaki taşlar için geçerli. Önerim ise, doktorlarına danışmadan böyle bir şey yapmamaları. Her bitki faydalı olmaya bilir aksine zararı bile dokunur.

    Limon tüketmenin böbrek taşı düşürülmesine faydası var mıdır?

    Araştırmalarda limon suyunun bazı taşların meydana gelmesini engellediği tespit edilmiştir. Limonatadaki sitrat böbrek taşına karşı etkili olmaktadır. Bu nedenle sıvı gereksiniminin bir bölümü limonata şeklinde alınabilir.

    Böbrek kumu ile böbrek taşı arasında ne fark vardır?

    Arasında bir fark yoktur.

    Müdahalelerdeki olası riskler nelerdir?

    Risksiz ameliyat diye bir şey yoktur. Açık ve kapalı böbrek taşı ameliyatlarının riskleri birbiri ile aynıdır. Kanama en sık rastlanan komplikasyondur. Yapılan çalışmalarda kan vermeyi gerektirecek kadar kanama olma ihtimali %1 ile %10 arasında bulunmuştur. Her ameliyatta olduğu gibi bu ameliyatta da enfeksiyon ihtimali vardır. Bu riski en aza indirmek için ameliyat öncesinde idrarda mikrop varlığını araştırmak ve ameliyat sırasında önleyici (profilaktik) antibiyotik başlamak gerekir. Çok nadir olarak bu ameliyat sırasında böbreğe giriş işlemi röntgen cihazı ile “kör” olarak yapıldığı için barsak ve çevre organ yaralanması görülebilir. Özellikle çok zayıf hastalarda bu risk daha fazladır.

    Böbrek taşı tedavisinde son yenilikler hangileridir, bunlar hasta ve doktora ne gibi avantajlar getirir?

    Hem tanı hem de tedavi yöntemlerinde yenilikler devam etmektedir. Bu konuda en büyük katkı tıbbi mühendislik gelişmelerinin tıbbi uygulamalara güvenidir. Örneğin E.S.W.L, PNL, URS gibi önceki bölümlerde anlattıklarımız son yılların yenilikleridir.

    Op. Dr. Osman Akalın

    Başhekim

    Üroloji Uzmanı

    Yazı kaynağı : www.tbv.com.tr

    Böbrek Taşı

    Böbrek Taşı

    Kaburgaların altında bel bölgesinin iki yanında bulunan böbrekler kanı temizlemekle görevlidir. Bu işlem sırasında bazı mineral ve tuzlar böbrekte birikir. Böbrek taşları, bu tuz ve minerallerin idrarla atılamaması halinde birikerek o bölgeye yapışması sonucu oluşur.

    Her yıl on milyon kişi böbrek taşı sebebiyle hastanelere başvurmaktadır. Böbrek taşının kadınlara nazaran erkeklerde daha sık görüldüğü söylenebilir. Genel olarak 30 yaş civarında ilk semptomlar görülmeye başlanır. Obezite, diyabet ve yüksek tansiyon gibi diğer hastalıklar böbrek taşı oluşumuna zemin hazırlar.

    Tuz ve minerallerin içeriği ve oluşma sebebine göre taşlar farklı çeşitlerde ve büyüklüklerde olabilir. Böbrek taşları tek ya da çift taraflı görülebilir. Böbrek taşlarının tedavisi için üroloji bölümüne başvurmak gerekir.

    Böbrek Taşı Belirtileri Nelerdir?

    Böbrek taşları uzun bir süre boyunca hiç belirti vermeyebilir. Ancak, aniden başlayan sırt ve karın bölgesinde ağrı, böbrek taşının en büyük göstergelerinden bir tanesidir. Taşlar idrar yoluna doğru hareket ettiğinde bazı durumlarda belirti vermeden ya da çok az belirtiyle vücuttan atılabilir. Ancak, daha büyük taşların varlığı böbrek, üreter, mesane ya da üretrada idrar birikimine yol açabilir. Bu noktada, böbrek taşı kendisini yukarıda bahsedilen ağrıyla gösterir.

