Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    şecaat arz ederken merd-i kıbtî sirkatin söyler

    1 ziyaretçi

    şecaat arz ederken merd-i kıbtî sirkatin söyler bilgi90'dan bulabilirsiniz

    DEYİMLER | "Şecaat arz ederken merd-i kıbtî sirkatin söyler" deyimi ne demek?

    DEYİMLER |

    "Şecaat arz ederken merd-i kıbtî sirkatin söyler" deyimini hemen hiç duymayanımız yokktur. Ancak dildeki yıllara dayalı değişim endeniyle deyimin tam olarak ne anlattığı ve içerisindeki kelimelerin en anlama geldiği çoğu zaman merak ediliyor. Peki "Şecaat arz ederken merd-i kıbtî sirkatin söyler" deyimi ne demek? İşte merak edilen sorunun cevabı...

    Deyim olarak dilimize yerleşen "Şecaat arz ederken merd-i kıbtî sirkatin söyler" sözü Koca Ragıp Paşa'ya ait bir beyitte yer alıyor.

    Cümle "Kıpti mertliğini anlatırken hırsızlığını söyler" şeklinde çevrilebilir. Yani olumsuz hasletleri olan kişinin kendi açısından övünülecek özelliği de aslında toplum tarafından doğru bulunmayan olumsuzluklardır.

    Örneğin bir hırsızın en övündüğü ve kendini başarılı olarak gördüğü işinin hızrsızlık olması durumunda "Şecaat arz ederken merd-i kıbtî sirkatin söyler" sözü kullanılır.

    Kıbti, Mısır'ın yerel halkıdır. Ancak beyitte pejoratif anlamda kullanılmıştır.

    Sirkat ise Osmanlı dönemi Türkçesinde "hırsızlık" olarak kullanılan kelimedir. Beyitte de aynı anlamda kullanılmıştır.

    Şecaat ise aynı şekilde Osmanlı dönemi Türkçesinde yiğitlik ve mertlik anlamındadır.

    Yazı kaynağı : www.haberturk.com

    "Şecaat Arz Ederken Merd-i Kıbtî Sirkatin Söyler"in Anonim Olduğu İddiası - Malumatfuruş

    tdk’nın sitesinde mert kelimesinin farsça merd kelimesinden geldiği belirtilmekte, anlamları da aşağıdaki gibi verilmekte:

    1. sıfat Yiğit
    “Merttir, yiğittir, yüreği de bileği de pektir.” – T. Buğra
    2. Sözünün eri, güvenilir (kimse), erkek

    İkinci maddede mert kelimesinin anlamı olarak erkek kelimesi de verilmiş. Bu durumda mert kelimesinin Türkçe içinde de erkek olarak kullanılabileceği anlamı çıkıyor. Bu bir.

    Erkek kelimesi de oldukça sık bir şekilde mert, yiğit, cesur gibi anlamlarda kullanıldığını da hepimiz biliyoruz. ‘Erkeksen kaçma’, ‘erkeklik taslama’, ‘erkek gibi dövüş’ … Bu gibi cümlelerde erkek kelimelerini mert ile değiştirirsek anlamın kaybolmayacağı apaçık. Ayrıca yine tdk’nın sitesine erkek kelimesinin anlamı ‘sözüne güvenilir, mert’ olarak verilmiş. Bu da iki olsun.

    Üçüncü olarak Osmanlıca denen ve Sadrazam Ragıp Paşa’nın da bu mısraları yazdığı dil Farsça, Türkçe ve Arapça kelime ve gramer kurallarından oluşan bir dil. Yani bu satırlardaki merd sadece Farsça olarak nitelenemez.

    Bu durumda erkek ve mert kelimelerinin anlam kaybı olmadan birbir yerine kullanılabileceğini açıkça görüyoruz. Bu durumda merd-i kıpti’yi kıpti’nin merti olarak çevirmenin bir sakıncası olduğunu düşünmüyorum.

    Bundan daha ciddi olan bir durum ise merd kelimesini mert olarak çevirenleri de ‘mert değil o, erkek’ diye hatalı bulmanız. O tarihte merd olan kelimenin Cumhuriyet ile gelen dil devrimi sonrası ses uyumu vb. kurallar çerçevesinde merte dönüştüğü aşikar.

    “Yoksa bu da Koca Ragıp Paşa’nın tarihe geçmiş “Merdi Kıpti şecaat arz ederken sirkatin söyler” sözünün günümüz versiyonu mu? (“Çingene’nin merdi, yiğitliğini anlatırken hırsızlığını söyler” anlamına gelen ırkçı bir söz bu.)”

    Mesela alıntıladığınız bu cümlede günümüz Tükçesi içerisindeki mert kelimesinin kökü olan merd’in mert olarak çevrilmesinde ne gibi bir hata var? Osmanlıca yazılmış her merd kelimesinin illa erkek olarak çevrilmesini neye dayandırıyorsunuz? Aslında burada bir çeviri bile söz konusu değil, aynı kelimenin dil devrimi öncesi ve sonrası yazımı var. Burada mert değil erkek demek abesle iştigal gibi görünüyor.

    Sonuç olarak burada yanlış kullanım olarak sadece atasözü olarak değerlendirilmesi doğru olabilir. Ama merd-i kıpti deki mert kelimesinin yalnızca erkek olarak çevrilebileceği anlamsız ve haksız bir isnat gibi geliyor.

    Yazı kaynağı : www.malumatfurus.org

    şecaat arz ederken merd-i kıpti sirkatin söyler

    Şecaat Arz Ederken Sirkatin Söylemek - Kategori

    "Şecaat arzederken merd-i kıbtî sirkatin söyler" sözünün geçtiği ve Koca Mehmed Ragıp Paşa'ya ait olan beyit aşağıdaki gibidir :

    Miyân-ı güft ü gûda bed-meniş îhâm eder kubhun 
    Şecâ'at arz ederken merd-i kıbtî sirkatin söyler

    miyân-ı güft ü gûda : dedikodu(veya laflama,sohbet) arasında
    bed-meniş : kötü insanlar (adamlar)
    ihâm etmek : ortaya çıkarmak
    kubhun : kabahatler
    şecâ'at : yiğitlik
    merdi-kıbtî : çingane (merdi veya erkeği)
    sirkat : hırsızlık

    Günüzüm Türkçe'sine çevrildiğinde :

    Dedikodu sırasında kötü insanlar ortaya çıkarır kabahatlarini 
    Yiğitliğini arz ederken Çingane'nin merdi hırsızlığını söyler

    Yazı kaynağı : www.fibiler.com

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap