Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    altı şapkalı düşünme tekniği örnekleri

    1 ziyaretçi

    altı şapkalı düşünme tekniği örnekleri bilgi90'dan bulabilirsiniz

    6 Altı Şapkalı Düşünme Tekniği Nedir?

    6 Altı Şapkalı Düşünme Tekniği Nedir?

    Ya Çocuğunuz Üstün Zekalıysa?
    Online Testimizle Çocuğunuzun Zeka Potansiyelini Keşfedelim.
    www.zekatesti.com.tr

    Zeka Geliştiren Kitaplar İçin TIKLAYIN

    Zeka Geliştiren Zeka Oyunları İçin TIKLAYIN

    Dikkat Dağınıklığı Hiperaktivite Disleksiye Eğlenceli Çözüm için TIKLAYIN

    Yazı kaynağı : ustunzekalilar.org

    Altı Şapkalı Düşünme

    Altı Şapkalı Düşünme

    Altı Şapkalı Düşünme

    Altı Şapkalı Düşünme Tekniği Edward De Bono‘nun 1985‘te yayınlanan kitabıdır. İngilizce adı Six Thinking Hats ‘tir.

    De Bono, insanların birkaç farklı şekil ve yaklaşımla kavrama ve düşünme eylemini gerçekleştirebildiğini incelemiştir. Bu yaklaşımlar hakkında teori geliştiren yazar, insanların düşünme alışkanlıkları ile kendilerini kısıtlayarak, sadece bir veya iki yaklaşımla düşünme eylemini gerçekleştirdiğini gözlemlemiştir. De Bono, farklı yaklaşımların tanımlanması ve bu yaklaşımların nasıl kullanılabileceğinin öğretilmesi durumunda, insanların bu yaklaşımları kullanarak, toplantılarda ve takım çalışmalarında çok daha üretken olabileceğini öne sürmüştür.

    Yazar, yanal düşünmeyi destekleyici olarak, bir sorunun çözümünde belli bir yaklaşımın adaptasyonunu, yanal düşünmenin hayata geçirilmesi olarak tariflemektedir. Altı farklı yaklaşım tanımlamış ve her bir yaklaşımı farklı renkte şapkaların takılması ile sembolize etmiştir.

    De Bono’nun altı şapkası:

    Altı şapkalı düşünme tekniğinin ana amacı:

    Örneğin, bir sorunun incelenmesi ve çözüm üretilmesine dair bir toplantı düzenlenecek olursa, böyle bir toplantıda, çözüm için, Altı Şapkalı Düşünme Tekniğinin kullanılması mümkündür. Önce sorun incelenir, sonra çözüm önerileri üretilir ve daha sonra eleştirel değerlendirmelerin sonucunda uygun çözüm seçilir. Toplantı, herkesin, Mavi şapkanın toplantıyı nasıl idare edeceğini, nasıl hedef ve amaçlara ulaşılacağını duyuracağı beklentisi ile başlar. Tartışma Kırmızı şapkanın sorunu çözümü ile ilgili fikir ve tepkileri toplama düşüncesi ile devam eder. Bu faz gerçek çözüm için kısıtların geliştirilmesi için de kullanılır. Tartışma, fikirler ve muhtemel çözümler üretmesi için Yeşil şapkaya geçer. Daha sonra tartışma, bilgi üretmeyi düşünen Beyaz şapka ile çözümleri eleştirmeyi düşünen Siyah şapka arasında gider gelir.

    Herkes herhangi bir anda belli bir yaklaşıma odaklandığı için, grup, bir kişinin (Kırmızı şapka) duygusal tepki göstermesinden ya da başka bir kişinin (Beyaz şapka) objektif düşünmeye ve yine bir başka kişinin (Siyah şapka) yaklaşımlara eleştirel olmaya çalışmasından çok daha fazla işbirlikçi olacaktır.

    örnek olması açısından “Annemizin sözünü tutmalıyız” önermesini ele alıyorum. Bakın şapkalar neler diyor:

    KIRMIZI ŞAPKA: Annemizin sözünü tutmalıyız çünkü o bizi bu yaşımıza kadar büyüttü. Bizi bitmek tükenmek bilmeyen sevgisiyle besledi. Ona karşı saygısızlık yapmamalıyız. Eğer istediği bir şey varsa derhal yerine getirmeliyiz. O, bizim yaptığımız her şeye katlandı. Bu yüzden önerileri bizim için rehber olmalı ve onun sözünü tutmalıyız.