    İlerleyen durumlarda taşların idrar yolunu tıkaması hâlinde daha ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Böbrek taşının sık karşılaşılan belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

    Enfeksiyon varlığında ateş ve üşüme de bu belirtilere eşlik edebilir.

    Böbrek taşları çoğunlukla vücutta herhangi bir hasar oluşturmadan idrar yoluyla atılırlar. Ancak, tekrarlayan ve idrar yoluyla atılamayan taşlar için tedavi gerekebilir.

    Böbrek Taşı Nedenleri Nelerdir?

    İdrarda pek çok farklı atık bulunur. Bu atıkların az miktarda sıvı içinde yoğunlaşması hâlinde, atıklar giderek kristalize hâle gelir ve bu durum da böbrek taşlarının oluşumuna sebebiyet verebilir. Çoğunlukla bu atıklar idrarla birlikte atılır ve taş oluşumu gerçekleşmez. Ancak, risk faktörlerinin varlığında ve sıvı alımının gerekenden az olduğu durumlarda, böbrek taşlarının oluşumu hızlanır ve taşlar bir noktadan sonra idrar yolundan geçemeyecek büyüklüklere ulaşabilir ve hatta idrar yolunu tıkayabilir. Bu taşları oluşturan kimyasallar kalsiyum, oksalat, üre, sistin, ksantin ve fosfattır.

    Beslenme biçimleri, metabolik rahatsızlıklar, yetersiz sıvı alımı ya da sıvı kaybı ve bazı ilaçlar gibi pek çok etmen böbrek taşına neden olabilir.

    Bu etmenlerin dışında, böbrek taşı oluşumuna neden olan etmenler arasında,


    Böbrek Taşı Çeşitleri Nelerdir?

    Böbrek taşları içeriklerine ve oluşum biçimlerine göre dört farklı kategoriye ayrılır. Taşlar kum tanesi büyüklüğünde ya da çakıl taşı boyutunda görülebilir.  

    Kalsiyum Oksalat Taşları: Kalsiyum taşları en sık karşılaşılan böbrek taşı çeşididir. İdrarda kalsiyum ve oksalatın birleşmesi sonucu oluşur. Yetersiz sıvı ve fazla kalsiyum alımı sonucu görülen bu taşların oluşumunda, çoğunlukla diğer risk faktörleri de bu nedenlere eşlik eder.

    Sistin Taşları: Kalıtsal bir bozukluk sonucu oluşan sistin taşları en nadir görülen böbrek taşı çeşididir. Bu taşlar, 25 yaşından önce oluşabilir ve sık aralıklarla tekrarlayan bir rahatsızlıktır. Bu nedenle, böbrek fonksiyonlarında zayıflamaya ve böbrek yetmezliğine neden olabilir.

    Ürik Asit Taşları: Yüksek protein diyetlerinin uzun süre uygulanması, gut hastalığı, az sıvı tüketimi gibi faktörler ürik asit miktarını artırır ve ürik asit taşlarının oluşmasına sebep olur. Sakatatlar ve kabuklu deniz ürünleri de idrarda yüksek miktarda ürik asitin oluşmasına neden olabilir. Ürik asit taşları kalıtsal olarak da görülebilen bir böbrek taşı çeşididir.

    Sitrüvit Taşları: Enfeksiyon taşları olarak da adlandırılan bu taşlar tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları sonucu oluşur. Kadınlarda daha çok görülür.

    Böbrek Taşları Nasıl Teşhis Edilir?

    Böbrek ağrısıyla başvuran hastalara öncelikle fiziksel muayene yapılır ve ailede daha öncesinde böbrek taşı vakası olup olmadığı araştırılır. Sonrasında kan ve idrar tahliliyle birlikte bazı görüntüleme tekniklerinden faydalanılarak kesin teşhis konur. Kan ve idrar tahlili yoluyla böbreklerde bir hasar olup olmadığı anlaşılmaya çalışılır. Kanda kalsiyum, fosfor ve ürik asit seviyelerine bakılır. Zaman zaman hastadan 24 saatlik idrar toplama da istenebilir.

    Böbrek taşı tanısında kullanılan görüntüleme yöntemlerinin başında ise bilgisayarlı tomografi (BT) gelmektedir. Ayrıca, teşhis için böbrek, üreter ve mesane bölgesi röntgeni de istenebilir. Bu şekilde taşın büyüklüğü ve bulunduğu yerin görüntülenmesi sağlanır ve var olan taşlar için nasıl bir tedavi planı izlenmesi gerektiği kararlaştırılır.

    Ancak, bilgisayarlı tomografide radyasyona maruz kalma oranı yüksek olduğundan, bu yöntemin hamileler ve gençlerde kullanımına dikkat etmek gerekir. Bu nedenle, hamilelerde genellikle ultrason yöntemine başvurulur.

    Bazı durumlarda doktorlar IVP adı verilen (Intravenöz Pyelografi) renklendirme yöntemi kullanılarak çekilen röntgene bakarak da böbrek taşı teşhisi koyabilirler. Ancak, IVP bazı hastalarda toksisiteye (zehirlenme) sebep olduğundan ve boya enjeksiyonu gibi süreçler nedeniyle teşhis süresi uzadığından, bu yöntemin artık pek tercih edilmediği söylenebilir.

    Her vaka için farklı görüntüleme ve tanı yöntemleri kullanılması gerekebilir. Bu nedenle, hastanın durumuna ve hastalık geçmişine bakılarak hangi görüntüleme yönteminin kullanılacağına doktorun karar vermesi en iyisi olacaktır.

    Böbrek Taşlarını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

    Su başta olmak üzere sıvı alımını artırmak böbrek taşını önlemek için yapılması gerekenlerin başında gelir. Normal şartlar altında idrar açık sarı olmalıdır. Çay, kahve, meyve suları ve asitli içecekler yerine, su tüketimi artırılmalıdır. Çünkü, bu içeceklerin bir kısmı dehidrasyona (sıvı kaybı) neden olabilir ya da içerisinde bulunan şeker sebebiyle başka problemlere davetiye çıkarabilir. Spor yapan, açık havada ve yoğun beden işi yapan kişilerin daha çok su içmesi gerektiğini de unutmamak gerekir.

    Bol sebze ve meyve tüketimi de oldukça önemlidir. Sebze ve meyveler idrardaki asit miktarını azaltır. Bu nedenle, ürik asit oranını artırma riski bulunan hayvansal gıdalarla birlikte sebze tüketimi yapılmalıdır.

    Tuzu ve şekeri azaltma da böbrek taşını önlemek için başvurulabilecek diğer bir yöntemdir. Ayrıca, paketli gıdalardaki tuz ve şeker miktarı kontrol edilemediğinden, özellikle risk altındaki kişilerin paketli gıdaları daha az tüketmeleri önerilmektedir.

    Obezite de böbrek taşı oluşumu için bir risk faktörü olduğundan, kilo vermek böbrek taşlarının azaltılması veya önlenmesi için tavsiye edilir. Ancak, kilo verme ameliyatları ya da hızlı kilo verdiren yüksek protein diyetleri gibi yöntemlere başvurulmadan önce dikkatli olunmalıdır.

    Böbrek taşı oluşumunu önlemek için, kan ve idrar testi de yaptırılabilir. Çoğunlukla kan ve idrar testleri beslenmede neyin değiştirilmesi gerektiğine dair fikir verdiğinden, yapılacak bu testler sonucunda, risk altında olan kişiler için uygun bir beslenme planı hazırlanabilir.

    Böbrek Taşları Nasıl Tedavi edilir?

    4 mm’den küçük taşların %90’ı herhangi bir müdahale gerektirmeden kendiliğinden düşer. 4-7 mm arası taşların yarısı ve 8 mm’den büyük taşların ise nadiren kendiliğinden düştüğü söylenebilir.

    Böbrek taşı idrar yolunda harekete başlamışsa ve müdahaleye gerek kalmayacak kadar küçükse, hastalara bol su tüketmesi ve hareket etmesi tavsiye edilir. Ağrı kesicilerle taşın düşmesi sırasında yaşanabilecek sorunların azaltılması hedeflenir. Ancak, 5 mm’den büyük taşlarda müdahale edilmesi ve doktora başvurulması gerekebilir.

    Ürolog, taşın yeri ve büyüklüğüne, hastanın sağlık durumuna ve yaşına göre gerekli müdahaleye karar verir. Çocuklarda ve yetişkinlerde benzer tedavi yöntemlerine başvurulduğu söylenebilir.

    İlaç tedavisi

    Böbrek taşı varlığında hastalara ağrıyı azaltmak ve rahatsızlığı ortadan kaldırmak için bazı ağrı kesiciler verilebilir. Özellikle ibuprofen tarzı ağrı kesiciler tercih edilir.  Bazı durumlarda ise doktorlar taşın düşürülmesine yardımcı bazı ilaçlar da verebilir. Bu ilaçların başında alfa blokerlar gelmektedir. Üreterdeki kasların gevşemesi için verilen bu ilaçlar, taşın vücuttan atılması sürecini kolaylaştırmaktadır.

    Vücutta ürik asit fazlalığı olduğu durumlarda ise idrarın asiditesini düşürmek için de ilaç tedavisi uygulanabilir.

    Operasyon gerektirmeyen müdahaleler

    Böbrek taşı tedavisinde kullanılan ve operasyon gerektirmeyen yöntemlerin başında ESWL (Extracorporeal Shockwave Lithotripsyde) yöntemi gelir. Taşı vücut dışından verilen şok dalgalarıyla kırma işlemi olarak tanımlanabilecek ESWL yönteminde işlem sonrası tekrar bilgisayarlı tomografi çekilir ve işlemin başarılı olup olmadığı bu sayede kontrol edilmiş olur.

    Diğer tüm müdahale ve işlemlerin yetersiz kaldığı durumda ya da hastaların durumuna eşlik eden başka hastalıkların ya da anomalilerin varlığında veya taşların çok büyük olması hâlinde böbrek taşı tedavisinde cerrahi müdahaleye başvurulur.

    Cerrahi müdahaleler

    Perkütan nefrolitotomi (PNL) böbrek taşı ameliyatına verilen isimdir. Bu ameliyat, kapalı böbrek taşı ameliyatı olarak da adlandırılır. Sırtta açılan küçük bir kesi yoluyla ve teleskop benzeri araçların yardımıyla böbrek taşlarının alınmasını sağlayan bir müdahaledir. Genel anestezi altında yapılır. Hastanın birkaç gün hastanede kalması gerekebilir.

    Üreteroskopi böbrek taşlarını cerrahi müdahaleyle vücuttan almak için kullanılan bir başka yöntemdir. Işıklı, ucunda kamera bulunan üreteroskop adı verilen bir tüp aracılığıyla üretra ya da böbreğe ulaşılır. Bu operasyon da kapalı böbrek ameliyatında olduğu gibi genel anestezi altında uygulanır. Bu yöntem sayesinde, taş bulunduğu yerden alınabilir ya da taşın kırılması sağlanarak vücuttan idrar yoluyla atılması beklenir. Operasyon sonrası iyileşmeyi hızlandırma ve ödemi azaltma amacıyla üretere stent takılabilir.

    Paratiroid bezi operasyonu da böbrek taşı tedavisinde başvurulan cerrahi müdahale yöntemlerinden bir tanesidir. Paratiroid bezleri vücuttaki kalsiyumu dengelemekle görevlidir. Bazı kalsiyum fosfat taşları paratiroid bezlerinin aşırı çalışması sonucu ortaya çıkar. Hiperparatiroidi durumunda bu bezlere müdahale edilerek bezlerin fazla hormon üretmesinin önüne geçilir ve böylece böbrek taşı oluşumu azaltılabilir veya tamamen ortadan kaldırılabilir.

    Yazı kaynağı : www.medicana.com.tr

    Böbrek taşı ağrısına ne iyi gelir, nasıl geçer? Böbrek taşı nasıl düşer?

    Böbrek taşı nedir? Belirtileri nelerdir? Tedavisi nasıl yapılır?

    Böbrek taşı nedir? Belirtileri nelerdir? Tedavisi nasıl yapılır?

    Böbrek taşlarının neden olduğu ağrı doğum sancısından bile daha şiddetli tarif edilmektedir. Farklı nedenlerden ortaya çıkabilen böbrek taşları; taşın tipine, büyüklüğüne ve bulunduğu yere göre farklı yöntemlerle tedavi edilebilmektedir.

    Böbrek taşı nedir?

    Omurganın her iki tarafında fasulyeye benzer şekli olan böbrekler atık ürünleri kandan uzaklaştırmakla görevlidir. Temizlenen kan daha sonra vücuda geri aktarılırken atık ürünler idrar yoluyla vücuttan atılır.

    Kanın temizlenmesi esnasında mineral ve tuzlardan oluşan sert tortular böbrek taşlarını oluşturmaktadır. Renal lithiasis veya nefrolitiyazis denilen böbrek taşları tek böbrekte oluşabileceği gibi her iki böbrekte de görülebilmektedir.

    Böbrek taşı belirtileri nelerdir?

    Böbrek taşları genellikle üreter yani idrar yoluna girdikleri dönemde belirti vermektedir. Böbrek taşları düşürülürken üreterde yaptıkları tıkanıklık sebebiyle şiddetli ağrı oluşturur. Ancak bazı küçük böbrek taşları hiçbir belirtiye neden olmadan idrar yoluyla atılabilmektedir.

    Böbrek taşı idrar yollarını tıkayarak idrarın vücuttan atılmasında sıkıntılara yol açabilir. Böbrek taşının idrar yolunu tıkadığı kişilerde ilerleyen dönemde böbrek fonksiyonunu kaybeder ve çift taraflı ise böbrek yetmezliği gelişebilmektedir.

    Böbrek taşı neden oluşur?

    Böbrek taşı oluşumunda birden fazla faktör etken rol oynayabilir. Böbrek taşı oluşmasında birkaç faktörün bir araya gelmesi riski artırabilmektedir.

    Böbrek taşı teşhisi

    Böbrek taşının teşhisinde üroloji doktorunun detaylı muayenesi önemlidir. Böbrek taşının belirtileri ürolojidoktoru için çoğu durumda yeterli olabilmektedir. Bununla birlikte böbrek taşı teşhisinin tam olarak netleştirilebilmesi için bir takım tetkikler yapılabilmektedir.

    Böbrek taşı tedavisi

    Böbrek taşı tedavisi taşın bulunduğu bölge, büyüklüğü ve tipine göre farklılık gösterebilmektedir. Böbrek taşlarının birçoğu özellikle 4 mm. ’den daha küçük olanlar idrar yolu ile kendi kendine vücuttan atılabilirler. Ancak küçük böbrek taşları da şiddetli ağrılara neden olabilmektedir.

    Küçük böbrek taşlarında evde uygulanabilecek tedaviler uygulanabilir. 

    İdrar yollarından geçemeyecek kadar büyük olan taşlar için farklı tedavi yöntemleri uygulanmaktadır.

    Böbrek taşının bulunduğu bölge ve büyüklüğüne bağlı olarak şok dalga tedavisi taş kırma yöntemi kullanılabilir.  Vücudun dışından böbrek taşının parçalanmak için güçlü titreşimler oluşturan ses dalgaları kullanılmaktadır. Kırılan böbrek taşı parçaları idrar ile vücuttan atılır.

    İşlem böbrek taşının büyüklüğü ve bulunduğu bölgeye ve kullanılan cihaza göre 30-45 dakika sürebilmektedir. Ses dalgaları ile böbrek taşının kırılması çok şiddetli olmamakla birlikte ağrıya neden olabileceği için sedasyon veya hafif anestezi altında gerçekleştirilir. Hasta aynı gün evine gönderilir. Ameliyatsız taş kırma yöntemi olarak bilinen ses dalgaları ile böbrek taşının kırılması yöntemi genellikle 2 cm’den küçük böbrek taşlarda başarı sağlamaktadır.

    Böbrek içindeki taşları kıvrılabilir ve ince aletler kullanarak, laser yardımıyla taş kırma yöntemidir. Kıvrılabilir cihazla idrar yolu uç kısmında direkt girilir, üretra, mesane ve üreter geçilerek böbreğe ulaşılır. Taşın boyutu ve bulunduğu bölgeye göre taş bütün olarak çıkartılabilir. Çıkartılamayacak kadar büyük olan taşlar bulunduğu yerde holmium lazer kullanılarak küçük parçalara ayrılarak idrar yoluyla atılması sağlanır.

    Böbrek taşının retrograd intrarenal cerrahi yöntemiyle kırılması veya çıkarılması esnasında herhangi bir kitle ya da şüpheli oluşuma rastlanılırsa biyopsi alınabilir veya endoskopik temizleme işlemi aynı seansta gerçekleştirilebilir.

    Böbrek içi lazerle taş kırma işlemi genel anestezi altında gerçekleştirilir. Kırılan taşın kırıntılarının mesaneye akması için genelde böbrekten mesaneye uzanan bir tel(DJ stent) kullanılabilir.

    Üreteroskopi ve Retrograd İntrarenal Cerrahi (RİRC) sonrası komplikasyon oranı ve hastanede yatış süresi düşüktür. Ancak operasyon süresinin uzaması ve ikinci bir operasyon yapılabilme ihtimali dezavantajları arasında sıralanabilir. İşlem sonrası mukoza yaralanması, idrarda kan görülmesi, işlem sonrası ateş gibi komplikasyonlar görülebilir ve genellikle herhangi bir müdahale gerektirmemekte bazen medikal tedavi gerekmektedir. 

    Her hangi bir ameliyat kesisi yapılmadan işlemin idrar kanalından girilerek yapılması en büyük avantajları arasındadır. Bu sayede hastalar daha kısa sürede ev ve sosyal yaşamlarına dönebilmektedir.

    Üreteroskopi (Retrograd İntrarenal Cerrahi-RİRC) işlemi;

    Gelişen teknoloji nedeniyle böbrek taşlarının açık ameliyatı günümüzde çok az yapılmaktadır.  Çok büyük bir taş veya anormal anatominin olduğu hastalarda uygulanmaktadır. %1’i geçmeyen açık böbrek taşı ameliyatlarında üroloji doktoru böbrekleri ulaşmak için sırta bir kesi açarak böbrek taşlarına ulaşmaktadır.

    Kanda kalsiyum düzeyinin normal sınırlar içinde kalmasını sağlayan tek organ olan paratiroid bezlerinin normalden fazla çalışması böbrek taşı oluşmasına neden olabilir. Bu bezler çok fazla paratiroid hormonu (hiperparatiroidizm) ürettiğinde, kalsiyum seviyeleri yükselerek kalsiyum taşlarının oluşmasına zemin hazırlar. Paratiroid bezlerine yönelik ameliyat kalsiyum seviyelerinin normale dönmesini sağlayıp ve böbrek taşı oluşmasını engelleyebilir.

    Böbrek taşı hakkında sık sorulan sorular 

    Böbrek Taşı Çeşitleri Nelerdir?

    Böbrek taşı çeşitlerinin bilinmesi tedavi için önemlidir. Böbrek taşının çeşidine göre tedavi yönlendirilebilirken tekrarlamaması için alınacak önlemler de belirlenebilir. Böbrek taşı çeşitleri şu şekildedir.

    Ürik asit, kendi başına taş oluşturabileceği gibi kalsiyum ile de taşlar oluşturabilir.

    Böbrek Taşı İçin Hangi Doktora Gidilmelidir?

    Böbrek taşları için Üroloji doktoruna gidilmelidir. Böbrek taşına ne tür bir tedavi uygulanacağı üroloji doktorunun yapacağı muayene ve tetkiklerin ardından karar verilir. Böbrek taşlarının tedavisinde cerrahi yöntemlerin de bulunduğu göz önüne alarak böbrek taşı ameliyatlarında deneyimli bir üroloji doktoru ve alt yapısı yeterli bir hastanenin seçilmesi önemlidir.

    Böbrek Taşının Oluşmasını Önlemek İçin Neler Yapılmalıdır?

    Böbrek taşlarının oluşma sebebi farklılık göstermektedir. Özellikle beslenme şekline göre alınacak önlemler oluşan böbrek taşına göre farklılık göstermektedir.

    Gün içerisinde yeterli miktarda su tüketimi böbrek taşları oluşumunun engellenmesi bakımından ilk sırada yer almaktadır. Günlük idrar çıkışının üzerinde su tüketiminin yapılması gerekir. Gerekirse üroloji doktoru idrar çıkışının ölçülmesini isteyebilir. Sıcak ve kuru iklimlerde yaşayanlar ve sık egzersiz yapan kişilerin daha fazla su içmesi gerekir. İdrar renginin berrak olması yeterli su tüketimi yapıldığının işareti olabilir.

    Böbrek taşı çeşidine göre üroloji doktoru ve diyetisyenle görüşülerek uygun bir beslenme şekli düzenlenebilir. Beslenme düzeni oluşturulurken dengeli beslenme kurallarının unutulmaması gerekir.

    Günlük tuz tüketiminin azaltılması böbrek taşı oluşum ihtimalini düşürdüğü gibi hipertansiyon, kalp ve damar hastalıkları başta olmak üzere birçok rahatsızlık riskini de azaltmaktadır.

    Böbrek taşı çeşidine göre farklı ilaçlar kullanılabilir.

    Böbrek Taşı Olanlar Nasıl Beslenilmelidir?

    Böbrek taşı hikâyesi olan hastaların böbrek taşının çeşidine göre farklı beslenme düzenleri oluşturması gerekebilir. Beslenme şeklini üroloji doktoru ve diyetisyenle belirlemek en doğru seçenektir.

    Kalsiyum oksalat taşı olan hastaların kalsiyumu tamamen kesmesi doğru bir yaklaşım değildir. Kalsiyum sağlıklı diş ve kemik yapısı için gerekli olduğu için doktor tavsiyesi olmadan kısıtlamamak gerekir. Kalsiyum oksalat taşı olan hastaların;

    Kalsiyumun, oksalat oranı düşük tahıl, sebze ve meyvelerden elde edilmesi daha sağlıklı bir seçenektir.

    Tuz tüketiminin artması böbrek taşı oluşumuna tetikleyebilir. Tuzun içinde bulunan sodyum pek çok konserve ve paketlenmiş hazır gıdada da bulunabilir.

    Hayvansal proteinin sınırlı tüketilmesi önemlidir. Protein ihtiyacının hayvansal proteinden elde edilmesi bazı tür böbrek taşı oluşma riskini artırabilir.

    Ancak yeterli miktarda protein alımı da önemlidir. Hayvansal proteinlerin yerine, genellikle protein bakımından yüksek, oksalat bakımından düşük olan kuru bezelye ve mercimekler tercih edilmelidir. Hayvansal proteinin aşırı tüketilmesi ürik asit taşlarının oluşmasını tetikleyebilir.

    Böbrekleri koruyacak yiyecekler nelerdir?

    B6 Vitamini (piroksin) takviyeleri de taş oluşumundan korunmada etkilidir. Barbunya fasulyesi kaynatma suyu, böbrek taşı problemlerini önlemek için etkili bitkisel tedavilerden biri olabilir.

    Çocuklarımda böbrek taşı olacak mı?

    Böbrek taşının bazı nedenleri kalıtsal özellik gösterebilir. Böbrek taşı olan bir kişinin çocuklarında böbrek taşı görülme olasılığı daha yüksektir.

    Böbrek taşları böbreklerime zarar verebilir mi?

    Böbrek taşları özellikle uzun süre tedavi edilmezse böbreklerde hasara neden olabilir. Tekrarlayan böbrek taşları ciddi enfeksiyonlara neden olursa, tıkayıcı özellik gösterirse ve tedavide geç kalınırsa böbrek kaybına bile yol açabilmektedir.

    Böbrek taşında ameliyat ne zaman gereklidir?

    Her böbrek taşı için ameliyat gerekli oymayabilir. Artmış su tüketimi, ilaç tedavisi gibi önlemlerle düşmeyen böbrek ve idrar yolu taşlarında ameliyat gündeme gelebilir.

    Memorial Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.

    Yazı kaynağı : www.memorial.com.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap