Bu sitede bulunan yazılar memnuniyetsizliğiniz halınde olursa bizimle iletişime geçiniz ve o yazıyı biz siliriz. saygılarımızla

    çocuğunuzun hangi davranışlarını onaylarsınız

    1 ziyaretçi

    çocuğunuzun hangi davranışlarını onaylarsınız bilgi90'dan bulabilirsiniz

    Ebeveyn Tutumları ve Çocuklarda Davranış Yönetimi | Bilted

    İnsan davranışları sonuçlarına göre şekillenir. Yani bir şeyi yapar ve sonucuna bakarsınız, eğer sonuç sizin için olumlu ise, isteyeceğiniz bir şeyse, aynı davranışı tekrarlama olasılığınız artar; sonuç olumsuz, kaçınmak isteyeceğiniz bir şey ise, aynı davranışı tekrarlama düşer. Bu “öğrenme”dir. Ancak olumsuz sonuçlarına rağmen yanlış davranışlarını sürdüren insanları görmüşsünüzdür. Bir davranış yeterince tekrarlandıktan sonra çok iyi öğrenilmiş ve kişiliğimizi şekillendiren davranım repertuarımıza yerleşmiştir. Yetişkinlerin davranışlarındaki değişim bu sebepten oldukça güçtür. Şanslıyız ki aynı sebepten, kişilikleri gelişmekte olan çocuklar henüz yolun başında olduklarından değişime daha açıktırlar.

    Ebeveyn tutumları çocukların davranış yönetiminde önemli rol oynarlar. Ancak sık yapılan hatalar sonucu, çoğunlukla izlenen yöntemler ebeveynlerin istedikleri sonuçları vermez.

    Eğer siz de istediği sonucu alamayan ebeveynlerden iseniz, aşağıdaki ebeveyn tutumlarından birini izliyor olmanız muhtemeldir…

    SERBEST/PASİF EBEVEYN TUTUMU

    3 yaşındaki çocuğunuzun ağlamasına dayanamadığınız için her istediğini alıyor, yapıyor, istemediği şeyler için ısrar etmiyorsunuz. 5 yaşındaki çocuğunuzdan oyuncaklarını oyunu bittikten sonra toplamasını istiyor ancak bunu yapmadığında ne kadar yorulduğunuzdan yakınarak siz topluyorsunuz. 8 yaşındaki çocuğunuza ders çalıştıramıyor, bilgisayarın başından kaldıramıyorsunuz, her uyarınızda size “tamam yaparım birazdan” diyor ancak hiçbir zaman derslerine yeterince vakit ayırmıyor.

    15 yaşındaki çocuğunuz okula gitmiyor, ya da okuldan kaçıyor, odasını toplamıyor, eve söylediğiniz saatte gelmiyor. Her konuştuğunuzda size ya “tamam tamam” diyor ve hiçbir şey değişmiyor, ya da ders çalışmayı sevmediğini, dışarıda arkadaşlarıyla vakit geçirmek istediğini ve odasının böyle iyi olduğunu söyleyerek kendini savunuyor ve yine hiçbir şey değişmiyor.

    Siz ise çocuklarınıza istediklerinizi yaptırmak için sevgi ve saygınızdan taviz vermeden rica ediyor, yalvarıyor, istediklerinizin sizin ya da onun için ne kadar önemli olduğunu uzun uzun anlatmaya çalışıyorsunuz, ama hiçbiri sonuç vermiyor gibi görünüyor.

    Neden doğru değil?
    Sınırların ve düzenin olmadığı özgürlük alanı; çocukların gelişme ve öğrenmesine fırsat vermez.
    Otoriteye saygı olmadan çocuklar uygun davranışları öğrenemezler.
    Çocuklar kendilerini sorumlu hissetmediğinden, problem çözme yöntemlerini öğrenemezler.
    Çocukları işbirliğine değil, umursamazlığa davet eder.

    BASKICI/KONTROLCÜ EBEVEYN TUTUMU

    4-5 yaşlarındaki çocuklarınız paylaşamadıkları oyuncakları dolayısıyla kavga ettiklerinde, tüm akşam odalarından çıkmama cezası veriyor ve oyuncaklarını kaldırıyorsunuz. Oynarken oyuncaklarına zarar verdikleri ve etrafı dağıttıkları için oyuncaklarını saklıyorsunuz. 10 yaşındaki çocuğunuzun derslerine çalışması için okul zamanı tüm dönem boyunca bilgisayarı kullanmasına izin vermiyorsunuz. 13 yaşındaki çocuğunuz sizin seçtiğiniz kıyafetleri giyiyor ve odasında eşyalarının yerini değiştirmesine müsaade etmiyorsunuz. Derslerini düzenli olarak çalışan 15 yaşındaki çocuğunuzun kendi harçlığından biriktirdiği parayla istediği mp3 çaları almasını istemiyorsunuz.

    Çocuklarınız koyduğunuz kurallar ve uyguladığınız cezalar karşısında isyan ediyor, fırsatını bulduğunda intikam almaya çalışıyor ve sizinle inatlaşıp, istediklerinizi yapmıyor, ya da içine kapanıyor ve sizden uzak durmaya çalışıyor. Siz ise karşı geldiklerinde ya da sözünüzü dinlemediklerinde çocuklarınıza bağırıp çağırıyor, suçluyor, korkutmaya çalışıyor, üzülmelerini ya da sinirlenmelerini sağlayacak cezalar veriyor ve bazen fiziksel şiddet uyguluyor, vuruyorsunuz.

    Neden doğru değil?
    Özgürlük alanının kalmadığı katı sınırlar; çocukların gelişme ve öğrenmesine fırsat vermez.
    İnisiyatif ve kontrolü olmayan çocuklar uygun davranışları gerekçeleriyle öğrenemez.
    Çocuklar model alma yoluyla yıkıcı problem çözme yöntemlerini öğrenirler.
    Çocukları işbirliğine değil, öfke ve isyana sürükler.

    TUTARSIZ EBEVEYN TUTUMU

    14 yaşındaki çocuğunuza televizyonu kapatıp dersinin başına geçmesini söylüyorsunuz. Çocuğunuz bunu duymazdan geldiğinde ya da sizi “tamam, birazdan” diyerek geçiştirdiğinde önce rica ediyor, güzel güzel konuşuyor, bir süre daha bekledikten ve sonuç alamadıktan sonra onu sorumsuzlukla suçluyor, hemen yerinden kalkmazsa olacaklarla ilgili uyarıyor, tehdit ediyorsunuz. Biraz sonra, sakinleşip, çocuğunuzun neden böyle yaptığını soruyor, sizi üzdüğünden yakınıyor, sözlerle onu ikna etmeye çalışıyor, pazarlık yapıyorsunuz. Tüm çabalarınıza kayıtsız kalan çocuğunuza en sonunda ya vuruyor ve şiddetli bir ceza ile istediğinizi yaptırıyor, veya siz pes ediyor ve onu kendi haline bırakıyorsunuz. Bu döngüyü yıllardır tekrar tekrar yaşıyor, her seferinde alttan alma ve taviz verme ile cezalandırıcı olma ve şiddet uygulama arasında gidip geliyorsunuz.

    Çocuğunuz da sizin gibi değişken tutum ve davranışlar sergiliyor, bazen başına geleceklerden çekinip istediğinizi yapıyor, ancak çoğunlukla son ana kadar direniyor ve umursamaz davranıyor.

    Neden doğru değildir?
    Sınırların ve özgürlük alanının belirsiz olduğu ortam; çocukların gelişme ve öğrenmesine fırsat vermez.
    Sonuçları öngörülebilir olmadığından çocuklar uygun davranışları öğrenemez.
    Çocuklar model alma yoluyla karmaşık mesajlarla (sözlerle davranışların tutarlı olmadığı) iletişim kurma yolunu öğrenirler.
    Çocukları işbirliğine değil, güç mücadelesine sürükler.

    İDEAL EBEVEYN TUTUMU VE DAVRANIŞ YÖNETİMİ

    Çocukların yetiştirilmesinde öğrenme psikolojisinin önemi büyüktür, çünkü temelde yaptığımız onlara uygun davranışları ve yetişkinlikte ihtiyaç duyacakları çeşitli becerileri öğretmektir. Kabul edilebilir davranışları ve becerileri öğretirken başvurulan yöntemlerin nitelikleri, doğuracağı sonuçlar açısından önemlidir.

    Sağlıklı ve davranış yönetiminde etkili bir ebeveyn tutumunda olması gerekenler şunlardır;
    Duygusal yakınlık-Destek (eleştiri, tehdit, suçlama, şiddetle cezalandırma, öfke dışavurumu YERİNE övgü, onay, yüreklendirme, yardımcı olma, işbirliği, fiziksel şevkat)
    Kontrol-Sınırlar içinde özgürlük (serbest, ihmalkar, baskıcı, tutarsız kontrol ve sınırlar YERİNE dengeli kontrol ve net sınırlar)
    Tutarlılık-Uyum (ebevynler arası uyumsuzluk ve karmaşık mesajlar YERİNE netlik ve tutarlılık).

    Kontrol: Sınırlar, Kurallar, Sonuçlar

    Çocukların davranışları sonuçlarına göre şekillenir. Neyin “kabul edilebilir” olduğunu, nerede durmaları gerektiğini davranışlarının sonuçlarını gözlemleyerek öğrenirler. Önce dener sonra sonucunu gözlemlerler. Eğer istediğini alıyor ya da sonucunda bir avantaj sağlıyor ise kullandığı yöntemin işe yarar olduğunu düşünecek ve ileride de tekrarlayacaktır. Bu şekilde öğrenme gerçekleşir. Çocukların en fazla ve nitelikli vakti aile ortamında geçirdikleri düşünülürse, ilk öğrenmeler burada başlar ve ebeveyn tutumları çocukların eğitiminde kritik rol oynar.

    Çocuklarınızın ihtiyaçları olan sınırları, kuralları siz belirlersiniz. Onlar kendiliğinden bilemez ama anlamak isterler. Bunun için denemeler yaptıklarında uygun sonuçlarla karşılaşmalılardır.
    Yanlış ve istemediğiniz bir şey yaptığında, bunun “kabul edilebilir sınırlar” içinde olmadığını net bir biçimde ifade etmeli ve çocuğunuzu durdurmalısınız. Bu reaksiyonu verdiğinizde bu sınırın ne kadar kesin olduğunu da test etmek isteyecek ve sınırı zorlayacaktır. Eğer kararlı davranır ve yanlış davranışının olumsuz bir sonuç ile karşılaşmasını sağlarsanız, bu sınırın “kesin”, kurala uymanın da “zorunlu” olduğunu anlayacaktır.

    Sadece yanlış davranışlara reaksiyon vermek yeterli ve etkili öğrenme ile sonuçlanmaz. Bu çocuklara sadece “ne yapmamaları gerektiğini” öğretir. Buradan “ne yapmaları gerektiğini” çıkaramazlar. Dolayısıyla yanlış davranışının yerine ne yapmasını istediğinizi söylemeli ve her iki seçeneği de ona sunmalısınız. Ya doğrusunu yapar, ya da yanlışı seçip sonucuna katlanır. Bu yanlışları terk edip doğrulara yönelmesini sağlarsınız. Dolayısıyla, doğru bir davranışı sergilediğinde mutlaka bunu fark etmeli, davranışının doğruluğunu vurgulamalısınız ki çocuğunuz kendisinden bekleneni tam olarak anlayabilsin.

    Yeni davranışların kazanılması için çocuğunuzun sebebe ihtiyacı olacaktır. Dolayısıyla olumlu davranışlar da olumlu sonuçlarla karşılaşmalıdır ki tekrarlansın. Çocuğunuza çeşitli ödüller vermek hem neyin doğru olduğunu anlamalarını sağlar, hem de aynı davranışı tekrarlamak için onları teşvik eder.

    “Ceza” ve “Ödül” ile kastedilen nedir?

    Bu kavramlar çoğu zaman ana babaların kafasını karıştırır. Serbest aileler ödülü çocuğuna istediği pahalı bir oyuncağı veya elektronik eşyayı satın almak, cezayı ise çocuklarını sözel, fiziksel şiddet uygulamak ya da bir yere kilitlemek olarak düşünürler. Dolayısıyla ödülleri yerli yersiz kullanmak çocuğu “sevgiyle büyütmek” olarak algılanırken, ceza ise çocuğa zarar vermek olarak algılanır. Dolayısıyla serbest aileler “ceza” kavramından ve bunu uygulamaktan korkarken, ödülleri doğru davranışlar karşılığında değil sevgi göstergesi olarak her durumda verip çocuklarının “doğru” ile “yanlış” ı ayırt etmelerini güçleştirirler.

    Otoriter aileler ise ödülü çocuklarını şımartmak, şiddetli ve uzun süreli cezaları ise bir terbiye ve disiplin yolu olarak görüp diğer uçta bir tutum sergilerler. Bu aileler çoğunlukla yanlış davranışları sert bir biçimde eleştirip, cezalandırıp, doğruları “zaten yapmak zorunda oldukları davranışlar” olarak kabul ettiklerinden görmezden gelirler. Sonuç olarak otoriter tutum da sadece ne yapılmaması gerektiğini öğretip, doğruyu göstermez ve çocukların “doğru” ile “yanlış” ı ayırt etmelerini güçleştirirler.

    Ödül ile kastedilen çocuğunuzun olumlu ve öğrenmesini (ileride tekrar etmesini) istediğimiz davranışı sergilediğinde karşılaştığı “olumlu sonuç”tur. Ödüller, çocuğunuzun sahip olmayı ve elde etmek için karşılığında bir şeyler yapmayı isteyeceği şeyler olmalıdır.
    Ceza ise yanlış ve öğrenilmesini (ileride tekrarlanmasını) istemediğimiz bir davranışı sergilediğinde karşılaştığı “olumsuz sonuç”tur. Cezalar çocuklarınızın kaçınmak isteyeceği sonuçlar olmalıdır.

    Ödül Çeşitleri
    Somut Ödüller: Oyuncak, kıyafet, şeker, vb.
    Özel Aktivite Ödülleri: Aile ile beraber geçirilen zaman, her zamankinden geç saatte yatmak, sevilen bir yere gitmek.
    Sosyal Ödüller: Onaylamanız! Gülümseme, sarılma, övgü, “aferin”.
    Jeton/Joker Ödüller: Çocuğunuza verdiğiniz ve biriktiğinde daha değerli bir ödüle dönüşebilecek küçük ödüller (örn., puanlar, yapıştırmalar).

    Ceza Çeşitleri
    Görmezden Gelme: Yanlış davranışı görmezden gelme, ilgi ve dikkat göstermeme. İlgi görme ile pekişen davranışlarda kullanılmalıdır (özellikle küçük çocuklarda istedikleri olmadığında sergiledikleri ağlama/sinir krizi durumlarında etkilidir).
    Mola: Kısa bir süre için (çocuğun yaşı kadar dakika), sıkıcı bir yerde, yalnız başına, ilgi ve uyaranlardan yoksun bırakma (örn., bir odada tek başına oturma, koridorda bekleme).
    Mahrum Bırakma: Bir ayrıcalık veya hakkın geçici bir süreliğine elinden alınması (örn, televizyon izlememe, bilgisayar oynamama, favori oyuncağın kaldırılması).

    Fiziksel, Sözel, Uzatmalı Cezalar neden işe yaramaz?
    Sert, fiziksel (dövme, vurma), sözel (bağırma, hakaret), uzun süreli (haftalarca evden çıkmama, saatlerce odaya kapatma) cezalar;
    Sadece kısa vadede işe yarar. Başta problemi çözer gibi görünür, ama uzun vadede olumsuz davranışlar devam eder, hatta artar.
    Çocuklarda ağlama, öfke, ve korku gibi olumsuz duygusal reaksiyonlara sebep olur. Uzun vadede de isyan ve intikam davranışlarını körükler.
    Ebeveyn-çocuk ilişkisi zarar görür, çocuğunuz sizinle olmak istemez, sizden kaçar. Ana babalar ise çocuğun üzülmesini, cezanın işe yaraması olarak yorumlar.
    Çocuğunuzun saldırganlaşmasına, size ve diğer aile bireylerine bağırmasına, hakaret edip vurmasına yol açabilir.
    Bazen çocuğunuzun evdeki agresifliği azalırken, ev dışında saldırgan davranışlar sergiler.
    Çocuğunuza problemi çözmenin yollarını öğretmez, üstelik ana babasının kızdığında agresif olabildiğini gören çocuk, kendisi de aynısını yapar.
    Çocuğunuza uygun ve kabul edilebilir davranışları öğretmez, yalnızca ne yapmaması gerektiğini öğretir.

    Ödül ve Cezaları belirlerken dikkat edilmesi gerekenler:

    Doğal ve Mantıklı Sonuçlar: Gerçek hayatta davranışlarımızın sonuçlarına katlanmak zorunda olduğumuz, ve çocuklarımızı gerçek hayata hazırladığımız düşünülürse, çocukların küçük yaşlardan itibaren davranışlarının doğal ve mantıklı sonuçları ile karşılaşmaları gerekmektedir. Ancak bu şekilde sağlıklı ve adaptasyon becerileri olan bir kişilik geliştirebilirler. Örneğin, oyuncaklarını ve eşyalarını özenli kullanmayarak kırıp döken çocuğunuzun bu davranışının doğal sonucu kullanılamaz hale getirdiği oyuncak veya eşyasından mahrum kalmasıdır. Bu onun için öğretici bir ceza görevi görecek ve sahip olduklarımızı özenli kullanmamız gerektiğini öğrenme fırsatı olacaktır.

    Sorumluluk-Hak Dengesi: Her çocuğun yaşına uygun alabileceği sorumluluklar, kendisinden beklenen davranışlar ve uyması gereken sınırlar, kurallar vardır. Sorumlulukların haklarla beraber gitmesi gerektiği mantığından yola çıkılmalıdır. Çocuk kendinden beklenenleri yaptığı ölçüde hak ve ayrıcalık elde etmeli, ikisi birbirine bağlı olmalıdır. Örneğin, çocuğunuz oyun oynama, televizyon seyretme gibi haklarını, ödevlerini yapması koşulu ile elde edecek, aksi takdirde bu haklarını kaybedecektir. Dolayısıyla, ödüllerin çocukların sahip olabileceği hak ve ayrıcalıklar olduğunu düşünürsek, cezalar da bunların kısa süreliğine ellerinden alınmasıdır.

    ANNE BABALAR İÇİN İPUÇLARI, UYARILAR, ÖNLEMLER

    Kontrol sahibi olması gereken sizlersiniz!
    Çocuklara ancak sorumluluğunu alabilecekleri kadar kontrol verilmelidir. Kuralları, sınırları belirleme, doğruyu, yanlışı öğretme görevi yetişkin olan anne babalara aittir. Güç ve kontrolün çocuklarda olması sadece anne babanın işini zorlaştırmakla kalmaz, aynı zamanda çocukların güvende hissetmemesine neden olur.

    Test edileceksiniz!
    Çocuklar sınır ve kuralları anlayabilmek için denemeler yaparlar, ve sizi test ederler. Bu testlerin sonuçlarına göre nasıl davranacaklarına karar verirler. Sizin tepki ve tutumlarınız testlerin “sonuçlar”dır. Davranışlarınızla verdiğiniz mesajlara dikkat edin.

    Problemli davranışlar kendiliğinden ya da zamanla düzelmez, öğrenilmemiş davranışlar olgunlaşma ya da büyüme sonucunda “yapılır” hale gelmez!
    Çocuğunuzun gerçek yaşama uygun olmayan (örn.,oyuncaklarını kırma, eşyalarını kaybetme), başka ortamlarda sergilediğinde problem olabilecek davranışlarını (örn., istediği olmadığında ağlama, bağırma) ya da öğrenmesi gereken davranışları kazanamadığı durumları (örn., ödevlerini yapması, odasını toplaması), “o daha çocuk”, “çocuktur yapar”, “bir kaç sene sonra bunlar geçer”, “büyüyünce öğrenir, yapar” gibi varsayımlarla geçiştirmeyin. Öğrenilmemiş davranışların sonradan sergilenmesini, öğrenilmesi engellenmemiş davranışların ise kendiliğinden ortadan kalkmasını bekleyemezsiniz.

    Çocuğunuza asla boş tehditler savurmayın, yapmayacağınız şeyleri söylemeyin!
    Eğer bir davranış kabul edilebilir değilse bu net ve kesin bir şekilde çocuğa söylenmeli, eğer devam ederse karşılaşacağı olumsuz sonuç açıklanmalıdır. Çocuğunuzun iki seçeneği vardır; ya sözünüzü dinleyecek ya da sonucuna katlanacaktır, bu seçenekleri ona açıkça sunmalı ve söylediklerinizin arkasında durmalısınız.
    Benzer şekilde ödüller söz konusu olduğunda da, boş vaadlerde bulunmayın. Yerine getirmeyeceğiniz, getiremeyeceğiniz sözler vermeyin. Verdiğiniz sözleri tutmadığınızda çocuğunuz size güvenmeyecek, öfkelenecek ve isteklerinizi yerine getirmeyecektir.

    Kararlı ve istikrarlı olun!
    Yanlış bir davranış karşısındaki tutumununuz istikrarlı ve tutarlı olmalıdır. Çocuğunuz bir davranışı karşılığında bir sonuç ile karşılaştığında, kısa süre sonra aynı şeyi tekrar yaparak sizin tutarlılığınızı test edecektir. Aynı davranışlar her seferinde aynı sonuçlarla karşılaşmalıdır. Aksi takdirde, bu konuda kararlı olmadığınızı anlayan çocuğunuz uyarılarınızı duymazdan gelecektir.

    Kural ve sınırlarınızı mantıklı ve olağan sonuçlarla destekleyin!
    Kural ve sınırlarınızın ciddiye alınması için, bunlara uyulmadığında sonuçları olmalıdır. Bu sonuçların yanlış davranışın olağan ve mantıklı sonucu olması, öğrenmeyi etkin kılar ve hızlandırır. Öfke duygusu ve intikam alma motivasyonu yaratmaz. Sergilenen davranışın neden yanlış olduğunu, gerçek hayatta bu tür davranışların nasıl bir bedeli veya sonucu olabileceğini düşünün ve çocuğunuzun bu sonuca katlanmasını sağlayın.

    Çocuk yetiştirme konusunda ana-babanın güçlü bir ebeveyn dayanışması içinde olması şarttır. Bu konuda çocuklarınızla değil eşinizle koalisyon kurun!
    Ebeveynler arasındaki tutarlılık da çok önemlidir. Eğer biriniz sınır, kural koyarken diğeri bunu uygulamaz ya da bunu bozarsa, çocuğunuz hemen bu tutarsızlığı fark edecek ve kendi lehine kullanacaktır. Bu durum çocuğunuza karışık mesajlar verdiğinden, ne yaptığınızı bildiğinize dair size olan güvenini yitirmesine neden olur. Daha da önemlisi bu gibi durumlarda çocuklar ile serbest ebeveyn arasında, diğer ebeveyne karşı uygunsuz bir koalisyon kurulur ve bu koalisyondan karı-koca ilişkisi de zarar görür.

    Çocuğunuza ne yapacağını anlatmak yerine gösterin. Siz model olun!
    Çocuklar söylediklerimizden ziyade yaptıklarımızı öğrenirler. Dolayısıyla öğrenmelerini istediğiniz davranışları önce siz sergilemelisiniz. Eğer çocuğunuzun öfkesine hakim olmasını istiyorsanız, siz de öfkelendiğinizde kontrollü olmalısınız. Ailelerinde tanık oldukları davranışlar çocuklar için “normal”dir ve yeri geldiğinde aynılarını yapacaklardır.

    Düşünün!
    Çocuk yetiştirme konusunda tutum ve yöntemlerinizi nasıl belirlediğinizin farkında olun. Kendi anne babalarınızdan gördüklerinizi mi uyguluyorsunuz? Ya da kendi ana babalarınızın yöntemlerini beğenmediğiniz ve onlara kırgın ya da kızgın olduğunuz için tam tersini mi uyguluyorsunuz? Bu yöntemlerin doğruluğunu hiç sorguladınız mı? Bazen doğru bildiklerimiz bizi yanıltır, yöntemlerinizden emin değilseniz araştırın, okuyun, uzmanlara sorun!

    Amaçlarınızı şaşırmayın!
    Koyduğunuz kurallar, belirlediğiniz sınırlar, verdiğiniz ödül ve cezaların amacı çocuğunuzu eğitmek ve yetiştirmek olmalıdır. Eğer ödülleriniz keyfi, cezalarınız intikam amaçlı, sınır ve kurallarınız sadece sizin hayatınızı kolaylaştırmaya yönelik olarak düzenleniyorsa; eşinizle aranızdaki güç mücadelelerine çocuklarınız alet olmaya başlamışsa, amaçlarınızı şaşırmışsınız demektir. Neyi neden yaptığınızı sorgulayın, ve kendinize karşı dürüst olun!

    Koşulsuz sevin ve kabul edin!
    Koşulsuz sevgi ve kabul çocukların psikolojik ihtiyacıdır. Her ne yaparlarsa yapsınlar anne babaları tarafından sevileceklerine ve kabul edileceklerine güvenmek isterler. Dolayısıyla anne babaların çocuklarını eğitirken onaylamadıkları ve kabul etmedikleri şeyin çocuğun kendisi değil, davranışları olduğunu açıkça ifade etmeleri önemlidir. Problem davranışlardadır, çocuğun kendisinde değil. Kişiliği hedef alan eleştiri ve suçlamalar ebeveyn-çocuk ilişkisine ve çocuğun psikolojisine zarar verir.

    İlişkiniz her şeyden önemlidir. Çocuklarınıza saygılı olun!
    Çocuklarınızın sevginin yanı sıra saygı duyulmaya da ihtiyacı ve hakkı vardır. Tutumlarınız ve yöntemleriniz saygıdan yoksun olmamalıdır. Fiziksel, sözel ya da duygusal incinmeler çocuğunuzla ilişkinizi zedeler. İlişkiler zarar gördükten sonra çocuğunuz sizinle işbirliği yapmak yerine, size direnme, intikam alma ya da sizden kaçma yolunu seçebilir. Bu noktaya gelindiğinde amaçların ve gerekçelerin önemi kalmaz. Unutmayın ki çocuğunuz hep çocuk kalmayacaktır, zamanla yaşananların sebepleri unutulabilir ancak kırgınlıklar hatırlanır, ve zarar gören ilişkilerin onarılması oldukça güçtür.

    Çocuklarınızın da kişiliği vardır!
    Çocuklarınız her ne kadar sizin genlerinizi taşısalar ve siz yetiştiriyor olsanız da, her şeyi sizin istediğiniz biçimde yapmayabilirler, sizin gibi düşünmeyebilir, size benzemeyebilirler. Sebebi bazen çok basittir; onlar başka bireylerdir.

    Mükemmel anne baba yoktur!
    Ters giden her şey için kendinizi suçlamayın. Çocukların psikolojik problemlerinin çok çeşitli sebepleri olabilir. Ancak sebep her ne olursa olsun yapabileceğiniz bir şeyler mutlaka vardır.
    Kendi başınıza çözemediğiniz problemler için profesyonellerden yardım almaktan çekinmeyin!

    PSİKOLOJİK SAĞLIK İLE EBEVEYN TUTUMLARI ARASINDA NASIL BİR İLİŞKİ VARDIR?

    Ailenin sağlığı ve işlevselliği çocukların psikolojik sağlığında belirleyici faktörlerdendir. Dolayısıyla çocuklarda görülen çoğu psikolojik problemin ailenin işlevselliği ve ebeveyn tutumları ile ilişkisi olduğu söylenebilir.
    Ebeveynlerin kendi psikolojik durumları, çocuklarına karşı sergiledikleri tutum ve davranışlarında kritik bir rol oynar. Anne babaların stres düzeylerinin yüksek olması, duygudurum problemleri (örn., depresyon, kaygı) ebeveyn tutum ve davranışlarını, dolayısıyla da çocuklarının psikolojisini olumsuz etkilemektedir.
    Çocuklarda davranım problemleri, karşı gelme, uyum problemleri, ebeveyn-çocuk çatışmaları başta olmak üzere duygudurum problemleri (kaygı, depresyon) ve kişilerarası problemler de sağlıksız aile ortamı ve yanlış ebeveyn tutumları sonucunda gelişebilir.
    Halihazırda varolan bir psikiyatrik bozukluğun (Örn., Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) seyrinde ebeveyn tutumlarının iyileştirici etkilerinin olabileceği gibi, kötülemeye ya da yeni problemlerin tetiklenmesine sebep olabilecek etkileri de olabilir.

    NE ZAMAN BİR UZMANA BAŞVUURMALI, YARDIM ALMALI?

    Çocuğunuz,
    Sizi duymazdan geliyorsa,
    “Hayır” cevabını kabul etmiyor, “evet” e çevirmek için her yolu deniyorsa,
    Her söylediğinizi “ tamam”diyerek geçiştiriyor ancak hiçbir şey yapmıyorsa,
    Koyduğunuz kurallara uymuyor, kurallarınızı istediği gibi esnetiyorsa,
    Sizinle sürekli bir inatlaşma ve pazarlık halindeyse,
    Her söylediğinize itiraz ediyor, “yapmayacağım” diyorsa,
    Sizden intikam almaya çalışıyorsa,
    Saldırgan ve yıkıcı davranışlar sergiliyorsa,
    Yaşına uygun sorumlulukları almıyor ve yerine getirmiyorsa,
    Sık sık yalana başvuruyor, sizden bir şeyler gizliyorsa,
    Anne babası arasındaki fikir ayrılıklarını kuralları ihlal etmek için kullanıyorsa,
    Siz,
    Çocuğunuza sözünüzü dinletemiyorsanız,
    Yanlış davranışlarını dururamıyor, engel olamıyorsanız,
    Çocuğunuza “hayır” diyemiyor, sınır, kural koyamıyorsanız,
    Kendinizi çocuğunuzun her istediğini yaparken buluyor, onunla başedebilmek için başka bir çözüm göremiyorsanız,
    Çocuğunuzun yapması gereken şeyleri, onun yerine siz yapıyorsanız,
    Öfkenize hakim olamıyor, çocuğunuza bağırmak, vurmak zorunda kalıyorsanız,
    Aşırı taviz vermekle sert cezalar uygulamak arasında gidip geliyorsanız,
    Eşinizle çocuk yetiştirme konusunda uyum içinde değilseniz, sürekli birbirinize müdahale ediyorsanız ya da birinizin yaptığını öteki bozuyorsa,

    Ve şu ana kadar izlediğiniz yöntemler sonuç vermiyorsa yardım almanızda fayda vardır. Bu problemler çocuğunuzun yaşı ilerledikçe daha da büyüyecek ve düzelmesi güçleşecektir. Erken müdahale ile çocuğunuzun yanlış davranışlarını duruduracak ve sizinle işbirliği yapmasını sağlayacak yöntemleri öğrenebilir, evdeki iletişim ve davranış problemlerini çözebilirsiniz.

    Kaynakça

    Dunning, L. (2004). Good Parents Bad Parenting: How to Parent Together When Your Parenting Are Worlds Apart. Lulu.com.
    Kazdin, A. E. (2005). Parent Management Training. Oxford University Press, New York.
    L’Abate, L. (1998). Family Psychopathology: The Relational Roots of Dysfunctional Behavior. The Guilford Press, New York.
    Mackenzie, R. J. (1998). Çocuğunuza Sınır Koyma. HYB Basım, Ankara.

    Dr. Miray Akyunus-İnce

    Yazı kaynağı : www.bilted.com

    Çocuklarda İstenmeyen Davranışlar

    Çocuklarda İstenmeyen Davranışlar

    Çocukların yaramazlık yapması, kurallara uymaması, ebeveynlerini dinlememesi ve topluluk içinde ebeveynlerini zor durumda bırakacak davranışlarda bulunması istenmeyen davranışlardır. Bazen bu davranışlar her hangi bir problemin belirtisi olurken bazen de ebeveyn tutumları ile ilgili olabilir.

    Çocuğun disipline edilmesi ve uyumlu bir çocuk olması için yapılması gereken şeyler çoğu zaman ebeveynlerin kararlı ve tutarlı davranmaları ile şiddetini azaltacaktır. Zaman zaman oyuncakçıda ya da restoranlarda istediği alınmadığı için ağlayan ya da kendini yerlere atan çocuklara hepimiz şahit olmuşuzdur. O anda ebeveynin sinirlerine hakim olup, durumu kontrol altına alması zor olsa da bunu başarması gerekmektedir.

    Çocukların söz dinlememesi veya toplum içinde istenmeyen davranışlar göstermesi bazen çocuğun duygusal durumu ile ilgili de olabilir. Çok yakın zamanda yaşamış olduğu bir ayrılık, kayıp, arkadaş problemi, kardeş doğumu, okula başlama ya da akademik başarısızlıklar gibi sorunlar çocuğun istenmeyen davranışları sergilemesine sebep olabilir. Bunun için ebeveynlerin çocuklarını çok iyi gözlemlemeleri ve son zamanlarda çocuklarındaki değişiklikleri takip etmeleri gerekmektedir.

    Çoğu ebeveyn böyle bir durumla karşılaştığında nasıl davranacaklarını bilememektedirler. İstenmeyen davranışları görmezden gelerek mi yoksa cezalandırarak mı yok edebiliriz? İstenmeyen davranışları azaltmak ya da ortadan kaldırmak için;

    İZLENECEK YOLUN ANA ÇİZGİLERİ

    Ayrıca çocuğu sevdiği etkinlikten ayırıp oyuna ya da etkinliğe kısa bir süre ara verme yöntemi de çocuğun istenmeyen davranışlarını azaltmak için kullanılabilir. Bu yöntemi uygulayarak, çocuğunuzu kötü davranışı sırasında içinde bulunduğu pekiştirici ya da haz verici durumdan çabucak uzaklaştırıp, onun açısından hiç de pekiştirici olmayan, hoşlanılacak bir yanı bulunmayan, sakin, sıkıcı bir yere koyarsınız. Ara verme yöntemi ile bir çok istenmeyen davranış çabucak zayıflar. Ara verme hemen istenmeyen davranışın arkasından uygulanmalı ve süresi çocuğun yaşının her yılı için bir dakika olmalıdır. Bunun için alarmlı bir saat kullanılabilir, saatin çalmasını bekleyin ve saat çalana kadar çocukla her türlü iletişimi kesin. Saatin zili çaldığında çocuk kendisi sürenin bittiğini anlayıp etkinliğine geri dönebilir. Böylece ebeveynler de kendilerini suçlu hissetmemiş olurlar.

    Çocukların istenmeyen davranışlarını çok iyi tespit etmek ve hangi durumlarda ve ne sıklıkta ortaya çıktığını belirlemek gerekmektedir. Ebeveyn tutumlarına bağlı olan istenmeyen davranışların düzelmesi, ebeveynlerin ortak kararlılığı ve tutarlılığı ile mümkündür. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bu davranışların belirli bir psikolojik olaydan sonra ortaya çıkıp çıkmadığıdır. Bu gibi durumlarda ebeveynlerin bir uzmandan yardım alması gerekmektedir. Uzman tarafından tespit edilen duygusal bozuklukların erken teşhis ve tedavisi ile hem çocuk hem de ebeveynleri istenmeyen davranışları kontrol altına almış olacaklardır.

    Nilçin Doyran Bengisu

    Uzman Pedagog

    Yazı kaynağı : www.pedagognilcin.com

    Çocuklarda Olumlu Davranış

    Çocuklarda Olumlu Davranış

    Çocuklarda Olumlu Davranışın Etkilieri

    Olumlu ebeveynliğin gücünü ne kadar erken yaşama geçirirseniz, çocuklar da o kadar çabuk karşılık verirler. Bu yöntemleri ilk uygulamaya başladığınızda itirazlarla, hayır cevapları ile sık sık karşılaşabilirsiniz. Çocuklar ya işbirliğine girmekten mutlu olacaklar ya da direnmek onları mutlu edecektir. Bu yöntemleri kullanmak sabır ve pratik gerektirir ancak zaman içinde alışarak ve alıştırarak doğal olarak kullanmaya başlarsınız. Çocuklar da olumlu ebeveynlik yaklaşımına alıştıkça bu yöntemler daha etkili olacaktır.

    Olumlu Davranışların Pekiştirilmesi

    Çocuklarda olumlu davranışların pekiştirilebilinmesi için öncelikle çocuğun yaşının gelişimsel özelliklerini bilmek gereklidir. Örneğin, 3 yaşına kadar çocuklar diğer çocuklar ile uyumlu bir şekilde oynayamazlar. Anne babalar 2 yaşındaki çocuklarını başka çocuklar ile oynamaları için bir ortam yaratmaya çalışırlarsa hayal kırıklığına uğrayabilirler çünkü çocukları bekledikleri uygun davranışı göstermeyebilir.

    Gerçekçi Beklentiler

    Aynı şekilde 2 yaşında bir çocuk ile gezmeye gidildiğinde çocuğun uzun süre yerinde oturmayacağı bilinmelidir. Anne baba olarak böyle bir beklentiye girmek aynı şekilde hayal kırıklıklarına ve gerginliklere sebebiyet verebilir. Çünkü bu iki durumda da tanımlanan davranışlar, çocuğun içinde bulunduğu yaş döneminden beklenilmeyecek becerilerdir. Bu sebeple gelişimini desteklemeye yönelik, gelişimsel özelliklerin takip edilmesi edilmesi ve buna uygun ortamların hazırlanması gereklidir.

    Her yaş dönemine uygun yöntemi uygulamak önemlidir.

    2 yaşındaki bir çocuğa ve 8 yaşındaki bir çocuğa farklı disiplin yöntemleri uygulamak gerekir.Dikkatini başka yere çekmek’ bebekler ve küçük çocuklar için etkili olabilir ama 4 yaşındaki bir çocuk için uygun olmayacaktır. Çocuğun içinde bulunduğu döneme özgü yapabilirlikleri önemlidir.

    Çocuğunuzu İyi Tanımak

    Anne babanın kendi çocuğunu iyi tanıması da büyük önem taşır.

    Herhangi bir disiplin yöntemi belirli bir yaş aralığı için önerilebilir, ama anne babalar zaman içerisinde bazı yöntemlerin kendi çocuklarında etkili olmadığını veya bazı yöntemlerin ise çok etkili olduğunu keşfedeceklerdir.Aileler çocuklarının davranışlarının nedenlerini anlamaya çalışırlarsa, oluşan olumsuz bir davranışı değiştirmek için ne yapabileceklerini çok daha kolay bulabilirler. Örneğin çocuk yemek yemiyorsa belki çok yorgundur, belki hastalanmak üzeredir veya başka bir sıkıntısı vardır.

    Çocuğa Ulaşabilmek

    Önemli olan böyle bir durumda çocuğa ulaşılmasıdır. Her davranışın mutlaka geçerli bir nedeni olmayabilir, ancak eğer çocuğun yaptığı olumsuz davranışın çocuğa göre geçerli bir sebebi varsa, bunu bilmek çocuğa daha anlayışla yaklaşılmasını sağlayabilir.Çocukların davranışlarının bir veya birçok nedeni olabilir. Çocukların kendilerini ifade etme becerisi geliştikçe davranışın nedenini, çocukla birlikte bulup düzeltmeye çalışmak veya desteklemek önemlidir.

    Anne baba çocuğun davranışının nedenine kendi karar vermemeli, nedeni çocuktan öğrenmeye çalışmalıdır. Ailenin düşündüğü neden çocuk için geçerli olmayabilir. Örneğin, gece yalnız yatmak istemeyen çocuğun kapris yaptığını düşünen anne aslında çocuğun gece korkuları yaşadığını gözden kaçırabilir.

    Çocuklar için güven duygusu

    Çocuklar için güven duygusu yaşamlarındaki temel ihtiyaçtır.Aileler çocuklarına bakmakla yükümlüdürler. Fakat anne baba olmak, çocuk için güvenilen bir kişi olmayı beraberinde getirmez. Güven duygusu bebeklikten itibaren ihtiyaçların düzenli karşılanması ile gelişir. Çocuğa sıcaklık/sevgi göstererek, tutarlı davranarak ve ona karşı adil olarak gelişecektir. Anne babasına güvenen bir çocuk, kendisine sınırlar koyulurken onlara güvenecek ve dediklerini korkmadan yapacaktır.

    Çocukla İlişkide Tutarlı Olma

    Çocukla ilişkide tutarlı olmak çok önemlidir. Tutarlı davranıldığında hep aynı davranışa aynı tepki verilir. Belli bir davranışın kimi zaman hoş görülmesi kimi zaman da aynı davranış yüzünden ceza alınması çocukta çelişkiler yaratabilir. Yaptığı davranışın doğru mu, yanlış mı olduğunu kavrayamaz. Tutarlı davranışlar sergilemek, çocuğun olumlu davranışlar öğretmek ve pekiştirmek için gerekli olan bir özelliktir. Anne babalar istenmeyen davranışlara tepkilerinde zaman zaman farklı, tutarsız davranabilirler. Örneğin, bazen aynı davranış karşısında daha hoşgörülü, bazen ise daha sabırsız ve sert olabilirler.

    Çocuklarda Farklı Davranışların Sebepleri

    Farklı davranmanın birçok sebebi olabilir. Ebeveynin tavrını bazen davranışın nerede olduğu, o günkü ruh hali, çocuğun yaşı, kişiliği, kendilerine benzeyen/benzemeyen yönleri etkileyebilir. Örneğin, çocuk evde yemeğini döktüğünde kızılmıyordur ama misafirlikte dökerse kızılabilir.Anne keyifli olduğunda çocuğun evi dağıtmasını hoşgörebilir, sinirli olunduğunda ise kızılabilir.

    Anne babanın ruh hali çocuğa karşı davranışı etkiliyebilmektedir. Anne baba arasındaki eğitim görüşlerindeki tutarlılık yani kullanılan yöntemlerde aynı dilin konuşulması önemlidir. Örneğin, bir davranış anne tarafından kabul edilemezken baba tarafından kabul ediliyorsa, çocuk kendi içinde çatışmalar yaşayabilir.Anne babanın çocuğa karşı tutarlı tepki ve davranışları, çocuğun olumlu davranışlar geliştirmesine yardımcı olacaktır.

    aile içindeki kurallar kendisine nedenleriyle aktarıldığı ve kuralları uygularken anne-baba tutarlı olduğu zaman çocuk da kurallara daha kolay uyacaktır. Aynı zamanda çocuğun iç denetim geliştirmesi de desteklenecektir.

    Ailenin Olumlu Model Olması

    Ailenin olumlu model olması önemlidir.Çocuklar çok iyi birer gözlemcidir ve hayatlarında tanıdıkları ilk kişiler aileleridir. Bir video kamera gibi tüm davranışlarını kayıt ederler. Ailelerin bunun farkında olmaları gerekir.Çocuktan yapması beklenen davranışları anne babanın kendi davranışlarıyla örnek olması işi kolaylaştıracaktır. Her evin düzeni ve düzen anlayışı kendine aittir. Ancak bu düzeni sağlayacak kural veya yasakların inandırıcı olması için annenin/babanın da onlara uyması gerekir. Örnek olmak çocuktan istenilen davranışların gerçekleşmesi için bir yoldur.

    Çocukların yaşamı emirlerle doludur. Düğmelerini ilikle, dişlerini fırçala, yemeğe gel vs. Ebeveynler çocuklarına sürekli olarak aynı şeyi söylemekten nasıl sıkılırlarsa çocuklar da aynı şeyleri duymaktan sıkılırlar. Tekrarlanan emirler iletişimi zayıflattığı gibi etkisini de yitirir.Talep etmenin ve sürekli bir isteği yinelemenin alternatifi sormak ya da rica etmektir. Örneğin; “Git ve oyuncaklarını topla” demek yerine “Gidip oyuncaklarını toplar mısın” denmelidir. “Yapar mısın” sözcükleri çocukların direnişlerini kırar ve onları olaya katılmaya davet eder.

    Ebeveynler olarak isteğinizi haklı çıkarmak için konumunuzu açıkladığınızda gücünüzü yitirirsiniz, çocuğun da kafası karışır. Halbuki çocuklara direnmenin bir sakıncası yoktur ve anne ve baba her zaman patrondur.

    “Artık yatman gerekiyor, yarın zorlu bir gün olacak. Dişlerini fırçala” demek yerine sadece “Dişlerini fırçalayıp yatar mısın?” demek yeterlidir. Erken yatmanın daha iyi olduğunu vurgulamak istiyorsanız daha sonra, çocuğa sizinle işbirliği yaptığı için memnun olduğunuzu söyleyin. Çocuk yatağa girdikten sonra “Dişlerini ne güzel fırçalamışsın, yarına hazırlıklı olmak için şimdi bir güzel uyuyacaksın” diyebilirsiniz. Çocuklar iyi bir şey yaptıklarında küçük konuşmalara daha açık olurlar.

    Birçok ebeveyn çocuklarının kendileri ile konuşmadıklarından yakınırlar. Bunun en önemli nedenlerinden biri, ebeveynlerin çok fazla öğüt ve ders vermeleridir. Davranışı güçlendirmek için iyilikler ya da kötülükler hakkında uzun söylevler verildiğinde çocuklar işbirliğinden uzaklaşırlar. Dokuz yaşından küçükler buna hazır değillerdir, dokuz yaşından büyükler ise bu vaazları dinlemezler. Çocuklara ya da gençlere kaç yaşlarında olurlarsa olsunlar, söylev vermenin tek zamanı, onlar böyle bir şeyi istedikleri zamandır. Çocuk sizden bilgi istemedikçe, söylev yada ders vermek daha fazla direnç yaratır.

    POzitif Ödüllendirme Yöntemi Kullanın

    Çocuğunuza doğru davranışlar öğretmek için en etkili yöntem pozitif ödüllendirmedir. Pozitif ödüllendirmeyi ödüllendirilen davranışın tekrarlanmasıdır. İki tür ödül vardır. Manevi ödül ve maddi ödül. Manevi ödül, takdir etme, öpmek, kucaklamak vb. Maddi ödüller ise çikolata, dondurma, oyuncak almak vb. ödüllerdir. Sisteme erken yaşta başlarsanız manevi ödüllerin çoğu zaman yeterli olduğunu maddi ödüllere ise bazen ihtiyaç duyulduğunu görürsünüz. Ödül sistemini belirlerken öncelikle aşağıdaki hangi tür davranışı değiştirmek istediğimize karar vermeliyiz.

    Eğer bir davranışı kazandırmak istiyorsanız öncelikle o davranışı nasıl yapacağını öğretmeniz gerekir. Örneğin, çocuğunuzun ders çalışma programının olmasını ve ödevlerini bu programa göre yapmasını istiyorsanız, öncelikle bu programın kendine ne tür kolaylıklar sağlayacağını anlatmalı ve programı birlikte yaparak nasıl uyacağı konusunda önerilerde bulunmalısınız. Çocuk programa uyduğu sürece hayatının kolaylaştığını görecek ve doğal olarak ödülünü alacaktır.

    Fakat önerdiğiniz olumlu davranışı uygulamayı becerdiğini gördüğünüzü vurgulamak, memnuniyetinizi ifade etmek ve sevdiği istediği bir ödülle motive etmek bu davranışına devam etme olasılığını güçlendirecektir. Mesela ödevini zamanında yaptığında birlikte oyun oynamak, hafta sonu birlikte futbol maçı izlemeye gitmek gibi.

    Eğer olumsuz bir davranışın azalmasını istiyorsanız yine ödüllendirme yöntemini kullanabilirsiniz. Örneğin odasını dağıtan bir çocuğun bu davranışını gözardı ederek ancak odasını topladığı zaman “Odanı topladığın için çok mutlu oldum” diyerek teşvik edebilirsiniz.

    Bu yolla çocuğun yapmasını istemediğiniz davranışını görmezden gelir ancak bu davranışın olumlusunu yaptığı zaman ise takdir ederek çocuğun olumsuz davranışı bırakmasını, bunun yerine yaptığı olumlu davranışı tekrarlamasını pekiştirmiş olursunuz. Eğer çocuğunuz evde size yardımcı olduysa ona sarılıp öpebilir ya da “bu günlerde bana çok yardımcı oldun, hadi dondurma yemeye gidelim” diyebilirsiniz.

    Sürekli ödül verdiğinizde çocuk ödüle bağımlı hale gelebilir ve ödül olmaksızın olumlu davranışı kazandırmak mümkün olmayabilir. Kazandırmak istediğiniz olumlu davranışı içselleştiremediği için ödülsüz ortamlarda zorlanablir. Ödül olmazsa yaptıkları işlerden zevk alamaz, başarı duygusunu tadamazlar. Övgü, not, özel ayrıcalıklar gibi ödüllerle çocukları motive etmek ve denetim altında tutmak onların içten gelen kendi motivasyonlarını zayıflatır ve etkinliklerden vazgeçmelerine neden olur.

    Gibi soruları sıklıkla sorabilirler.

    Övgü dış ödüldür ve çocuk üzerinde etkilidir. Sık övgü alan çocuklar anne babalarını mutlu edebilecek şeyler yapmayı, mutsuz edebilecek şeylerden kaçınmayı öğrenirler. Bazı anne babalar için bu çok istenen bir davranıştır; ama böyle çocuklar yeniliğe kapalı, kendi kendini yönetemeyen, yaratıcılığı gelişmemiş kişiler olmaya adaydırlar. Değişmekten çok uyumu öğrenirler. Yeni bir şey denemektense, kendilerine övgü getirecek kalıplara uyarlar.

    Övgü ve Takdir Farklıdır

    Çocukları takdir ettiğimizde yaptığı davranışın bizi olumlu etkilediğini, mutlu ettiğini ve hoşumuza gittiğini söylemiş oluruz. Anne babasının ya da öğretmeninin olumlu duygularını öğrenen çocuk bu şekilde davranmaya devam etmek ister. Daha fazla takdir görebilmek için diğer davranışlarını da değiştirmek için çaba sarfeder. Çocukları övdüğümüzde ise kişiliğine yönelik yorum yapmış oluruz, yaptığı davranışa yönelik değil. Bu gibi durumlarda çocuklar yapılan tüm yorumları kişiliklerine alırlar ve davranışı değiştirmek kolay iken kişiliği değiştirmek çok daha zordur.

    Yani; sınavından çok iyi not almış çocuğa “aferin, sen sınıfın en akıllısısın” dediğimizde onu övmüş oluruz ve çocuk ya gerçekten sınıfın en akıllısı olduğuna kendisi de inanıp bu beklentileri karşılamak zorunda hisseder ve en ufak bir başarısızlık durumunda çok olumsuz etkilenir, ya da kendisi de sınıfın en akıllısı olduğuna inanmadığı için ebeveynine ve kendisine güveni azalır ve olumsuz davranışını değiştirmek için motive hissetmeyecek yahut da sürekli ebeveyn onayına ihtiyaç duyacaktır.

    Örneğin evdeki sorumluluklarından biri akşam çöpleri dışarı çıkarmak olan bir genç ergen için annesi “ Her akşam çöpleri dışarı çıkararak evdeki sorumluluğunu hiç ihmal etmiyorsun.Bana çok yardımcı oluyorsun ve bunun için çok mutlu oluyorum.” Denilmesi,çocuğun bu sorumluluğunu hiçbir zaman atlamaması için gerekli olan takdir cümlesidir

    Yazı kaynağı : www.psikologizmir.net

    Yorumların yanıtı sitenin aşağı kısmında

    Ali : bilmiyorum, keşke arkadaşlar yorumlarda yanıt versinler.

    Yazının devamını okumak istermisiniz?
    Yorum yap