    SİYAH ŞAPKA: Anneler çok duygusal insanlardır. Benim anneme karşı saygım sonsuz ama bazen onun bu duygusallığı çok ileri boyuta gitmekte. Mantıksal düşünmemiz gereken alanlarda eğer onun sözüne uyacak olursak zarar ederiz. Bu sebepten annemizin sözüne uymamamız gerektiğini düşünüyorum.

    YEŞİL ŞAPKA: Annelerimiz evimizde en küçük sorunları bile çözebilmektedir. Evde herhangi bir eksiklik olduğunda hemen onun imdada yetiştiğini görüyorum. Pratik çözümleriyle annelerimizin ciddi manada birer yenilikçiler. Annelerimizin sözleri bu sebepten dolayı muhakkak işimize yarayacaktır.

    SARI ŞAPKA: Bizim kendi tecrübelerimiz düşünüldüğünde annelerimizden daha az tecrübeli olduğumuzu görüyoruz. Tecrübenin kolay kolay kazanılmadığını düşünürsek annemizin tecrübelerinden yararlanmamız bizim avantajımıza olacaktır. Bu yüzden onların sözlerine dikkat etmeliyiz.

    BEYAZ ŞAPKA: İçinde bulunduğumuz durumlarda çevremizin etkisinde kalacağımız muhakkak. Fakat burada illaki annemizin sözünü dinlememiz gerektiğini düşünmüyorum. Daha doğrusu, çevre faktörünü en aza indirerek kendi düşüncelerimizi ön plana çıkarmayı doğru buluyorum. Esasında annemizin sözü de dinlenebilir fakat bu konuda kesin bir yargıya varamam.

    MAVİ ŞAPKA: Mavi şapkalı kişi, gruptaki herkesin düşüncelerini ele alır ve şöyle ortak bir çıkarım yapar: Hepinizin görüşlerini değerlendirdiğimizde, elbette herkesin haklı olduğu ve haklı olmadığı taraflar var. Grup olarak annelerimizin sözünü dinlememizin daha iyi olacağına karar veriyoruz.

    Yazı kaynağı : ogretimilkeyontemleri.wordpress.com

    Altı Şapkalı Düşünme Tekniği ve Örnek Olayla Problem Çözme

    Altı Şapkalı Düşünme Tekniği Nedir?[Altı Şapka Örnekleri]

    Altı Şapkalı Düşünme Tekniği Nedir?[Altı Şapka Örnekleri]

    Altı şapka tekniği ile düşünmeyi daha önce denediniz mi?

    Düşünmek genel kapsamıyla bir yargıya varmak, bilgileri incelemek ve aralarındaki bağlantılardan yola çıkarak zihinsel yetiler oluşturmak olarak tanımlanır. Altı şapkalı düşünme tekniği de, bu zihinsel sürecin daha kapsamlı ve daha farklı bakış açılarıyla değerlendirilmesine olanak tanır.

    Felsefenin doğuşu ile günden güne gelişen ve değişen dünyada birçok farklı düşünme tekniği türemiştir. Özellikle iş veya eğitim dünyasında farklı teknikler ile kişilerin veya kurumların veriminin nasıl arttırılacağı üzerine uzun zamandır çalışmalar yapılıyor.

    Bazı şirketler altı şapkalı düşünme tekniği örnekleri ile bizlere bu düşünce metodunun aslında ne kadar faydalı olabileceğini ve altı şapkalı düşünce tekniği nasıl uygulanır sorusunun cevabını veriyor.

    Hatta çoğu araştırmaya göre altı şapkalı düşünme tekniği; yaratıcılık, eleştirel düşünme ve akademik yeterlilik becerisinde etkili derecede artışlara sebep olmaktadır. Bu nedenle Altı Şapkalı Düşünme sayesinde farklı bakış açıları ve beyin fırtınaları gerçekleştirilerek, insanların bu metodlar ile çalışıldığında daha üretken, daha yaratıcı oldukları kanıtlanmıştır.

    Sizler de bu yöntemi deneyerek, bir olayın veya planın süreç yönetiminde daha rasyonel bir şekilde sonuca ulaşabilirsiniz. Hazırsanız 6 şapkalı düşünme tekniği nedir birlikte bakıp konunun derinliklerine inelim.

    Altı Şapkalı Düşünme Tekniği Nedir?

    Altı Şapkalı Düşünme Tekniği ilk olarak 1985 yılında Edward de Bono’nun Six Thinking Hats isimli kitabında ele alınmıştır. Bu metod; özellikle şirketlerde fazlasıyla kullanılan önemli yöntemlerden biridir.

    Altı şapkalı düşünme tekniği soruları sayesinde ilişkili fikirler ile paralel düşünme, grupların fikirlerini uyumlu ve detaylı bir biçimde ifade etmeleri, en nihayetinde de birlik içinde bir sonuca veya plana ulaşabilmelerinin daha kolaylaştığı görülmüştür.

    Edward de Bono altı şapkalı düşünme tekniği araştırmaları sonucunda insanların düşünme alışkanlıkları ile kendilerini sınırlandırarak yalnızca bir veya iki yaklaşımla düşünme eğiliminde olduklarını gözlemlemiştir.

    Bunun sonucunda da farklı yaklaşımları tespit etmek ve bu yaklaşımların nasıl uygulanacağını ortaya koymak amacıyla Altı Şapkalı Düşünme Tekniği‘ni ileri sürerek, insanların yaratıcılıklarının ve üretkenliklerinin bu sayede artacağını dile getirmiştir.

    Bu sepele altı şapkalı düşünme tekniği, etkili düşünme için en önemli yöntemlerdendir. Kritik kararlar vermede veya çoklu bir plan geliştirilirken kullanıma daha uygun olmakla birlikte, birçok farklı bakış açısı geliştirmeyi ve bu bakış açılarının birbiriyle ilişki kurarak ortak bir sonuca varabilmesini sağlar.

    De Bono, beynin sorgulanabileceği altı farklı yönü olduğunu söyler. Bu yönlerin her birinde beyin ele alınan veya alınacak olan konuların belirli yönlerini daha etkin düşünmelerine yardımcı olur.

    Şapkalar, sınırlı bir süre içinde kullanım için uygundur. Altı şapkalı düşünme tekniği uygulanırken her şapka farklı bir rengi, her renk de farklı bir düşünme biçimini ve yönünü temsil eder.

    Altı Şapkalı Düşünme Tekniği‘nin etkin şekilde uygulanabilmesi için;

    6 Şapkalı Düşünme Tekniği Amaçları Nelerdir?

    Tek bir cümleyle 6 şapka tekniği neyi amaçlar diye özetleyecek olursak yaratıcılık ve etkin düşünmeyi sağlayarak, üretkenliği arttırmaktır diyebiliriz.

    Altı Şapka Tekniği Nasıl Uygulanır?

    Altı şapkalı düşünme tekniği uygulanırken, altı şapkalı düşünme soruları üzerinden yola çıkılır. Her şapkanın bir rengi ve her rengin de temsil ettiği bir düşünce biçimi vardır.

    Toplamda 6 şapka ve 6 ayrı düşünce şeklinden yola çıkarak ortak bir sonuca ulaşmak hedeflenir. Burada 6 şapka olmasının sebebi, Edward de Bono beynin sorgulanabilecek 6 farklı yönünün olmasından kaynaklanmaktadır.

    6 şapkalı düşünme tekniği; farklı sorular ve bakış açıları üzerinden hareket etmeyi baz alsa da, asıl amaç her düşüncenin birbiri ile ilişkilendirilerek uyum içinde ortak bir çıkarımda bulunmalarını sağlamaktır.

    Genel kapsamıyla altı şapkalı düşünme tekniği yukarıdaki gibi bir yol izleyerek gerçekleştirilir. Önemli olan, her şapkanın kendi sırasını bekleyerek yorum yapması ve en nihayetinde mavi şapka ile bitirerek bir sonuca ulaşmalarıdır.

    Altı Şapkalı Düşünme Tekniği ve Şapka Renkleri

    Altı şapkalı düşünme tekniği 6 rengin 6 farklı düşünce biçimini temsil etmesinden meydana gelmiştir diye bahsetmiştim. Şimdi de her şapkanın yani her rengin hangi görevi üstlendiği ve beynin sorgulanabilen hangi bakış açısını ortaya koyduğunu inceleyelim.

    Beyaz Şapka

    Genel kapsamıyla tarafsızlığı ve objektif bakış açısını yansıtır. Beyaz şapkanın görevi kesin bilgilere ulaşmaktır. Daha çok olgulara odaklanır. Şapkayı takan ekip üyesi bir dedektif gibi düşünceye dair bilgileri toplar, analiz eder ve gerçeklere odaklanıp net bir şekilde istatistikler ve rakamlarla ortaya koyar.

    Bu role giren kişi diğer ekip üyelerinin kendisine yönelttiği sorulara verilerle, sayısal ispatlarla cevap verdiği için öznel görüşlerini ve duygularını masanın dışında bırakmak zorundadır. Altı şapkalı düşünme tekniği içinde beyaz şapkanın ilgilendiği alan kesin bir şekilde bilgiler, veriler ve rakamlardır.

    Şu sorulardan yola çıkarak beyin fırtınası yapılır;

    Kırmızı Şapka

    6 şapka tekniği uygulanırken kırmızı şapkanın görevi olayın veya düşüncenin duygusal yönlerini ele almaktır. Hisleri ve tutkuları temsil eder.

    Diğer şapkalar gibi mantık arayan sorular sormaz, kırmızı şapka özneldir.

    Şu sorulardan yola çıkarak beyin fırtınası yapılır;

    Siyah Şapka

    Siyah renk, altı şapka tekniği uygulanırken kötümserliği ve riskleri temsil eder. Bir karar alınırken veya düşünce uygulanırken karşılaşılabilecek tehlikeler ve olumsuzlukların üzerinde durur. Bu şapkayı takan ekip üyesi karamsar bir bakış açısıyla, mevcut durumun olası tehlikeleri ve ortaya atılan fikirdeki eksiklikleri/ zayıflıkları veya neden işe yaramayacağını bulmaya çalışır.

    Risk yönetimi sağlamada siyah şapkanın görevi oldukça önemlidir çünkü en kötüsünü düşünse de beklenmedik durumlara karşı hazırlıklı olmayı ve bir sorun henüz oluşmadan önce müdahale edebilmeyi sağlar.

    Şu sorulardan yola çıkarak beyin fırtınası yapılır;

    Sarı Şapka

    Altı şapkalı düşünme tekniği içindeki en iç açıcı renktir. İyimser ve pozitif olan fikirleri temsil eder. Olumlu olan yönleri, potansiyel avantajları ve fırsatları sunar. Bu özelliği ile siyah şapkanın tam karşısında durur ve onun tezlerine antitez üretir.

    Bir fikri desteklemek için yeşil şapkadan sonra kullanılması daha uygundur.

    Şu sorulardan yola çıkarak beyin fırtınası yapılır;

    Yeşil Şapka

    Altı şapkalı düşünme tekniği örnekleri üzerinden yola çıktığımızda aslında bu tekniğin asıl amacı ile yeşil şapkanın amacının doğrudan örtüştüğünü görürüz.

    Bu nedenle de bu tekniğin en önemli unsuru yeşil şapkadır demekte bir sakınca görmüyorum.

    Yeşil şapka; Yeni fikirleri, alternatifleri ve yaratıcılığı temsil eder. Farklı düşüncelerin bulunmasına ve konunun farklı bakış açıları ile ele alınmasına yardımcı olur. Bu sayede normalden daha değişik düşüncelerin veya önerilerin ortaya atılmasında kilit rol oynamaktadır.

    Yani yeşil şapkayı takan ekip üyesi geçmişe sırtını dönerek yeni olasılıkları keşfetmeli ve durumlara karşı yaratıcı bakış açısıyla yaklaşarak çözümler üretmelidir. Beyin fırtınası yapılmasına en çok olanak sağlayan bu şapka takıldığında, ekiptekilerin fikirleri yargılanmamalı ve eleştirilmemelidir. Aksine olası bütün alternatifler ve düşünceler değerlendirilmelidir.

    Şu sorulardan yola çıkarak beyin fırtınası yapılır;

    Mavi Şapka

    Altı şapka sayesinde ortaya attığımız ve geliştirmek istediğimiz bir düşünceye veya plana mavi şapka sayesinde sadık kalabiliriz. Mavi şapka; süreç takibi, entegrasyon ve yönetimi temsil eder. Aynı zamanda ekibin soğukkanlı tarafı olmak mavi şapkanın görevidir. Bu şapka sayesinde bir planın nasıl yürüteceği, bu yöntemin nasıl uyum içinde uygulanacağı belirlenir.

    Mavi şapkayı takan ekip üyesi altı şapkalı düşünme tekniği ile sonuca ulaşabilmeyi sağlayan kişidir. Gündem, kural, hedef gibi konuları koruyup gözeterek düşünme etkinliğinin verimli bir şekilde gerçekleşmesine yardımcı olur. Gidişata yön verecek sorular sorar ve ortaya konulan fikirleri toparlayarak bir eylem planı oluşturur.

    Giriş ve sonuç = mavi şapkadır diyebiliriz. Bu sebeple de 6 şapkalı düşünme tekniği mavi şapka ile başlayıp mavi şapka ile bitirilmedir.

    Şu sorulardan yola çıkarak beyin fırtınası yapılır;

    -Örnek-

    Bir çaycı dükkanınız var ve müşterileriniz çay beklemek zorunda kaldığı için size şikayetlerde bulunuyor. Ekibinizi toplayarak 6 şapkalı düşünme tekniği ile bu sorunu çözmeye karar verdiniz. Ekibinizdeki herkes şapkalarını taktıktan sonra oturumu başlattınız.

    Süreç nasıl ilerleyebilir, bakalım.

    Mavi şapka (entegrasyon, yönetim, süreç işleyişi)

    Beyaz şapka (veriler, sayısal bilgiler)

    Yeşil Şapka (yaratıcı düşünce, yeni fikirler)

    Sarı Şapka(pozitif yaklaşım)

    Kırmızı şapka (duygu ve düşünceler)

    Siyah şapka(olumsuz ve zayıf yönler)

    Altı şapkalı düşünme tekniği ile sorunlarınızı bu şekilde ele alabilir ve çözüme en hızlı yoldan ulaşabilirsiniz. Normalde bu sorunu herhangi bir plan dahilinde olmadan ele alsaydınız herkes farklı bir düşünce ortaya atacak fakat sonuca ulaşamayacaktınız.

    Altı şapka yöntemi, her fikri birbiri ile ilişkilendirerek ortak bir çıkarımda bulunabilmesini ve dikkatler dağılmadan yalnızca soruna odaklanılmasını sağlar. Bu sebeple de çok kalabalık olmayan grupların sorunlarını çözmede veya yeni bir fikir üzerinde iş planı yaparken kullanıldığında oldukça faydalı veriler elde edebilir, daha kapsamlı bir tablo oluşturabilirsiniz.

    6 şapka ile düşünerek hareket eden birçok global firma da mevcut. Bu tekniği kullanan;

    gibi şirketler karar verme süreçlerinde altı şapkalı düşünme sayesinde daha iyi sonuçlar elde ettiğini söylemektedir.

    Sık Sorulan Sorular

    Genel kapsamıyla bu yazımda altı şapkalı düşünme tekniği ve nasıl uygulanacağını detaylı bir şekilde inceledim. Yine de aklınıza takılan soruları yorum bırakırsanız en kısa zamanda geri dönüş sağlamaya çalışacağım.

    6 Şapka Problem Örnekleri Neler?

    Altı şapkalı düşünme yöntemi uygulayabileceğiniz bazı problem örnekleri;

    sorununuzu bu şekilde tespit ederek altı şapka tekniği ile çözüme ulaştırabilirsiniz.

    Altı Şapka Tekniği Hangi Alanlarda Kullanılır?

    Altı şapka tekniği genellikle kapsamlı bir düşünme gerçekleştirerek beyin fırtınası yapmayı ve en verimli sonuçlara ulaşmayı sağladığı için şirketlerde, okullarda, organizasyon düzenleme gibi alanlarda kullanılır.

    Hatta bazı sosyal sorumluluk projeleri hazırlanırken de bu gibi yöntemlerden yararlanılabilmektedir. Bu arada sosyal sorumluluk projeleri ve şirketlerin nasıl düşündüğü ile ilgili yazıma da buradan ulaşabilirsiniz.

    Yukarıda belirttiğim alanlarda altı şapkalı düşünme metodu; önce sorunu keşfetmek, ardından bir dizi çözüm geliştirmek ve son olarak çözüm kümesinin eleştirel incelemesi yoluyla bir çözüm üretmek için sırasıyla uygulanabilir.

    6 Şapkalı Düşünme Tekniği Avantajları Neler?

    6 şapka tekniği düşünme konusunda birçok avantaj sağlar.

    6 şapkalı düşünme tekniğinin avantajları;

    şeklinde özetlenebilir.

    Altı Şapka Yöntemi Hangi Sırayla Kullanılmalı?

    Altı şapka yöntemi bir toplantı veya tartışma esnasında istediğiniz sırayla kullanılabilir. Fakat şapkaları belli bir sırayla kullanırsanız tartışmayı daha derli toplu ve mantıklı bir şekilde yönetebilirsiniz. Bu da sürecin daha da hızlanmasını sağlar.

    Altı şapka yöntemi şu sırayla kullanılır;

    Tabi bu sıralama sonunda hala çözüme ulaşılamadıysa; örneğin yeşil şapka tekrar kullanılarak yeni ve yaratıcı fikirler üzerinde yeni diyagramlar oluşturulabilir. Bu aşamadan sonra da beyaz şapka devreye girer ve yeni fikir uygulandığında verilerimiz, istatistiklerimiz neler olur, tekrar göz atmak gerekebilir.

    Yazı kaynağı : parakazanmarehberi.net

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap