Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    atın en hızlı koşma biçimine ne ad verilir

    1 ziyaretçi

    atın en hızlı koşma biçimine ne ad verilir bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Sesli Sözlük - atın en hızlı koşma biçimi

    Atın ayaklarının yerden kesildiği en hızlı koşma biçimine ne ad verilir?

    Atın ayaklarının yerden kesildiği en hızlı koşma biçimine ne ad verilir?

    Kim Milyoner Olmak İster 23 Kasım Yarışma Sorusu;

    Soru :Atın ayaklarının yerden kesildiği en hızlı koşma biçimine ne ad verilir?

    Doğru Cevap: Dörtnala

    Yarışmacı bu soruya Dörtnala cevap verdi.

    Yazı kaynağı : www.egitimsistem.com

    Atın En Hızlı Koşma Biçimine Ne Ad Verilir?

    Atın En Hızlı Koşma Biçimine Ne Ad Verilir? sorusunun doğru cevabı

    Dörtnala

    Bu soru dersimiz.com tarafından paylaşılmıştır.

    Atın En Hızlı Koşma Biçimine Ne Ad Verilir? Dörtnala

    Yazı kaynağı : www.dersimiz.com

    atın en hızlı koşma biçimine ne ad verilir?

    Atın en hızlı koşma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

    Bulmacada atın en hızlı koşma biçimi

    Atlarda Yürüyüş Şekilleri

    Bir atın yerinde durması dışında, koşması dâhil bütün ayak hareketlerine “atın yürüyüşü” adı verilir. At ilk yürüyüş hareketine kesinlikle arka ayaklarından birisi ile başlar. Çünkü kuvvet vücudun gerisinden gelir ve at arka ayaklarından kuvvet alarak yürür. Ön bacakların gövdeye bağlantısı, atın vücuduna dönme hareketi verecek şekildedir. At bir arabaya benzetilecek olursa; atın arka ayakları hareketi sağlayan motor ise, ön ayakları arabanın direksiyonu gibidir.

    Normal şartlar altında bir at günlük 6-11 km yol kat eder (Boztepe 2011). Genel olarak atta yürüyüş çeşitleri; atın tabiatından gelen doğal yürüyüş şekilleri ve sonradan eğitim ile öğretilen özel yürüyüş şekilleri olmak üzere ikiye ayrılır. At ırklarının birçoğu doğal yürüyüş şekillerinin hemen tamamını doğuştan gelen yetenek ile yapabildiği halde, eğitimle öğretilebilen özel yürüyüş şekillerini ancak sınırlı sayıda at ırkı becerebilir. Ayrıca dört ayağını kullanış şekline göre atlarda yürüyüş şekilleri yürüme, tırıs ve koşma/sıçrama olarak üç gurupta sınıflandırılabilir. İngiliz Atçılık Kulübü Dresaj Kurallarına göre dört çeşit yürüyüş, altı çeşit tırıs, beş çeşit sıçrama çeşidi kabul edilmektedir. Atın doğal yürüyüş şekilleri adeta, tırıs, rahvan, kenter (eşkin) ve dörtnal olmak üzere beş çeşittir.

    Bu beş yürüyüş çeşidi, doğada serbest şekilde yaşamını sürdüren vahşi atlar veya evcilleştirilmiş atlarda gözlemlenebilir. Çok az sayıdaki bazı at ırkında tırıs koşulamazken, bunun yerini rahvan veya gösteri yürüyüşü (Ambling) almıştır. Rahvan, atın doğal olmayan bir yürüyüş şekli olarak kabul edilir. Bu yürüyüşü tay, annesine bakarak, sonradan öğrenir. Üzerinde takımları ve binicisi olmayan, açık arazide dolaşan bir at adeta, tırıs, rahvan ve dörtnal yürüyüş şekillerinden hepsini icra edebilir. Fakat ağır hareket etmek istediği zaman adetayı, seri yürümek istediği zaman dörtnalı tercih eder. Çünkü bu yürüyüş şekilleri atın kolayına gelir. At tırısçı veya rahvan bir at olsa dahi, kendi haline bırakıldığı zaman, atın tercihi adeta ve dörtnal yürümek şeklinde olur. Her atın, yürüyüş çeşitlerinden hepsini icra etmesi beklenemez. Bunlardan ancak birini veya birkaçını yapabilir. Atın yürüyüş çeşitlerini yapabilmesi ırkına, kan hattına, aldığı eğitime, vücut yapısına ve beslenmesine bağlıdır.

    Rahvan at, eşkin at, tırısçı at gibi adlandırmalar, atların uyguladıkları yürüyüş çeşitlerinden dolayıdır. Safkan Arap ve İngiliz atlarına “dörtnal atı” veya sadece “dörtnal” dendiği de olur. Atlarda yürüyüş şekilleri en yavaştan başlamak üzere;

    “Ağır aksak” olarak da adlandırılır. Atın en yavaş, doğal ve kendi halinde düz yürüyüşüne verilen isimdir. Yavaş bir yürüyüş çeşididir. Uzun mesafe almaya uygundur. Atı yormaz. Diğer yürüyüş şekillerinde yorulan at, adetaya geçirilerek dinlendirilebilir. Ayakların hareketi dört zamanlı ve çapraz sıra iledir. Yürüme başlangıcı olarak at önce bir arka ayağını kaldırır. Örneğin atın bir adeta yürüyüşü art sol, ön sol, art sağ ve ön sağ şeklinde icra edilir. Bu yürüyüş şeklinde atın bir ayağı her zaman havada, diğer üç ayağı ise yerdedir. At ağırlığını sırası ile diğer üçayak üstüne bindirir. Yürürken başını ve boynunu hafifçe aşağı yukarı hareket ettirerek dengesini sağlar. Atın ayaklarından çıkan sesler tek tek duyulur. Bu yürüyüş şeklinin en ideali; atın arka ayağını, ön ayağın izinin biraz ilerisine basmasıdır. Atın adeta yürüyüş şekli en yavaş yürüyüş çeşididir ama at en uzun mesafelere bu yürüyüş şekli ile gidebilir. Binicilik öğrenenler ilk önce bu yürüyüş çeşidi ile ata binerler.

    Atın ortalama hızı 6–7 km/s (4 mph) kadardır. Yani adeta yürüyen bir at dakikada ortalama 70–80 adım atar. Eğer dizgin serbest bırakılırsa, daha uzun adım atar, kısa dizginle hayvan kendini kasar ve daha kısa ama daha seri adımlarla yürür. Fakat kısa dizginle gitmek hem atı yorar hem de uzun yolda biniciyi sıkar. Bu yüzden kısa dizgin pek tercih edilmez. Ağır ve süratli adeta olmak üzere iki türlü adeta vardır. Kısa ama seri adımlarla daha hızlı yapılan adetaya “süratli adeta”, diğerine ise “ağır adeta” denir.

    Tırıs sözcüğü, kelime anlamı olarak İngilizce “trot” kelimesinden gelir. 19. yüzyılda Osmanlı Ordusu, Avrupa Ordularının sistemini alırken, diğer birçok askeri sözcük gibi, tırıs sözcüğü de “trot” sözcüğünden alarak, Türkçeye katmıştır. Aslında Anadolu Türkleri tırıs yürüyüşüne “link” ya da “süratli” demişlerdir. Süvariler ve binicilik sporuyla uğraşanlar “süratli” kelimesini tercih ederler. Tırıs, atın koşmadan ama hızlı tempoda yaptığı yürüyüş şekline verilen isimdir. Adetadan hızlı ama dörtnaldan yavaş bir yürüyüştür.

    Bu yürüyüş çeşidinde iki çapraz ayak aynı anda havadadır ve diğer iki ayak yere basar. Çapraz adımlar arasında her dört ayağın da havada olduğu kısa bir an vardır. Başı ve boynu ile dengeyi sağlamak zorunda değildir. Bu yüzden atın başı sabit kalır. Atın vücut yapısına en uygun yürüyüş çeşidi budur. Tırıs bir atın en uzun mesafeyi en kısa zamanda gidebileceği yürüyüş şeklidir.

    Bugünkü Avrupa ve ABD tırısçı atırklarının atası İngiliz Norfolk tırısçısı ve Hollanda Harttraber tırısçısıdır. Bu iki tırısçı ırk, safkan İngiliz ve Arap atları ile melezlenerek Amerikan, Fransız ve Rus tırısçı ırklarının yetişmesine katkıda bulunmuştur. Amerikan Standartbred, Fransız Anglo-Norman (Selle François), Rus Orlof ırkları en ünlü tırısçı at ırklarıdır. Bu yürüyüş şeklinde atın hızı ortalama 13 km/s (8 mph) kadardır. İdeali, bu hızda ara vermeden bir atın en az 40 km gitmesidir.

    Tırısın değişik tempolu çeşitleri vardır:

    Eşkin yürüyüş olarak da adlandırılır. Kenter (eşkin) yürüyüş şekli tırıstan hızlı ama dörtnaldan yavaştır. Bir atın kenter yürüyüşündeki hızı, adımlarının uzunluğuna bağlı olarak değişir. Kenter üçayak vuruşlu bir yürüyüş çeşididir. Atın ayak seslerine kulak verildiğinde, üçayağın peş peşe çıkardığı ses rahatlıkla duyulur. Kısa bir sessizlik olur ve tekrar üçayağın vuruş sesi duyulur. Bu durum kenter yürüyüşün tipik bir göstergesidir. Kenter yürüyüşte, arka ayaklardan birisi (örneğin sağ arka ayak) atı öne doğru iter. Bu arka ayak tarafından öne itme esnasında, diğer üçayak ileri doğru hamle yapar. İkinci sefer diğer arka ayak yani sol arka ayak yerde kalır ve atı öne doğru iter. Üçüncü seferde iseön sol ayak yeri yakalar. Bu esnada çapraz ayak olan arka sağ ayak yerdedir. Kenter yürüyüşte atın ayaklarının bu ardı sıra itişleri peş peşe devam eder.

    Dörtnal yürüyüş şekli eşkin yürüyüşe oldukça benzer. Dörtnal eşkinden daha hızlıdır ve üçayak sesi duyulur. Atın en hızlı yürüyüş şeklidir. Vahşi tabiatta yaşayan bir at, bu yürüyüş şeklini ancak bir yırtıcı tehlikesi ile karşılaştığı zaman, çok kısa süre içinde bu tehlikeli durumdan kurtulmak için kullanır. Normal olarak bir at, dörtnal yürüyüşü 2–3 km mesafeden fazla koşmak istemez. Dörtnal, bir atın aslında sıçrayarak yaptığı bir yürüyüş çeşididir. At bu yürüyüş esnasında arka ayaklarından güç alarak gövdesini ileri atar, vücut bir an havada asılı kaldıktan sonra, ön ayaklarının üstüne sırayla düşer. Yere sertçe vuran nalların sesi tok bir şekilde duyulur.

    Dörtnal “sağ dörtnal” ve “sol dörtnal” olarak ikiye ayrılır. Bu sınıflandırma, atın ön ayaklarının hangisini önce yere bastığına göre belirlenir. Atın sağ dörtnal mı, sol dörtnal mı yaptığı binicisi tarafından bilinmelidir ve önemlidir. Çünkü at hangi ön ayak ile dörtnala koşuyorsa, binici o tarafa vaziyet almalıdır. Safkan İngiliz atları günümüzdeki kısa mesafe koşularını en hızlı koşan atlardandır. Buna rağmen günümüzdeki modern safkan İngiliz atları, dörtnal yürüyüş ile nadiren 2,5 km (1,5 mil) mesafeden fazla koşarlar. Arap atları ise nadiren 4 km (2,5 mil) mesafeyi aşan koşulara dayanabilirler. Ortalama hız yaklaşık olarak 40–48 km/s (25–30 mph) kadardır. Bugüne kadar kaydedilen en yüksek hız, bir Amerikan Quarter Atı tarafından 400 metrelik mesafede kaydedilen 89 km/s (55 mph) sürattir.

    Birkaç çeşit dörtnal vardır.

    Atın yürüyüş şekillerinden, tırıstan hızlı ama dörtnaldan daha yavaş, ayaklarını hafifçe iki yana açarak ve sallayarak yaptığı, biniciyi sarsmayan yürüyüş şekline verilen isimdir.  Rahvanda bir taraftaki iki ayak aynı anda havaya kalktığı anda, diğer taraftaki iki ayak yere basar. At bir yanda bulunan iki ayağını yerden kaldırdığı zaman, ağırlığını diğer taraftaki ayakları üzerine verir. Bu yüzden at kaldırmış olduğu ayaklarını yerden çok fazla yükseltemez. Kaldırdığı ayaklarını süratle ileri götürür ve hemen yere bırakır. Bir başka deyişle, bu yürüyüş şeklinde atın tökezlemesi ihtimali diğer yürüyüş çeşitlerine göre çok daha yüksektir. Bu sebeple, at bu yürüyüşü iyi biliyor ve ustaca yapıyorsa, bir problem yoktur ve gayet seri gider.

    Bir atın iyi rahvan yürüyebilmesi için, kalçaları alçak ve bükülmüş pozisyonda yürümesi, ayrıca arka ayaklarını ön ayaklarının bastığı noktanın ilerisine atması icap eder. Yani kalçaları yüksek atlar, o kadar fazla hızlı yürüyemedikleri gibi, binicilerini de çok yorarlar. Rahvan yürüyen at engebesiz ve düz bir arazide çok işe yarar. Arızalı bir arazide ise, bu yürüyüş ile çok zaman gidemez. Genellikle at rahvan yürüyüşe çok dayanamaz.

    Yavaş bir rahvan, binici için çok rahattır. Binici sadece her iki yana hafifçe sallanır. Yavaş rahvanın aksine, hızlı bir rahvan yürüyüşü binici için son derece rahatsız edici olabilir. Binici aşırı derecede yanlara sallanır ve eyerin üstünde oturmakta bile zorlanabilir. Rahvan yürüyüş binici açısından rahattır. Biniciyi fazla yormaz, çünkü binicinin bacak ve karın kasları çalışmaz. Yani binicinin fazla bir güç sarf etmesi gerekmez. Rahvan yürüyüşte bir atın hızı 19–24 km/s (12–15 mph) kadardır. Genellikle üç türlü rahvan çeşidi olduğu kabul edilir. Bunlar Rahvan, Kırık Rahvan (Yorga) ve Kısa Rahvan (Düz Yorga) yürüyüş çeşitleridir.

     Marş Yürüyüşü

    Marş yürüyüşün en belirgin özelliği, yürüyüş esnasında dört ayaktan üçünün sürekli olarak yerde olmasıdır. Sadece bir ayak havadadır. Bu yüzden bu yürüyüşe “tek ayak yürüyüşü” (singlefoot) de denir. Marş yürüyüşü adetadan hızlı ama kenterden yavaştır. Tırıs veya rahvan yürüyüşe göre daha rahat ve sarsıntısız bir yürüyüş şeklidir. Atın üzerinde uzun süre gidilebilir. Uzun süren av partilerinde ve eyerin üzerinde uzun süre kalmayı gerektiren sürüşlerde marş yürüyüşü tercih edilir. Marş yürüyüşünün iki tipi vardır. Birisi bir taraftaki her iki ayakla yapılan marş yürüyüşüdür. Bunda bir taraftaki her iki ayak aynı anda adım atar. Diğeri ise çapraz ayakla yapılan marşı yürüyüşüdür. Bunda ise ön ve arkadaki çapraz ayaklar birlikte adım atar. Marş yürüyüşü ayakların yere eş zamanlı atılış biçimine göre de ikiye ayrılır. Eşzamanlı marş yürüyüşünde adımlar 1–2–3–4 ritminde sıra ile atılır. Çift eşzamanlı marş yürüyüşünde ise adımlar 1–2, 3–4 ritminde şeklinde atılır. Birkaç marş yürüyüşü çeşidi bulunmaktadır.

    At yetiştirme, eğitme ve binme konusunda üstün özelliklere sahip Osmanlı süvarileri atlara bazı yürüyüş çeşitlerini öğretmişlerdir.

    Kaynakça

    YILMAZ, O., ERTUĞRUL, M., Atlarda yürüyüş çeşitleri ve kusurları, Akademik Ziraat Dergisi 2(1):43-54 (2013), Derleme.

    Yazı kaynağı : atdunyasi.com.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap