Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    alternatif akımda tehlikeli gerilim sınırı kaç volttur

    1 ziyaretçi

    alternatif akımda tehlikeli gerilim sınırı kaç volttur bilgi90'dan bulabilirsiniz

    ELEKTRİK ÇALIŞMALARINDA İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ

    İş sağlığı ve güvenliği denince akla gelen risk ve tehlike tanımlamalarında, tehlike dendiğinde ilk akla gelen kavramlardan birisi elektriktir. Günümüzde elektrik, uygarlığın vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu yazımızda alıntılara da yer vererek, elektrik tehlikelerine ve alınması gereken iş güvenliği tedbirlerine değineceğiz.

    Elektrik doğada elektrik yüklerinin birbirleri ve çevreleri ile etkileşime geçmeleri ile ortaya çıkan fiziksel bir olaydır. Maddeyi oluşturan atom; (+) yüklü protonlar, (-) yüklü elektronlar, yüksüz nötronlar ve diğer atom altı parçacıklardan oluşur. Protonlar atomun çekirdeğinde nötronlarla beraber bulunur ve sabittir. Elektronlar ise atomun çevresinde belirli yörüngelerde, çekirdek ile aralarındaki elektromanyetik bir dengede dönmektedirler. 

    Tanımlamalara değinecek olursak; iletken maddelere elektrik alanı uygulandığında elektronların negatif (-) ‘den pozitif (+) yönüne doğru hareketine “Elektrik Akımı”denir. Birimi ise “Amper” dir. “Voltaj veya gerilim”(elektrik potansiyeli farkı) elektronları etkisi altında kaldıkları elektrostatik alan kuvvetine karşı hareket ettiren kuvvettir. Birimi ise “Volt”tur. Direnç; bir elektrik devresinde, elektrik akımına yani yük akışına karşı konulmasıdır. Birimi ise “Ohm” dur.

    Zamana bağlı olarak yönü ve şiddeti değişmeyen akıma “doğru akım”denir. Zamana bağlı olarak yönü ve şiddeti değişen akıma “alternatif akım”denir. Anma gerilimi 50 Volt’a kadar olan gerilim değeri “küçük gerilim”olarak ifade edilir. Etkin değeri alternatif akımda 50 Volt’un, doğru akımda 120 Volt’ un üstünde olan, yüksek gerilimde ise, hata süresine bağlı olarak değişen gerilim “tehlikeli gerilim”olarak tanımlanır. Etkin değeri 1000 Volt ya da 1000 Volt’ un altında olan fazlar arası gerilim “alçak gerilim”, 1000 Volt’ un üzerindeki fazlar arası gerilime ise “yüksek gerilim”denmektedir.

    Elektrik kazalarında etken faktörler; Tehlikeli akımın cinsi (doğru akım- alternatif akım), etkileyen gerilimin büyüklüğü, akımın büyüklüğü ve şiddeti, alternatif akım ise frekansı, akımın etki yaptığı süre, devre topraktan tamamlanmış ise toprağın kuru ve ıslak durumu, elektrik devresinde izole edilmemiş noktaların bulunması, akım kaynağı ve kazalı arasında akımı engelleyici maddelerin bulunması, akımı taşıyan bağlantılar, akım şiddetinin yönü ve izlediği yol, kaza sırasında vücudun gösterdiği direnç, ellerin kuru-ıslak-terli veya nasırlı olmasıdır. Elektriğe çarpılmanın etkisi yalnızca voltaja bağlı değildir. Vücuttan geçen elektrik akımının miktarı, elektrik akımının vücut üzerinden geçtiği yol, elektrik akımına maruz kalınan süreye de bağlı olarak değişkenlik gösterir.

    Yapılan araştırmalar neticesinde elektrik kazalarının oluşum nedenlerinin ilk sırasında %26’lık oranla makine yakınındaki elektrik kaçağı ile madeni kısımlarının elektriklenmesi sonucu meydana gelen kazalar bulunmaktadır. İkinci sırayı %23’lük dilime sahip olan izolasyon hatalarından oluşan kazalar almaktadır. %20’lik paya sahip enerji iletim hatlarıyla temas sonucunda oluşan kazalar 3. sırada bulunmakta, %12 oranında elektrik direkleri üzerinde ve yakınında olan kazalar 4.sırada gelmektedir. Bu kazaları sırasıyla %7,6 ile elektrik kısa devreleri sonucu yangın, %5,9 ile patlamalar sonucu oluşan kazalar ve son olarak %5,5 ile gerilim yakınındaki işlerde oluşan kazalar takip etmektedir. 

    Parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve zararlı maddelerin işlendiği depolandığı her türlü işyerinde elektrik tesisatı, şartnamelere uygun şekilde ve yetkili bir uzman elektrik mühendisi tarafından yapılmalıdır. Aydınlatma devresi de dahil olmak üzere, yılda bir defa periyodik olarak uzmanlık belgesi bulunan bir elektrik mühendisi veya yüksek mühendisi tarafından kontrol edilip, elektrik iç tesisat yönetmeliğinde belirtilen şekilde bir rapor düzenlenmelidir. İşyerlerindeki makinaların güvenlik topraklaması, yılda bir periyodik olarak ehliyeti, hükümet veya mahalli idareler tarafından kabul edilen yetkili bir elektrik mühendisi veya elektrik yüksek mühendisi tarafından kontrol edilmelidir. Ölçüm sonucu, bulunan topraklama değerleri düzenlenecek olan bir raporla belirtilmeli ve değerlerin uygun olup olmadığı yazılmalıdır. Parlayıcı, patlayıcı ve yanıcı maddelerin imal edildiği işlendiği veya depolandığı yerler yağ, boya ve diğer parlayıcı sıvıların bulunduğu binalar ile üzerinde direk veya sivri çıkıntılar yada su depoları gibi yüksek yerler bulunan binalar yıldırıma karşı yürürlükteki yönetmelik ve şartnamelere göre yapılacak yıldırım tesisatı, hava hatları ise uygun kapasitedeki parafudrlar ile korunmalıdır. İşyerlerindeki paratonerler ve diğer koruyucu tertibatlar periyodik olarak yılda bir defa uzman bir elektrik mühendisine kontrol ettirilmeli ve raporlanmalıdır. 

    Asansörlerin imali, inşası, kurulması, muayene ve bakımı, bu işlerin fenni teknik ve kanuni sorumluluğunu taşıyabilecek nitelik ve ehliyeti bulunduğu hükümet veya mahalli idarelerce kabul edilen teşekkül veya şahıslara yaptırılmalıdır. Her işveren, asansörlere ait kullanma iznini ve periyodik muayene raporlarını işyerinde bulundurmak ve denetlemeye yetkili makam ve memurların her isteyişinde göstermek zorundadır.

    Toplam gücü 100 kw üstünde veya buna eşit hp gücünde motorların veya her birinin gücü 24 kw’ ı geçen makinaların yahut yüksek gerilimin bulunduğu işletmelerde, en az 3 yıl çalışmış bir elektrik yüksek mühendisi veya elektrik mühendisinin sorumluluğuna verilmelidir.

    Toprakla potansiyel farkı 250 v olan veya 1000 v olan kuvvetli akım tesislerinin ve tertiplerinin bulunduğu yerlerde yapılacak tüm çalışmalar yetkili bir mühendisin sorumluluğu denetimi ve gözetimi altında yapılmalıdır.

    Tüm bu hususların dışında çalışanlar iş sağlığı ve güvenliği açısından elektrik ile ilgili olan işlerde neler yapmalıdır, nelere dikkat etmelidir, nasıl davranmalıdır? Öncelikle yalnızca elektrikçiler elektrikli ekipman ve devreler üzerinde bakım-onarım yapmalıdır. Elektrik ile ilgili çalışmalarda devrenin enerjisi tamamen ve her yönden kesilmelidir, tekrar açılmaya karşı yeterli emniyet tedbirleri alınmalıdır. Bakım onarım veya tamir yapılan makinenin şalteri mutlaka kilitlenmeli ve üzerine “Arıza Var” levhası asılmalıdır, yapılan işlemden herkesin haberdar olması sağlanmalıdır. Alandaki yağlı ve ıslak çalışma göz önüne alınarak, tüm prizler ve çekilen seyyar kablolar kontrol edilmelidir. Arızalı ve yıpranmış fiş, priz ve izolasyonu bozulmuş kablolar derhal değiştirilmelidir. Çalışılan makine ve ekipmanların topraklama önlemlerinin alınmasına dikkat edilmelidir. Elektrik ile ilgili çalışmalarda topraklama her daim öncelik olarak görülmelidir. Bu durum hayati önem arz etmektedir.Standartlara uygun test edilmiş koruma eldiveni ve izoleli el aletleri kullanılmalıdır. Çalışmaya başlamadan önce koruma elemanları ve el aletleri göz ile kontrol edilmeli, arızalar ve uygunsuzluklar derhal ilgili alanın amirine bildirilmelidir. Koordineli çalışmalarda, açma-kapama gibi işlemlerde mutlaka iletişim güvenliğine önem verilmelidir. Elektrikle ilgili tehlikeli bir durum tespit edildiğinde, “ben iki dakikada hallederim!” düşüncesinden kaçınarak, acilen elektrikçiye haber verilmeli ve alanın kapatılarak diğer çalışanların da tehlike ile burun buruna gelmesi engellenmelidir. Elektrikli alet ve kablosu kullanılmadan önce kontrol edilmelidir. Kablodan çekerek fişi prizden ayırmaya çalışılmamalıdır. Kabloların sıcak yüzeyler ve keskin kenarlardan geçmemesine özen gösterilmelidir. Kusurlu ekipman tespitinde hiçbir suretle o ekipman kullanılmamalıdır. İlgili alanlara gerekli uyarı levhaları asarak bilgilendirme yapılmalı ve yapılan işin niteliğine göre kişisel koruyucu ekipman seçilmelidir. Kusurlu bir ekipman tespit edildiğinde “işim zaten kısa” diyerek o ekipman kullanılmamalıdır. Ana elektrik tesisatından kesin suretle uzak durulmalı, bulunduğu yerlere yalnızca yetkili personel girmelidir. Elektrik panolarını kapakları kapalı tutulmalı, alt kısmında yalıtkan paspas bulundurulmalıdır. Kimyasal, yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddeler elektrik kaynaklarından uzakta bulundurulmalıdır. Muhafazalar ve sensörler “iş aksatıyor” bahanesiyle devre dışı bırakılmamalıdır. Elektrik panoları, kontrol kutuları ve acil durum şalterlerine ulaşımı engelleyecek malzemeler konulmamalıdır. Çalışma bitiminde makine ve ekipman kapatma düğmesine basarak kapatılmalı, bu iş için acil durum stop butonları kullanılmamalıdır. Kablolar çalışma arkadaşlarınıza engel teşkil edecek, takılıp düşmeye sebebiyet verecek biçimde ortalıkta bulundurulmamalıdır. Elektrikli aletler kullanılırken ıslak ve nemli alanlar üzerinde durulmamalıdır. Elektrik devrelerine kapasitelerinin üzerinde bağlantılar yapılmamalıdır. Ana panolarda 300 mA, tali panolarda 30 mA ‘lik kaçak akım röleleri bulundurulmalı, “sürekli atıyor, çalışamıyoruz” gibi bahanelerle bağlantısı kesilmemelidir. Hangi durumlarda elektrik kaynaklı yangın çıkabileceği ve bu gibi hallerde nasıl hareket edileceği, ana şalterin derhal kesilmesi gerektiği, hangi tip yangın söndürücü madde ile müdahale edilebileceği personel tarafından tam olarak bilinmelidir ve gerekli eğitimlere sahip olunmalıdır.

    Özet olarak elektrik hayatımızın vazgeçilmezleri arasındadır. Doğru ve güvenli kullanıldığında bize bir çok imkan sunabilecekken, maalesef karşımıza sıkça tehlike unsuru olarak gelmektedir. Elektrik önlenebilen bir tehlikedir. Varlığımızın değerini bilerek, hiçbir işin insan hayatı ve sağlığından önemli olmadığı unutulmamalıdır. Önlemenin, ödemekten kolay olduğunu unutmayın. Herkese iyi ve kazasız çalışmalar dilerim.

    İŞİMİZ GÜVEN OSGB İŞ GÜVENLİĞİ DİREKTÖRÜ

                                                                                                                                        ANIL AYDIN

    KAYNAKLAR

    Yazı kaynağı : www.isimizguven.com

    Tanımlar Küçük gerilim: Tehlikeli gerilim: Alçak gerilim: Yüksek gerilim:

    Tanımlar Küçük gerilim: Tehlikeli gerilim: Alçak gerilim: Yüksek gerilim:

    Transkript

    1 Tanımlar Küçük gerilim: Anma gerilimi 50 Volt a kadar olan gerilim değeridir. Tehlikeli gerilim: Etkin değeri Alternatif akımda 50 Volt un, doğru akımda 120 Volt un üstünde olan, yüksek gerilimde ise, hata süresine bağlı olarak değişen gerilimdir Alçak gerilim: Etkin değeri 1000 Volt ya da 1000 Volt un altında olan fazlar arası gerilimdir. Yüksek gerilim: Etkin değeri 1000 Volt un üzerindeki fazlar arası gerilimdir.

    2 Tanımlar GERİLİM KADEMELERİ: 0 50 (65) V arası küçük gerilim V arası alçak gerilim V arası orta gerilim V tan yukarısı yüksek gerilim

    3 Tanımlar EMNİYET MESAFELERİ: V arası 30 cm 3,5 10 kv arası 60 cm kv arası 90 cm kv arası 150 cm kv arası 300 cm kv arası 450 cm dir.

    4 Tanımlar Elektrik kuvvetli akım tesisleri: Elektrik enerjisinin üretilmesini, özelliğinin değiştirilmesini, biriktirilmesini, iletilmesini, dağıtılmasını ve mekanik enerjiye, ışığa, kimyasal enerjiye vb. enerjilere dönüştürülerek kullanılmasını sağlayan tesislerdir. Elektrik iç tesisleri: Yapıların içinde veya bu yapılara ek olarak kurulmuş tesisler dışındaki her türlü alçak gerilim tesisleri, evlere ait, bağ, bahçe tesisleri, sürekli tesislerin işletemeye açılmasına kadar kurulmuş geçici tesisler.

    5 Yönetmelikler Elektrik kuvvetli akım tesisleri: Elektrik enerjisinin üretilmesini, özelliğinin değiştirilmesini, biriktirilmesini, iletilmesini, dağıtılmasını ve mekanik enerjiye, ışığa, kimyasal enerjiye vb. enerjilere dönüştürülerek kullanılmasını sağlayan tesislerdir. Elektrik iç tesisleri: Yapıların içinde veya bu yapılara ek olarak kurulmuş tesisler dışındaki her türlü alçak gerilim tesisleri, evlere ait, bağ, bahçe tesisleri, sürekli tesislerin işletemeye açılmasına kadar kurulmuş geçici tesisler.

    6 Yönetmelikler Genel Güvenlik: Elektrik Tesisatı cins ve hacmine göre ehliyetli elektrikçiler tarafından tesis edilerek bakım ve işletmesi sağlanmalıdır. Bu hususta Elektrik ile ilgili Fen Adamlarının Yetki ve Sorumlulukluları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulmalıdır. Bu Yönetmelik; 1. inci Grup: En az 3 veya 4 yıl yüksek teknik öğrenim görenler. 2. inci Grup: En az 2 yıllık yüksek teknik öğrenim görenler ile ortaokuldan sonra en az 4 veya 5 yıl mesleki ve teknik öğrenim görenler. 3. üncü Grup: En az lise dengi mesleki ve teknik öğrenim görenler, lise mezunu olup bir öğrenim yılı süreyle Bakanlıkların açmış olduğu kursları başarı ile tamamlamış olanlar ile 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitimi Kanunu nun öngördüğü eğitim sonucu ustalık belgesi alanlar.

    7 İletkenlerin üzerinden geçtiği yer Güvenlik Mesafeleri Hava hattı iletkenlerinin en büyük salgı durumunda üzerinden geçtikleri yerlere olan en küçük düşey uzaklıkları Hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme gerilimi (kv) 0-1 (1 dahil) 1-17, , En küçük düşey uzaklıklar (m) Üzerinde trafik olmayan sular (suların en kabarık yüzeyine göre) 4,5* ,5 Araç geçmesine elverişli çayır, tarla, otlak vb. 5* ,5 Araç geçmesine elverişli köy ve şehir içi yolları 5,5* Şehirlerarası karayolları Ağaçlar 1,5 2,5 2, Üzerine herkes tarafından çıkılabilen düz damlı yapılar 2,5 3,5 3, ,7 Üzerine herkes tarafından çıkılmayan eğik damlı yapılar ,5 5 8,7 Elektrik hatları ,5 4,5 Petrol ve doğal gaz boru hatları Üzerinde trafik olan sular ve kanallar (bu uzaklıklar suların en kabarık düzeyinden geçebilmeli taşıtların en 4,5 4, yüksek noktasından ölçülmelidir.) İletişim (haberleşme) hatları 1 2,5 2,5 2,5 3,5 4,5 Elektriksiz demiryolları (ray demirinden ölçülmelidir) ,5 Otoyollar

    8 Güvenlik Mesafeleri Hava hattı iletkenlerinin en büyük salınımlı durumda yapılara olan en küçük yatay uzaklıkları

    9 Güvenlik Mesafeleri Hava hattı iletkenlerinin ağaçlara olan en küçük yatay uzaklıkları Hattın izin verilen en yüksek sürekli işletme gerilimi KV Yatay uzaklık 0-1 (1 dahil) 1 m (170 hariç) 2, , (420 dahil) 4,5

    10 Elektrik Bakım Onarım İşlerinde Güvenlik Tedbirleri Elektrik tesisatının, cihazlarının veya çıplak iletkenlerinin daima gerilim altında bulunduğu kabul edilmeli ve teknik bir zorunluluk olmadıkça gerilim altında elektrik onarımı yapılmamalıdır. Yüksek gerilimli tesislerde gerilim kaldırılmadan, akım kesilmeden hiçbir çalışma yapılmamalıdır. Alçak gerilimli tesislerde yapılacak işlere girişilmeden önce gerilim kesilmelidir. İyi durumda bulunan yalıtkan eldivenler ve sapı yalıtkan aletler kullanılmalı, Çıplak iletkenler civarında çalışırken baret, yalıtkan altlıklı iş ayakkabısı ve iş elbisesi giyilmeli, Nötr teli dahil işyerine yakın olan gerilim altındaki diğer iletkenlerden çalışanın kendisini önceden izole etmesi sağlanmalıdır. Yer altı kablolarında yapılacak bir işlemde, elektrik kesilmesinden hemen sonra kapasitif boşalmayı sağlamak için, kabloların bütün iletkenleri kısa devre edilmeli ve topraklanmalıdır. Yüksek gerilim tesislerinde çalışmalar, biri iş güvenliği tedbirlerini aldırmak ve izlemekle görevli olan, en az iki kişiden oluşan ekip tarafından yapılmalıdır

    11 Elektrik Bakım Onarım İşlerinde Güvenlik Tedbirleri Yüksek gerilim tesislerinde çalışmaya başlamadan önce aşağıdaki tedbirler alınmalıdır: İşe başlamadan önce Görev Emri ve Çalışma Müsaadesi Formu düzenlenmeli, Üzerinde çalışma yapılacak teçhizatı gerilimsiz bırakmak için kesiciler ve ayırıcılar açılmalıdır. Elektrik şebekelerinin bakım, onarım ve yenileme işlerine başlamadan önce, ters besleme olup olmadığı tespit edilmelidir. Hat üzerinde jeneratör varsa enversör şalteri bulunmalıdır. Kesici ve ayırıcının her fazının açık olduğu gözle ve araç ile teker teker kontrol edilmelidir. Kesici ve ayırıcılar açık durumda kilitlenmelidir. Kesme cihazları ve kumanda tertibatı üzerine ikaz levhası asılmalıdır. Kilitleme tertibatı mevcut değilse, kesici ve ayırıcının yanında bir nöbetçi bulunmalıdır.

    12 Elektrik Bakım Onarım İşlerinde Güvenlik Tedbirleri Çalışma yerinde gerilim yokluğu kontrol edilmelidir. Onarılacak hava hatlarının her iki tarafı devreden çıkarıldıktan sonra çalışma yerinde gerilim yokluğu tespit edilmeli, çalışma yerinin her iki tarafı kısa devre edilip topraklanmalıdır. Topraklama ve kısa devre işlerinde yalıtkan eldiven, baret, yalıtkan ayakkabı, yalıtkan halı veya tabure ile yalıtkan ıstankalar kullanılmalıdır. Çalışma yeri, gerektiğinde levha, bayrak, flama ve bariyerler gibi işaretlerle sınırlandırılmalıdır. Bu malzeme ve kişisel koruyucular periyodik olarak kontrol edilmeli, her zaman sağlam ve kullanmaya hazır halde bulundurulmalıdır. Üzerinde yüksek gerilim ve alçak gerilim bulunan müşterek direklerde çalışma yapılacağında, her iki gerilim de kestirilmelidir. Uzun bomlu vinçlerin, yüksek damperli kamyon ve iş makinelerinin, enerji hatları altında çalışmasına izin verilmemelidir. Bu araçların hat telleri yakınında çalıştırılması sırasında tellere temas tehlikesine karşı gerekli tedbirler alınmalı, araç sürücüleri bu hususta bilgilendirilmeli ve uyarılmalıdır.

    13 Elektrik Bakım Onarım İşlerinde Güvenlik Tedbirleri Enerji hattı tesis edilirken mümkün olduğunca bir başka enerji hattı ile kesişmemesi için gerekli tedbirler alınmalıdır. Zorunluluk doğarsa, kesişme yerindeki direkler durdurucu tipinden seçilmelidir. Hat tellerinin birbirine yaklaşması ve emniyet mesafesine girmesi önlenmelidir. Hat atlatması yapılırken mevcut hattın enerjisi kestirilmelidir. Enerji hatlarının bakım, onarım çalışmalarının gündüz yapılması esastır. Gece çalışma yapılması gerekiyorsa projektörler kullanılarak uygun ve yeterli aydınlatma sağlanmalıdır. Fırtınalı, yağmurlu, yüklü havalarda enerji hatlarının bakım ve tamiri yapılacağı zaman atmosferik boşalma tehlikesine, indüksiyon akımına ve izolasyon durumuna azami dikkat edilmeli, gerekli tedbirler alınmalıdır.

    Yazı kaynağı : docplayer.biz.tr

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap